جشنواره کارلووی واری؛ از درد دل های سه جوان ایرانی تا کوه کنی امیر نادری

کوه
Image caption در بخش افق ها، فیلم کوه آخرین ساخته امیر نادری به نمایش درآمد؛ یک فیلم شخصی که به نظر می رسد کوشش شخصیت اصلی آن برای کندن یک کوه- که بسیار به درازا می کشد- استعاره ای است از خود امیر نادری و تلاش یک جانبه اش برای حرکت در مسیری خلاف جریان در تمام زندگی اش

پنجاه و دو دوره برگزاری و دعوت از تعداد چشمگیری از اهالی سینما از کشورهای مختلف جهان، جشنواره جهانی کارلووی واری، در این شهر کوچک زیبا در جمهوری چک را به یکی از مهمترین جشنواره های سینمایی اروپا در فصل تابستان بدل می کند و با آن که تنها حدود یک ماه پس از جشنواره کن- مهمترین جشنواره سینمایی جهان- برگزار می شود، تحت تاثیر و در سایه آن نیست و با انتخاب فیلم هایی مستقل، یکی از جذاب ترین بخش های مسابقه در میان جشنواره های مطرح جهان را شکل می دهد که برخلاف بسیاری از جشنواره های حتی بسیار پرآوازه، غالب فیلم های آن دیدنی است.

در جشنواره امسال ۲۰۷ فیلم نمایش داده شد و حدود چهارده هزار مهمان از جمله چهارصد فیلمساز در آن حاضر بودند با فروش بیش از صد و چهل هزار بلیت.

سینماگران ایرانی

در بخش مسابقه فیلم های بلند امسال، فیلمی از ایران به نمایش درنیامد، اما نکته جالب این که در یکی از فیلم های این بخش به نام خیبولا، ساخته گئورگی اوواشویلی از گرجستان، بازیگر ایرانی، حسین محجوب نقش اصلی را به عهده داشت؛ آن هم در فیلمی به زبان گرجی.

بیشتر بخوانید:

جشنواره جهانی فیلم مسکو؛ باد از شرق؟

رسول‌اف برنده بخش 'نوعی نگاه' جشنواره کن شد

جشنواره کن ۲۰۱۷؛ هشت نکته‌ای که خوب است بدانید

سینمادوستان جهان ساموئل خاچیکیان را کشف می‌کنند

دکترای افتخاری دانشگاه سنت اندروز برای بهرام بیضایی: وقتی همه خوابیم

محجوب که با فیلم هایی چون مادیان و رنگ خدا در خاطره ها مانده، در این فیلم نقش اولین رئیس جمهور منتخب مردم در گرجستان پس از فروپاشی شوروی را بازی می کند که با وقوع کودتا با یک گروه بسیار کوچک متواری است.

فیلم که به جهات داستان فیلم پرزیدنت محسن مخملباف را به خاطر می آورد، از لحاظ ساخت و بازی ها، از جمله بازی درونی محجوب، قابل توجه است اما نبود هیچ نوع اتفاق در روند پیشبرد قصه، خیلی زود آن را خسته کننده می کند.

در بخش مسابقه سینمای مستند، پیش از پایان تابستان اولین ساخته مریم گورمتقیق به نمایش درآمد. فیلم که در واقع مستند نیست، داستان سه جوان ایرانی در فرانسه را روایت می کند که پیش از بازگشت یکی از آنها به ایران، در سفری از پاریس به سمت جنوب فرانسه، درباره روحیات خود در قبال موقعیت فعلی خودشان و حس و حالشان نسبت به جامعه میزبان و همین طور وضعیت فعلی ایران و مشکلات آن درد دل می کنند.

فیلم که به نظر می رسد به دلیل مضمونش در جشنواره کارلووی واری مورد توجه قرار گرفت، ساختاری معیوب دارد که در شناساندن شخصیت ها، دیالوگ نویسی و خلق میزانسن بسیار ضعیف و الکن به نظر می رسد.

در بخش افق ها، فیلم کوه آخرین ساخته امیر نادری به نمایش درآمد؛ یک فیلم شخصی که به نظر می رسد کوشش شخصیت اصلی آن برای کندن یک کوه- که بسیار به درازا می کشد- استعاره ای است از خود امیر نادری و تلاش یک جانبه اش برای حرکت در مسیری خلاف جریان در تمام زندگی اش، از فیلمسازی در ایران تا تلاش برای ادامه کار در کشورهایی چون آمریکا و ژاپن و حالا ایتالیا. اما کوشش او - از جمله به قول خودش چند سال کار کردن روی طراحی صدای فیلم- حاصلی ندارد جز یک فیلم به شدت تئاتری با بازی های اغراق آمیز و غیر قابل باور و ساختاری کند و کسل کننده.

تازه ترین فیلم محمد رسول اف که با حضور خود او در همین بخش افق ها نمایش داده شد (پیشتر جایزه اول بخش نوعی نگاه جشنواره کن را از آن خود کرده بود)، فیلمی است حساب شده و دقیق که سعی دارد در روایتی مینی مال، بخشی از مشکلات عمده اجتماعی/سیاسی ایران امروز را در شخصیت هایی ملموس به تصویر بکشد؛ با تم آشنای یکی در برابر جمع که این بار پایان متفاوتی را رقم می زند و خبری از پیروزی خیر بر شر نیست.

سیف الله صمدیان هم که با فیلم هفتاد و شش دقیقه و پانزده ثانیه با عباس کیارستمی در جشنواره های جهانی مختلفی حضور داشته، امسال در سالگرد درگذشت کیارستمی در کارلووی واری حضور داشت و با فیلمی متفاوت از شیوه های رایج مستندسازی (در اثری بدون مصاحبه و بدون نمایش بخش هایی از فیلم های کیارستمی) سعی دارد چهره تازه ای از این سینماگر ستایش شده ایرانی ترسیم کند.

Image caption در بخش مسابقه سینمای مستند، پیش از پایان تابستان اولین ساخته مریم گورمتقیق به نمایش درآمد. فیلم، داستان سه جوان ایرانی در فرانسه را روایت می کند که پیش از بازگشت یکی از آنها به ایران، در سفری از پاریس به سمت جنوب فرانسه، درباره روحیات خود در قبال موقعیت فعلی خودشان و حس و حالشان نسبت به جامعه میزبان و همین طور وضعیت فعلی ایران و مشکلات آن درد دل می کنند.

بخش مسابقه

فیلم مبارز کوچک، ساخته واتسلاو کادرنکا از جمهوری چک جایزه بهترین فیلم جشنواره را به دست آورد. هر چند چکی ها موفق شدند پس از پانزده سال، جایزه اصلی جشنواره که همراه با بیست و پنج هزار دلار جایزه نقدی هم هست در خانه نگه دارند، اما مبارز کوچک، به رغم تصاویر قوی و گاه حیرت انگیز، در پرداخت داستانی غیرخطی(درباره جنگجویی که به دنبال پسرگمشده اش است)، موفق نیست و نمی تواند همدلی و همراهی تماشاگر را در فضایی که تقریباً اتفاقی در آن نمی افتد، به همراه داشته باشد.

جایزه ویژه داوران به فیلم مردان گریه نمی کنند، ساخته آلن دراژویک از بوسنی رسید که در ایده ای جذاب، چند جنگجوی جنگ یوگسلاوی سابق را پس از بیست سال در کنار هم قرار می دهد تا در موقعیتی بسیار متشنج، مصائب جنگ و نسل کشی را بکاود و راه حلی انسانی بر مبنای گفت و گو درباره باورها و عقاید مذهبی پیدا کند.

یکی از دیدنی ترین آثار جشنواره امسال، فیلم "بیشتر" ساخته انور سیلاک از ترکیه بود که در فضایی جهنمی، یکی از تلخ ترین فیلم های سال را رقم زده است: داستان پسر نوجوانی که با پدرش - که تنها به پول می اندیشد- مهاجران سوری را در فضایی غیر انسانی نگه می دارند تا زمان فراری دادن آنها به یونان فرا برسد. فیلم پله پله به سمت بنا کردن یک جهنم غیر قابل برگشت پیش می رود و در جایی که به نظر می رسد طلیعه یک عشق، این پسر نوجوان را به سمت نوع دیگری از زندگی هدایت خواهد کرد، سیستمی فاسد اجازه خروج از این چرخه باطل را به او نمی دهد و در صحنه نهایی با یک هیولا روبرو هستیم که تماشاگر به خوبی روند این سقوط ترسناک را تجربه کرده است.

Image caption اوگتسوموگاتاری

ادای دین به میزوگوچی

جشنواره امسال در بخش ویژه ای به کنجی میزوگوچی، یکی از بزرگ ترین فیلمسازان تاریخ سینما ادای دین کرد؛ با نمایش ده اثر این فیلمساز ژاپنی شامل سه فیلم کمتر دیده شده از دهه سی و شماری از ستایش شده ترین فیلم های تاریخ سینما در دهه پنجاه، از اوگتسومونوگاتاری تا زندگی اوهارو و البته شاید دیدنی ترین شاهکارش - که کمتر قدر دیده- "خانم اویو" محصول ۱۹۵۱ که قدرت شخصیت پردازی و خلق میزانسن های نقاشی وار میزوگوچی را در اوج به نمایش می گذارد.

کانتو شیندو سازنده شاهکاری چون حفره (اونی بابا) که خود دستیار میزوگوچی بود، در سال ۱۹۷۵ فیلمی درباره او ساخته که کامل کننده این بخش ویژه جشنواره بود.

موضوعات مرتبط