باشو غریبه کوچک: فیلم برگزیده بعد از انقلاب در نظرسنجی تماشا

قسمت سوم و آخر "۴۰ سال، ۴۰ فیلم" را در یوتیوب ببینید:

رای‌دهندگان نظرسنجی برنامه تلویزیونی تماشای بی‌بی‌سی، در میان فیلم‌های بعد از انقلاب ایران، بیشترین رای خود را به فیلم "باشو غریبه کوچک" ساخته بهرام بیضایی دادند.

در این نظرسنجی صد نفر از دست‌اندکاران سینمای ایران ۴۰ فیلم برتر بعد از انقلاب ایران را انتخاب کردند. فیلم "اجاره‌نشین‌ها" ساخته داریوش مهرجوی در رتبه دوم این فهرست جای گرفته و "دونده" اثر امیر نادری در جایگاه سوم قرار دارد.

"خانه دوست کجاست" کار عباس کیارستمی، "جدایی نادر از سیمین" به کارگردانی اصغر فرهادی، "هامون" ساخته مهرجویی، "طعم گیلاس" اثر کیارستمی، "درباره الی" کار فرهادی، "ناخدا خورشید" ساخته ناصر تقوایی و "ناصرالدین شاه آکتور سینما" ساخته محسن مخملباف در ردیف‌های چهارم تا دهم این فهرست قرار گرفته‌اند.

فیلم "باشو غریبه کوچک" داستان پسری جنگ‌زده است که به شمال ایران فرار کرده و با محیط و جامعه‌ای کاملا بیگانه روبرو می‌شود. این فیلم چند سال توقیف بود و دو سال بعد از پایان جنگ ایران و عراق به نمایش درآمد.

حق نشر عکس Iran Media
Image caption باشو غریبه کوچک

بهرام بیضایی درباره این فیلم گفته:‌ "الان نیتی که در باشو هست را همه تشخیص می‌دهند. ولی من نمی‌دانم چرا باید چنین نیتی برای همه ما جهنم می‌شد؟ شاید باید تحسین کنم کسانی را که موفق شدند جهنمی درست کنند زیر پای کسانی که با حسن نیت و با عشق، فیلمی ساختند برای ادای احترام به آوارگان جنگ. چرا این باید برای ما دوزخی میشد؟ من نمی‌فهمم!"

دیگر فیلم‌های برگزیده این فهرست از رتبه ۱۱ تا ۴۰ به ترتیب عبارتند از زیر درختان زیتون، پرده آخر، کلوزآپ نمای نزدیک، مادر، نرگس، نفس عمیق، مسافران، چهارشنبه سوری، آنسوی آتش، بوتیک، مرگ یزدگرد، لیلا، لیلی با من است، روسری آبی، درخت گلابی، آژانس شیشه‌ای، بادکنک سفید، باد ما را خواهد برد، بایسیکل‌ران، نیاز، زندگی و دیگر هیچ، بودن یا نبودن، دایره، شاید وقتی دیگر، زیر پوست شهر، مارمولک، ابد و یک روز، دستفروش، سرب و عروس آتش.

قسمت دوم "۴۰ سال، ۴۰ فیلم " را در یوتیوب ببینید:

سینمای بعد از انقلاب

بسیاری از ناظران جامعه ایران بعد از انقلاب باور دارند در چهل سالی که از انقلاب ایران می‌گذرد کامیاب‌ترین بخش فرهنگ و هنر این کشور، سینما بوده است. هرچند اثبات این ادعا چندان ساده نیست اما اگر معیار موفقیت را فرا رفتن یک محصول یا اثر هنری از مرزهای یک کشور بدانیم، باید گفت سینماگران ایران از موفق‌ترین هنرمندهای این کشور در چهل سال گذشته بوده‌اند.

برنامه تماشا در مجموعه‌ای سه قسمتی ۴۰ فیلم از محصولات سینمای بعد از انقلاب ایران را معرفی کرد. زهرا امیرابراهیمی، بازیگر ایرانی مجری میهمان این مجموعه بود.

در این مجموعه، برنامه تماشا سعی کرد به بهانه چهلمین سالگرد انقلاب ۵۷، چهل فیلم را معرفی کند.

شیوه انتخاب

از صد نفر از دست اندرکاران سینمای ایران خواسته شد تا فیلم‌های مورد علاقه‌شان را فهرست کنند. شرط این بود که فیلم بعد از انقلاب و در ایران تولید شده باشد. تلاش شد تا نظردهنده‌ها یکدست و یکصدا نباشند. از منتقد و بازیگر و فیلمبردار و مستندساز نظر گرفته شد تا تدوینگر و طراح صحنه و آهنگساز. از نسل‌های مختلف، با گرایش‌های هنری و سیاسی مختلف؛ عموما از کسانی که همچنان در سینمای ایران فعالند، اما تعدادی هم از کسانی که مهاجرت کرده‌اند.

ملاکی برای انتخاب فیلم‌ها از سوی شرکت‌کنندگان در نظرسنجی تعیین نشد و به همین علت مشخص نیست که آیا این فیلم‌ها "محبوب" هستند یا "برگزیده" یا "برتر" یا صرفا "به یاد ماندنی". احتمالا در ذهن آنها که انتخاب کرده‌اند ترکیبی از همه اینها بوده‌اند.

بعضی رای‌دهنده‌ها باور داشتند بعد از انقلاب بیش از چهل فیلم شاخص ساخته شده است و نمی‌شود (یا نباید) چنین انتخابی کرد. بعضی‌ دیگر می‌گفتند چهل فیلم زیاد است، زیراکه در این سال‌ها این تعداد فیلم قابل توجه ساخته نشده است.

مهم این بود که یادی بشود از کسانی که در این سال‌ها با وجود همه محدودیت‌ها، سینمای ایران را سرپا نگه داشتند، به ویژه کسانی که سینما را فراتر از سرگرمی دیدند و با اثرشان به شکلی، گوشه‌ای از جامعه ایران پس از انقلاب را ثبت کردند.

در نهایت بر اساس بیشترین رأیی که هر فیلم به دست آورد فهرستی از ۴۰ فیلم شکل گرفت. طبیعتا ممکن است مخاطب این برنامه بعد از دیدن آن فکر کند جای بعضی فیلم‌ها خالی است، یا بعضی فیلم‌ها نباید به این فهرست چهل فیلم راه می‌یافتند. اما احتمالا بسیاری از این فیلم‌ها حداقل برای مخاطبان خاطره‌انگیز خواهند بود.

قسمت اول "۴۰ سال، ۴۰ فیلم " (پخش شده در تاریخ ۲۸ ژانویه) را در لینک یوتیوب زیر ببینید:

پخش نخست مجله فرهنگی، هنری تماشا:

یکشنبه‌ها ۲۰:۳۰ به وقت تهران

تکرارها به وقت تهران:

دوشنبه ۶:۳۰ صبح

سهشنبه ۴:۳۰ صبح

چهارشنبه: ۱۲:۳۰ بعد از ظهر

پنجشنبه ۲۳:۳۰ شب

جمعه ۱۰:۳۰ صبح

موضوعات مرتبط