جشنواره فیلم فجر؛ آغاز پر حاشیه یک ماجرای هر ساله

جشنواره فیلم فجر حق نشر عکس TASNIM

سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر در حالی آغاز به کار کرد که در روز نخست یکی از پرحاشیه ترین افتتاحیه‌های تاریخ سال‌های اخیر خود را تجربه کرد. در این مراسم فاطمه معتمد آریا که در برنامه بزرگداشت خود سخنرانی می کرد با انتقاد از جو حاکم بر فضای فرهنگی کشور و ۴۰ سال تبعیض علیه زنان در سینمای ایران، از جای خالی بزرگانی چون بهرام بیضایی در جشن سینمای ایران یاد کرد.

او گفت: "من دلخور نیستم که هرجا که رفتم، در طی این ۴۰ سال، توقف برایم ایجاد کردند، این توقف باعث شده است جهش بزرگ‌تری داشته باشم، برای این‌که بگویم زن ارزش والاتری دارد، برای این‌که بتوانیم متوقفش کنیم. در این مدت، از طرف همه اهالی سینما حمایت شدم، نه کسانی که بر مسندی بودند."

سخنان معتمد آریا با انتقاد تند روزنامه کیهان مواجه شد که در مقاله‌ای ابتدا معتمد آریا را متهم به سیاه نمایی کرد و سپس او را پیرزنی خطاب کرد که به برکت انقلاب بیشترین فرصت را برای حضور در سینمای ایران در اختیار داشته است.

حق نشر عکس TASNIM

حاشیه دیگر مربوط به بخش پایانی مراسم افتتاحیه بود که با اجرای ترانه‌ای توسط گروه کر و یک خواننده تک خوان زن همراه بود. اجرایی که با اعتراض مجلس، بسیج و یکی از علمای قم مواجه شدو خواستار عذرخواهی مسئولین از این اتفاق شدند. ادعایی که البته در توییتی از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد که در مراسم حضور داشت تکذیب شد.

از مسخره باز تا عملیات مرصاد، نگاهی به فیلمهای مطرح این دوره

اما جدا از حاشیه های ابتدایی جشنواره، بسیاری از مخاطبان کنجکاو دیدن فیلم "متری شش و نیم" دومین فیلم سعید روستایی کارگردان جوان و موفق فیلم "ابد و یک روز" بودند. فیلمی که در جشنواره دو سال گذشته خوش درخشیده بود.

اما ظاهرا نخستین اکران "متری شش و نیم" به دلیل اعمال نظر یکی از نهادهای انتظامی با مشکل مواجه شد و به نمایش در نیامد. روستایی در این فیلم نیز همچون ابد و یک روز به مسئله ی اعتیاد پرداخته است.

ظاهرا یکی از دلایل جلوگیری از نمایش فیلم ارائه تصویری سیاه و تلخ از جامعه و آنچه در ایران تحت عنوان سیاه نمایی درباره پلیس و اعتیاد عنوان می‌شود، بوده است.

نوید محمد زاده، پریناز ایزدیار و پیمان معادی تیم بازیگرانی هستند که بار دیگر در فیلمی از روستایی بازی کرده اند.

سرانجام اما با رایزنی میان عوامل فیلم و مسئولین نهادهای انتظامی و البته حذف چند صحنه از آن مشکل فیلم طی روزهای بعدی حل شد و فیلم نهایتا به نمایش درآمد و با استقبال مخاطبان مواجه شد به طوری نمایش آن چندین بار به سانس‌های فوق العاده رسید. با وجود این حجم از حواشی پیش آمده به نظر می‌رسد "متری شش و نیم" همچنان راه سخت و درازی تا اکران عمومی و سراسری در پیش داشته باشد.

حق نشر عکس ISNA
Image caption «متری شش و نیم» کارگردان سعید روستایی

"تختی" جدیدترین ساخته بهرام توکلی از دیگر آثار مهم امسال جشنواره است. فیلمی با فضایی شبه مستند و داستانی که به زندگی غلامرضا تختی اسطوره ی ورزش ایران پرداخته است.

موضوعی که پیش از بهرام توکلی علی حاتمی قصد ساخت فیلمی از آن را داشت که عمرش برای پایان آن پروژه کفاف نداد و سرانجام بهروز افخمی آن را به پایان رساند. گفته می شود فیلم توکلی فضای بصری مشابهی با فیلم "روما" ساخته آلفونسو کوآرون دارد که در لیست فیلم‌های مطرح امسال سینمای جهان و اسکار قرار گرفته است.

همچنین بسیاری فیلم تختی توکلی را فارغ از مسائل محتوایی یک موفقیت فنی و تکنیکی برای سینمای ایران می‌دانند

حق نشر عکس TASNIM
Image caption "غلامرضا تختی" کارگردان بهرام توکلی

"ماجرای نیمروز : رد خون" به کارگردانی محمد حسین مهدویان همچون دو ساخته‌ی مطرح دیگر او یک تریلر سیاسی است که احتمال می‌رود همچون آثار پیشین او جنجال برانگیز باشد مخصوصا که موضوع این فیلم به یکی از حساس ترین مسائل دهه شصت یعنی عملیات مرصاد و ورود نیروهای مجاهدین خلق به خاک ایران در اواخر جنگ پرداخته است.

مهدویان پیش از این تبحر و توانایی فنی خود را در بازسازی فضاهای مربوط به دهه شصت در فیلم "ایستاده در غبار" و "ماجرای نیمروز" به اثبات رسانده بود اما بسیاری از منتقدان به محتوای آثار او اعتراض دارند و آنها را سفارشی و حکومتی می دانند و معتقدند تصویری نادرست از دهه شصت و همسو با نظرات رسمی حاکمیت ترسیم می کند. مهدویان در جشنواره سال گذشته نیز در مصاحبه‌ای تلویزیونی با اظهار نظر درباره فاشیستی بودن شاهنامه ی فردوسی جنجال و حواشی بسیاری برانگیخت.

حق نشر عکس MEHR
Image caption "ماجرای نیمروز: رد خون" کارگردان محمدحسین مهدویان

از دیگر فیلم‌های مطرح امسال می توان به فیلم "مسخره باز" اولین فیلم بلند همایون غنی زاده اشاره کرد.

او که پیش از این به عنوان یکی از کارگردانان مطرح تئاتر شناخته می‌شد در اولین تجربه سینمایی اش فضایی فانتزی با حس و حالی متفاوت از دیگر آثار سینمای ایران را تجربه است. او از بازیگرانی چون علی نصیریان و رضا کیانیان بهره برده است. علی نصیریان پیش از شروع جشنواره در مصاحبه ای از این فیلم به عنوان یکی فیلم متفاوت در کارنامه هنری اش یاد کرد. همچنین تیزرها و تصاویر پشت صحنه ی منتشر شده از فیلم خبر از اثری متفاوت و نو می دهند و همین موضوع مخاطبان بسیاری را منتظر نمایش آن نگاه داشته است.

پول های کثیف در سینما

به دلیل بحث هایی که در ماه های اخیر درباره ورود پول‌های به اصطلاح کثیف به حوزه فرهنگ و خصوصا سینما در فضای مجازی و رسانه ها شکل گرفته است دور از انتظار نبود که پای این موضوع به جشنواره هم کشیده شود.

در این روزها اتهام استفاده از پول های کثیف متوجه فیلم "تختی" و فیلم "قصر شیرین" ساخته رضا میرکریمی است. اتهامی که رضا میرکریمی به شدت آن را تکذیب کرده است و سازندگان فیلم تختی نیز در واکنش اقدام به انتشار هزینه های تولید فیلم خود کرده اند. ورود پول های کثیف به سینما طی سال‌های اخیر هشدار بسیاری از دست اندرکاران سینما را در پی داشته است و بسیاری آن را موجب برهم خوردن نظم اقتصادی بازار سینما و افت ارزش کیفی تولیدات سینمایی می دانند. موضوعی که به نظر می رسد به صورت بسیاری از آثار پرخرج و پرهزینه‌ی این سال‌های سینمای ایران را در معرض سوءظن استفاده از آن قرار داده است.

انتظار می رود طی روزهای پیش رو با اکران دیگر آثار حاضر در جشنواره حواشی سینمایی و غیرسینمایی جشنواره ادامه پیدا کند.