BBC HomepageBBC NewsBBC SportBBC World Service

 يادبود 
وداع
با
هوشنگ وزيری



جلال آل احمد
و نثر برونگرای
فارسی
 سينما 
بحرانی
نه چندان تازه
در سينمای ايران

 روز هفتم


روز هفتم

اخوان، شاعر حماسه و شکست
<br>
<br>
<br>
<br>
<br>
<br>
<br>
<br>
<br>
<br>
<br>


اخوان، شاعر حماسه و شکست











:خبرهای روز


نظری به باغ خاطره ها

بازيابی يک پيکره مهم باستانی در عراق

نامزدهای 'جوايز موسيقی آمريکا' اعلام شدند

شستشوی داود آغاز شد

داريوسک و رئاليسمی ديگر

جشنواره بين المللی بانوان در تهران

سال 2006 سال بزرگداشت تمدن آريايی

اهدای 'اسکار' سينمای ايران

بيک ايمانوردی درگذشت

1939: سال طلايی سينمای هاليوود

'سيمای شهر تهران' در پاريس

فيلم بعدی پولانسکی: اليور توييست

لنی ريفنشتال، فيلمساز آلمانی درگذشت

نشست مشترک فرهيختگان ايرانی و تاجيک

نگاهی به معماری بيست و پنج سال اخير ايران

 
صفحه نخست > فرهنگ و هنر 

گرينويچ 17:10 - 18/02/2003

ماجرای فروش تابلوهای موزه هنرهای معاصر

ورودی موزه هنرهای معاصر
ورودی موزه هنرهای معاصر

سينا سعدی

تصميم مجلس شورای اسلامی در قالب يکی از تبصره های بودجه سال آينده کشور که اجازه فروش شماری از تابلوهای خريداری شده در دوره رژيم گذشته را به موزه هنرهای معاصر می دهد، سر و صدای زيادی در محافل هنری برانگيخته و صدای هنرمندان و کارشناسان هنری را درآورده است.

پس از بالا گرفتن اين سر و صداها علی اصغر شعردوست، نماينده مجلس در واکنش به اعتراض ديگران گفت تصويب فروش آثاری که 23 سال است نمايش داده نشده اند، امکان نمايش آنها نيز وجود ندارد و روز به روز از ارزش آنها کاسته می شود، شجاعتی بود که مجلس ششم نشان داد و با کارشناسی تمام اين قانون را تصويب کرد.

موضوع ابتدا به صورت مبهمی در نيمه بهمن ماه در روزنامه ها انعکاس يافت و به اجازه فروش تابلوهايی اشاره شد که در موزه هنرهای معاصر وجود دارد. تابلوهايی که در بيست و سه سال گذشته به نمايش در نيامده و ظاهراً در شرايط امروز ايران قابل نمايش نيست.

طرح فروش تابلوها از سوی موزه هنرهای معاصر گويا به اين قصد به دولت داده شده که در ازای فروش آنها، بودجه خريد تابلوهای تازه تری را به دست آورد بويژه آنکه اين موزه از سال 1979 به اين سو چيزی بر گنجينه خود نيافزوده و در حال از دست دادن صفت « معاصر» است
بعدتر از خلال صحبت های اين و آن معلوم شد اينها تابلوهايی است که در زمان گذشته خريداری شده و در سالهای پس از انقلاب در انبار موزه نگهداری شده است.

حتا سخن از « گنج پنهان » به ميان آمد اما از آنجا که موزه هنرهای معاصر اقدامی برای نشان دادن آنها به خبرنگاران و کارشناسان نکرده و فهرستی از اين تابلوها به دست نداده، تعداد آنها بطور دقيق معلوم نيست و نيز به طور دقيق معلوم نيست که اين آثار مربوط به چه دوره ای و چه سبکی است و چه ارزشی دارد. اما گفته می شود يکی دو تابلو از ميان آنها بسيار با ارزش است و بقيه درجه دو به شمار می روند.

در روزهای اول تصويب مصوبه مجلس اگر روزنامه ها و خبرگزاری ها و انجمن روزنامه نگاران و نويسندگان حامی ميراث فرهنگی سرو صدای قضيه را در نمی آوردند شايد قضيه بی سرو صدا می گذشت و کسی متوجه ماجرا نمی شد. ولی خبرنگاران برای روشن شدن موضوع سراغ هنرمندان و کارشناسان رفتند و موضوع را با آنان در ميان نهادند و از آنها نظر خواهی کردند.

آيدين آغداشلو، نقاشی که با موزه های کشور از جمله موزه هنرهای معاصر از گذشته آشناست آثار موجود در موزه هنرهای معاصر را در حکم پشتوانه اسکناس ارزيابی کرد ولی درباره تابلوهای مورد بحث گفت: در فهرست آثار مورد بحث تنها يک اثر ممتاز قرار دارد و بقيه آثار درجه دو هستند.

با وجود اين وی فروش اين آثار و صرف پول آنها در کارهای عمرانی را نامعقول دانست.

طرح فروش تابلوها از سوی موزه هنرهای معاصر گويا به اين قصد به دولت داده شده که در ازای فروش آنها، بودجه خريد تابلوهای تازه تری را به دست آورد بويژه آنکه اين موزه از سال 1979 به اين سو چيزی بر گنجينه خود نيافزوده و در حال از دست دادن صفت « معاصر» است.

در عين حال صحبت از بازگرداندن برخی آثار ايرانی خارج از کشور نيز در ميان است.

با توجه به همين امر، يکی از اعضای هيأت رييسه انجمن نقاشان ايران گفته است برای باز گرداندن آثار هنری ايرانی خارج از کشور بايد بودجه جديدی در نظر گرفته شود، نه اينکه با فروش تابلوهای موجود در گنجينه موزه هزينه آنها تأمين شود.

يکی از اعضای هيأت رييسه انجمن نقاشان ايران گفته است برای باز گرداندن آثار هنری ايرانی خارج از کشور بايد بودجه جديدی در نظر گرفته شود، نه اينکه با فروش تابلوهای موجود در گنجينه موزه هزينه آنها تأمين شود
وی با اشاره به سابقه اين کار و باز پس گرفتن برگ های شاهنامه طهماسبی گفت: « بهتر آن بود که برای باز پس گيری اين آثار پول می داديم نه اينکه آنها را با يک اثر نفيس ديگر مبادله می کرديم».

کاظم چليپا، هنرمند نقاش در اين باره به روزنامه جام جم گفته است فروش يا حتا تعويض آثار بعدها پشيمانی به بار می آورد و دکتر محمد رضا حافظی رييس دانشگاه هنر گفته يکی از شاخصه های حضور فرهنگی در جهان معاصر، داشتن ذخاير فرهنگی نظير مجموعه موزه هنرهای معاصر است و از دست دادن آنها در آينده ای نه چندان دور به شدت مايه افسوس و پشيمانی خواهد شد.

ايرج اسکندری رييس دانشکده هنرهای تجسمی در اين باره به همان روزنامه گفت که هرگز به آينده فروش اين آثار خوشبين نيست و آن را زمينه سوء استفاده افراد سودجويی دانست که دست اندر کار خروج آثار از کشورند.

بيژن شافعی مهندس معمار در پاسخ نظرخواهی خبرگزاری دانشجويان اظهار عقيده کرد که آنچه پيش از انقلاب خريداری شده و ارزش جهانی دارد قابل حفاظت است و اگر بخواهند مجموعه ای را غنا بخشند بايد چيزهای تازه ای بخرند و به آن بيفزايند نه آنکه از آن کسر کنند.

سيروس باور که او نيز مهندس معمار است بطور تلويحی گفت پس بايد مجسمه داوود را هم بردارند. اين طنز از آن جهت به کار رفته است که صحبت از غير قابل نمايش بودن اين آثار در شرايط کنونی ايران است.


وقتی برای فروش کالای هنری که مشتريانش در جهان زياد نيستند و به کلکسيونرها منحصر می شوند، قانون می گذرانيد عملاً ارزش آنها را کاهش داده ايد چون خريداران می دانند که شما به هر حال بايد آنها را بفروشيد
رييس پيشين سازمان ميراث فرهنگی

پرويز تناولی مجسمه سازی که آثار او هم اکنون در موزه هنرهای معاصر برپاست پرسيد منظور از آثار غير قابل نمايش چيست؟ اين طرح باعث ابهامات زيادی است و ممکن است مشکلات زيادی فراهم کند چرا که چنين جمله ای می تواند به گونه های مختلف تفسير شود. او با تأکيد بر اينکه با فروش آثار درجه اول مخالف است گفت گنجينه ها و ميراث مملکت نبايد از کشور خارج شود.

وی همچنين ياد آور شد از آنجا که ايران در مورد خريد و فروش آثار هنری مملکت بسته ای بوده، ما کارشناسانی که با حراجی های بزرگ دنيا در ارتباط باشند نداريم و چون محتاج نان شب هم نيستيم لزومی ندارد اين تابلوها را حتا اگر قيمتشان در حال کاهش باشد بفروشيم.

سخنان دکتر مهدی حجت رييس پيشين سازمان ميراث فرهنگی در پاسخ خبرنگار ايسنا کارشناسانه تر بود. او اشاره کرد که وقتی برای فروش کالای هنری که مشتريانش در جهان زياد نيستند و به کلکسيونرها منحصر می شوند، قانون می گذرانيد عملاً ارزش آنها را کاهش داده ايد چون خريداران می دانند که شما به هر حال بايد آنها را بفروشيد.

وی ياد آور شد که قطعاً غير کارشناسانی که در اين زمينه اظهار نظر کرده اند نيت خير دارند ولی نمی دانند که فروش کالاهای هنری اينگونه نيست. به نظر او يکی از ساده ترين راهها اين است که آثار را به خاطر ماهيت غير متناسب با اصول ما با طرح مصوبه ای از دايره اموال دولتی خارج کنند و در اختيار کسی قرار دهند که تک تک در زمان خاص و در جای خاص به فروش برساند.

رييس موزه هنرهای معاصر برخلاف نظر ديگران عقيده دارد که تکميل مجموعه موزه ای همواره به معنای افزودن آثار نيست، در برخی موارد معنايش اين است که آثاری که در حال از دست دادن اهميت و ارزش اقتصادی خود هستند به آثار مهم تر و با ارزش تر تبديل شوند
دکتر حجت تأکيد کرد که گذراندن قانونی برای فروش ده تابلو به کشور ما ضربه حيثيتی خواهد زد و ضربه ای که از اين راه به کشور و نظام ما وارد می آيد بسيار بيشتر از پولی است که از راه فروش تابلوها به دست خواهد آمد. بويژه آنکه تعداد اين تابلوها و کيفيت آنها اصلاً مطلب قابل توجهی نيست.

اما دکتر عليرضا سميع آذر رييس موزه هنرهای معاصر تهران که باعث و بانی کار است می گويد به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اجازه داده شده به تکميل آثار موزه هنرهای معاصر بپردازد. وی برخلاف نظر ديگران عقيده دارد که تکميل مجموعه موزه ای همواره به معنای افزودن آثار نيست، در برخی موارد معنايش اين است که آثاری که در حال از دست دادن اهميت و ارزش اقتصادی خود هستند به آثار مهم تر و با ارزش تر تبديل شوند.

وی می گويد در حال حاضر مجموعه ما دو ضعف اساسی دارد. اول اينکه در مورد جريان های مهم دوره مدرنيسم حلقه های مفقوده ای وجود دارد و ديگر اينکه در معرفی جنبش سوررئاليسم، چهار پنج اثر بيشتر نداريم از رنه ماگريت، مارکس و چند اثر پراکنده از پيکاسو و ميرو که اصولاً هنرمندان سوررئاليسم شناخته نمی شوند. به گفته سميع آذر اين آثار نه از نظر تعداد و نه از نظر اهميت در حدی نيستند که بتوان نمايشگاهی کامل از آنها ترتيب داد و جنبش سوررئاليسم را به علاقه مندان معرفی کرد.

رييس موزه هنرهای معاصر فروش اين آثار را به دليل غير قابل نمايش بودن رد کرد و گفت اصولاً ما به چيزی که اهميت نمی دهيم غير قابل نمايش بودن آنها در شرايط فعلی است. ما به اهميت هنری و ارزش اقتصادی آثار توجه داريم. اگر اثری اهميت هنری و ارزش اقتصادی رو به افزايش داشته باشد بطور قطع آن را حفظ خواهيم کرد.
 
    صفحه نخست
    ايران
    منطقه
    اقتصاد و بازرگانی
  دانش و فن
    فرهنگ و هنر
    سخنگاه
    آموزش انگليسی

  بشنويد
    برنامه های راديو
    شيوه شنيدن
  تازه ترين خبرها
  بامدادی
  نيمروزی
  آسيای ميانه
  شامگاهی
  مجله روز
  شب هفتم
  روز هفتم
 
  اطلاعات بيشتر
  درباره ما
  تماس با ما
 
 
 
سايتهای ديگر بی بی سی
 
بخش فارسی راديو بی بی سی
  persian@bbc.co.uk

اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر

بالا ^^ Copyright BBC
  صفحه نخست | خبرهای منطقه | اقتصاد و بازرگانی
 دانش و فن | فرهنگ و هنر |  سخنگاه |  آموزش انگليسی
 برنامه های راديو | شيوه شنيدن | درباره ما | تماس با ما