بابل: افسانه و حقیقت

بابل در اوج افتخار و قدرت، مرکز یک امپراطوری بود که از خلیج فارس تا دریای مدیترانه امتداد داشت.

و مدت ها پس از افول این امپراطوری، شهر بابل همچنان در ادبیات، هنر، و تاریخی که دنیای مدرن امروزی را تشکیل داده، جاودان مانده است.

هدف نمایشگاه جدید موزه بریتانیا این است که واقعیت و حقایقی را که در وراء اسطوره بابل وجود داشته، آشکار کند.

ایروینگ فینکل، مسئول این نمایشگاه می گوید او همچنین خواسته که نگاهی به عراق واقعی که از صحنه های نومیدکننده ای که هر روز می بینیم فراتر می رود، بیاندازد.

به عقیده آقای فینکل بابل به همان اندازه مصر جالب توجه است.

در نمایشگاه مورد بحث به مهمترین دوره تاریخ بابل یعنی از زمان پادشاهی بخت النصر ( از 605 تا 562 قبل از میلاد) تا فتح بابل به دست کورش کبیر پادشاه هخامنشی در سال 539 قبل از میلاد، پرداخته شده است.

برای دایر کردن این نمایشگاه از آثاری که از موزه لوور در پاریس و نیز موزه برلین به امانت گرفته شده همراه با مجموعه خود موزه بریتانیا استفاده شده است و این اولین بار است که یک چنین مجموعه کاملی درباره بابل در یک محل، گرد آورده شده است.

با تماشای این آثار در می یابیم که مردم بابل با ستاره شناسی و ریاضیات آشنا بودند و می توانستند با تعبیر خواب ،آینده را پیش بینی کنند.

مهمتر از همه این است که برای آگاهی آیندگان، تمام این اطلاعات با خط میخی بر روی لوحه هایی حک شده است.

بیش از 130 هزار از این لوحه هادر مجموعه موزه بریتانیا دیده می شود که تعدادی از آنها در این نمایشگاه به معرض نمایش گذاشته شده است.

در یکی از این لوحه ها ارتفاع دقیق برج بابل و بر روی لوحه دیگری ابعاد دقیق دیوارهای مشهور شهر بابل نوشته شده است.

در این نمایشگاه شماری آثار هنری درباره بابل هم دیده می شود از مینیاتورهای ایرانی قرن 14 میلادی گرفته تا نسخه های خطی قرن 16 میلادی.

البته سوژه های این آثار هنری تخیلی هستند چون تا 150 سال قبل که باستان شناسان آلمانی حفاری محل را شروع کردند، هیچکس تصوری واقعی از شهر بابل نداشت.

اگرچه با این حفاری ها بسیاری از شکوه و جلال گذشته بابل آشکار شد ولی محل باغ های معلق بابل، که یکی از عجایب هفتگانه جهان محسوب می شد هنوز کشف نشده باقی مانده است.

ولی اعم از این که واقعیت باغ های معلق بابل چه باشد، روشن است که این شهر با عظمت تاثیر و نفوذ زیادی در نحوه زندگی آیندگان گذاشت.

"منشور حقوق بشر کورش کبیر" که در سال 1879 در بابل کشف شد و گفته می شود اولین اعلامیه حقوق بشر در جهان است، نیز در نمایشگاه مورد بحث به معرض نمایش گذاشته شده است.

در این منشور به اصول برابری و بردباری مذهبی که گفته می شود کورش کبیر هنگام تصرف بابل در سال 539 قبل از میلاد، آن را ترویج می کرد، تاکید شده است.

بعد از ایرانیان، اسکندر کبیر بابل را تسخیر کرد ولی پس از مرگ وی، افول بابل شروع شد.

ولی در قرن بیستم، یک بار دیگر توجهات به بابل معطوف شد.

صدام حسین رهبر سابق عراق که می خواست خود را جانشین بخت النصر پادشاه بابل جلوه دهد، در محل خرابه های بابل طرح وسیعی را برای بازسازی بابل شروع کرد که با انتقاد شدید باستان شناسان روبرو شد.

در سال 2003 ، ارتش آمریکا که عراق را اشغال کرده بود پایگاه نظامی بزرگی را درست در کنار خرابه های بابل بر پا کرد که به گفته باستان شناسان موجب لطمات سنگین و جبران ناپذیری به این آثار باستانی شد.

پرسنل موزه بریتانیا اکنون با کمک باستان شناسان عراقی و نیز یونسکو در حال ارزیابی خسارات وارده و تضمین این موضوع هستند که خرابه های بابل برای نسل های آینده حفظ شود.