اجرای موسيقی ايرانی با ارکستر سمفونيک اوکراين

ولادیمیر سیرنکو رهبر ارکستر سمفونیک اوکراین
Image caption ولادیمیر سیرنکو رهبر ارکستر سمفونیک اوکراین
تالار بزرگ وزارت کشور دو شب ميزبان اجرای آثاری از محمد رضا درويشی، حسين عليزاده، هوشيار خيام با همکاری ارکستر سمفونيک ناسيونال اوکراين به رهبری ولاديمير سيرنکو بود.

به دليل استقبال پرشور علاقمندان موسيقی اين گروه در روز جمعه دو اجرا در صبح و شب برگزار کرد.

کليدر

بخش نخست به اجرای قطعه کليدر اثر محمد رضا درويشی اختصاص داشت. اين قطعه در 8 قسمت ( موومان ) به شکل سوييتی برای ارکستر زهی نوشته شده بود.

قرار بود در اجرای کليدر در قسمت هايی محمود دولت آبادی نويسنده رمان ده جلدی کليدر، قسمت هايی از اين رمان را برای حاضران دکلمه کند. اما اختلاف سليقه مانع اين اجرا شد.

کليدر در 8 قسمت با عنوان های زير اجرا شد: سوگنامه دشت نيشابور، پگاه نيشابور، درو زمين ديمی سوزن ده، پشت دراوزه بيهق، رويارويی سيدشرضا تربتی با گل محمد، وداع گل محمد، نعش کشتگان و خاتمه.

Image caption محمدرضا درویشی و ولادیمیر سیرنکو

در بروشور مراسم درويشی گفته است که اين قطعه روايت شخصی آهنگساز از داستان تاثيرگذار کليدر است.

بخش عمده ای از اين سوييت در دستگاه نوا سير می کند و در بخش هايی و وارياسيون هايی در مايه های دشتی، شور، بيات اصفهان و همايون دارد.

تکنواز ويلن آلتو در نقش راوی قصه می نواخت.

اجرای اين قطعه توسط ارکستر سمفونيک اوکراين به تنهايی بخش نخست کنسرت را تشکيل می داد.

شيشه رنگی

Image caption هوشیار خیام

بخش دوم قطعه ای برای پيانو و ارکسترهای زهی در دو موومان پيوسته بود که آهنگساز و نوازنده پیانو آن هوشيار خيام بود.

هوشيار خيام در باره اين قطعه گفته است: در شيشه رنگی بافت زهی از ابتدا يادآور آوازی تغزلی است که در طول قطعه دايما تغيير کرده و رنگ عوض می کند. در اين بين ساز تنهای پيانو همچون ارسی و گره چينی عمل می کند و پيوسته نوای تغزلی از آن ميان شنيده می شود. اين دو بافت متفاوت در انتها در ضربی به توافق و يکرنگی می رسند.

خيام گفت: اين قطعه از کودکی ام می آيد. از زمانی که در آتليه مادرم از پشت شيشه های ارسی باغ را نگاه می کردم.

هوشيار خيام 30 سال دارد و از دانشگاه هنر در رشته نوازندگی موسيقی ايرانی فارغ التحصيل شده و در دانشگاه سين سيناتی فوق ليسانس و دکترا در رشته آهنگسازی، رهبری ارکستر و نوازندگی پيانو گرفته است.

عصيان عليزاده

عصيان قطعه بعدی بود که اجرا شد. اين قطعه برای پيانو، ارکستر زهی و سازهای کوبه ای نوشته شده است.

عصيان را حسين عليزاده در 1363 برای پيانو و چنگ نوشته و در بازنگری و تنظيم برای پيانو هوشيار خيام با عليزاده همکاری کرده است.

اين قطعه پيش از اين توسط ارکستر زهی استراسبورگ اجرا و ضبط شده است. اما به گفته عليزاده اين کنسرت اولين اجرای نسخه کامل شده قطعه عصيان است. نی نوا

نی نوا قطعه برای نی و ارکستر سازهای زهی در پنج موومان، قطعه ای قديمی از حسين عليزاده است. نوار اين قطعه در اواخر 1361 به بازار آمد.

اين قطعه در موومان های درآمد، نغمه، جامه دران ، نهفت-فرود و رقص سماع اجرا شد. موسيقی نی نوا از ميان فضای غمبار به بارقه اميدی تبديل می شود.

برای آنانی که نی نوا را در آن سال ها شنيده و با آن زندگی کرده اند، ديدن و شنيدن اجرای اين قطعه خيلی نوستالژيک بود.

سلحشوران ترکمن

Image caption به گفته عليزاده اين کنسرت اولين اجرای نسخه کامل شده قطعه عصيان است

پايان بخش اين شب به ياد ماندنی قطعه ترکمن بود که برای دو سه تار، شورانگيز( سازی شبيه به سه تار وکشيده تر از آن که در قسمتی از رويه آن پوست کشيده شده است. ) و ارکستر زهی در 2 موومان توسط حسين عليزاده، بهداد بابايی و مسعود شعاری با همراهی ارکستر زهی اوکراين اجرا شد.

بازنگری و تنظيم اين موسيقی تلفيقی برای ارکستر را هوشيار خيام انجام داده بود.

به گفته عليزاده اين اثر برداشتی سمبوليک از آوازهای ترکمنی با حالت های سلحشورانه است. اين اولين اجرای قطعه ارکسترال ترکمن بود.

درخشش يک چهره جديد

در اجرای شب دوم محمدرضا شجريان، شهرام ناظری، مجيد انتظامی، صديق تعريف، سعيد پور صميمی، ناصر زرافشان، همايون شجريان، ليلی گلستان و... حضور داشتند.

به گفته هوشيار خيام آهنگسازان و نوازندگان سازهای ايرانی در سفری به اکراين اين قطعات را با ارکستر سمفونيک اوکراين تمرين کرده اند.