15:57 گرينويچ - چهارشنبه 21 ژانويه 2009 - 02 بهمن 1387

زيبا شيرازی: به زن‌های مستقل کار نمی‌دهند

زيبا شيرازی

زيبا شيرازی

خواننده ‌ای که به خواندن شعرهای زنانه شناخته شده است، خودش می‌ گوید که شعرهایش زنانه هستند و لابد برای این است که مردها هنگام زمزمه شعرهایش گاهی با خودشان می گویند: "آخه، این چه کاریه؟"

قضاوت را به شما می‌سپاریم که خواننده این سطور هستید. آیا اگر مردی در خیابان راه برود و بخواند: "من زنم، من مادرم..." کمی عجیب نیست؟

در لس‌آنجلس به دیدار زیبا شیرازی رفتم. خواننده ‌ای ایرانی که در کالیفرنیا زندگی می ‌کند، اما به نوعی از دنیای موسیقی ایرانی لس‌آنجلس مستقل است.

استقلال او شامل این موارد می‌شود: شعر و آهنگ‌ها از خودش است، یک موسیقیدان آمریکایی تنظیم ‌کننده کارهایش است و نوازندگانش از کشورهای مختلف جهان هستند. به اینها اضافه کنید موضوع شعرهایش و تم موسیقی‌ اش را که اصلا شباهتی به کار باقی اهالی موسیقی در شهر فرشتگان ندارد. او بیشتر شعرهایش از زاویه دید یک زن است و تم موسیقی ‌اش به موسیقی جز JAZZ می‌رسد.

گفتگو با زیبا شیرازی

شما نسخه مناسب فلش را ندارید .فایل پخش نمی شود

تازه ترین نسخه فلش را دانلود کنید

پخش فرمت های دیگر صوت و تصویر

زیبا شیرازی تهیه ‌کننده و پخش‌ کننده کارهایش هم هست. برای همین، صحبت به هزینه‌های تهیه یک آلبوم که می ‌رسد، هزار تا حرف برای گفتن دارد که طیفی است از گلایه و شکایت تا غرور و تعصب. بله، او به استقلالش در موسیقی (داخل پرانتز بگویم، با توجه به زن بودنش) افتخار می‌ کند.

زیبا شیرازی از اینجا شروع کرد که گفت: "از وقتی به آمریکا آمدم، چاره‌ای نداشتم جز این‌که خرج خودم را در بیاورم."

بعد هم گفت که از راه‌های دیگری به غیر از موسیقی کسب درآمد کرده است: "موسیقی که برای من همه ‌اش خرج است. اگر می ‌رفتم در عروسی‌ ها و مهمانی ها می‌ خواندم و همه به‌ به و چه‌ چه می کردند، می ‌توانستم پول هم در بیاورم."

"من چهارده سال برای یک دکتر ایرانی کار می کردم. سال ‌های قبل از آن هم حسابداری و کتابداری و کارهای مختلف دیگری کردم."

حالا چرا این همه زحمت کشیدید؟

"برای اینکه بتوانم کاری را که دوست دارم انجام بدهم."

مثالش خیلی بامزه است:"اولین آلبومی را که کار کردم، برای یکی از این شرکت‌های توزیع کننده موسیقی بردم، آن موقع یکی از خانم ‌های خواننده آهنگی داشت به نام "زیر سر یار بلند شده". مدیر این شرکت موسیقی را شنید و گفت: "مردم با اینها حال نمی‌کنن." بعد به من گفت که از مدل همان آهنگ‌ های زیر سر یار بلند شده بخوانم که مردم حال کنند."

و این گونه بود که زیبا شیرازی یاد گرفت چگونه آلبوم موسیقی را پخش کند:"همیشه می‌ گویم که من در به در و خانه به خانه آن کار را پخش کردم. هرجا که رفتم، با خودم بردم و هر جا که خواندم، به جای آنکه پول بخواهم، خواستم که بیست تایی از کارهایم را بخرند. خوشبختانه، آدم‌ هایی که کارهای من را می‌ خرند. آن ‌قدر غیرت داشتند که از روی آنها ضبط نکنند. برای همین همه کارها را خریدند. این خیلی به من کمک کرد. آسان نبودها..."

صحبت مردانگی و غیرت و زن و عهد و عیال شد، سوالی به ذهنم رسید:

تلویزیون‌های ایرانی را باز کنید. همه‌اش مردها هستند که می‌خوانند. زن‌هایی هم که می‌خوانند با مدیریت یک مرد می‌خوانند. برای این‌که وقتی خانمی بخواهد بیاید و مستقل بخواند، به او اجازه کار نمی دهند

زيبا شيرازی

پس این طور که شما می‌گویید، محیط کار موسیقی اینجا کلی مردانه است؟

زیبا شیرازی می گوید:"خیلی زیاد. خیلی زیاد. شما تلویزیون‌های ایرانی را باز کنید. همه‌اش مردها هستند که می‌خوانند. زن‌هایی هم که می‌خوانند با مدیریت یک مرد می‌خوانند. برای این‌که وقتی خانمی بخواهد بیاید و مستقل بخواند، به او اجازه کار نمی دهند."

او خاطره ای هم تعریف می کند:"مشغول ضبط کردن آلبوم سیب سرخ بودم که اولین آهنگش در باره ایران بود. آقای شاعری به استودیو آمد و به من گفت: حالا شما این آهنگ‌ های وطنی رو هم نخوندی، نخوندی. آلبوم با آهنگ "نکنه که بی هوا بری" تمام می‌شد. به من گفت: شما همین آهنگ‌ های بغلم کن رو بخونی، بهتره. جالب است که همان آقا ده سال بعد شروع کرد به گفتن شعرهای زنانه. مسئله اش این بود که من شعرهای خودم را نخوانم. شعرهای آنها را بخوانم. دنیای مردانه اینجا این طوری است. سخت است که در دنیای مردانه اینجا خودت باشی."

حالا چطور خودتان بودید؟

"برای اینکه من مستقل کار کردم. خودم آلبوم‌هایم را ساختم و خودم هم آنها راپخش کردم. برای اینکه من خرجم را از جای دیگری درمی‌ آوردم. من جای خودم را باز کردم. آدم ‌های موسیقی و تلویزیون‌های لس‌آنجلس وقتی که به ایران می روند یا جاهای دیگری که ایرانی ها هستند، تعجب می‌کنند که چطور من را می شناسند. این هم از خوبی های اینترنت است. هرچند برای این کپی‌های غیرمجاز باید از اینترنت گله‌مند بود، اما از طرف دیگر هنرمند خیلی خوب شناخته می‌شود."

علاقه ‌مندان به موسیقی شما، که در ایران هستند، اصولا به لحاظ اقتصادی برای شما، که در آمریکا کار می‌کنید، سودی هم دارند؟

"نه، منتهی دلگرمی‌ اش خوب است. من در کانادا، که برنامه اجرا می کنم، از دیدن جوان ‌های آنجا خیلی خوشحال می ‌شوم. برای اینکه آدم‌های آنجا یا تازه از ایران آمده‌اند یا اینکه خیلی به آنجا سفر می‌کنند. کسانی که کارهای من را در آمریکا گوش می‌کنند حول و حوش همین سن خودم هستند، اما در کانادا با دختری بیست ساله روبه رو شدم که تمام شعرهای من را حفظ است."

اما از شعرها که بگذریم، سازبندی موسیقی‌ زیبا شیرازی هم با جریان غالب موسیقی لس‌آنجلس تفاوت دارد.

"من بسیار زیاد به موسیقی جز علاقه دارم و آرزو داشتم که خودم را به جز JAZZ برسانم. آلبوم آخرم را هم کاملا جز کار کردم. حالا دوست دارم که اگر بشود، جز را با سازهای ایرانی همراه کنم. من اصل کار برایم شعر است. برای همین نمی ‌خواستم که موسیقی بیاید و صدای من را از بین ببرد. آلبوم اول را به خاطر اینکه مشکل مالی داشتم با سینتی سایزر کار کردم. آلبوم دوم را با پیانو، گیتار و فلوت کار کردم. از این کار راضی‌ تر بودم. آلبوم بعد "هفت ستاره" بود که تنها اثر من است که با یک شرکت کار کرده‌ام. این کار هم با سینتی سایزر بود که به اصرار من فلوت و گیتار زنده در آن آمد. با اینکه آلبوم قشنگی است، اما من را ارضا نکرد. آلبوم بعدی را با یک آمریکایی کار کردم. خیلی کار با او برایم راحت‌ تر بود. به او می‌ گفتم که چه چیزی می‌ خواهم و او هم برایم همان کار را می ‌کرد. صبح درست سر ساعت کار را شروع می ‌کردیم، بدون اینکه بخواهیم برای صبحانه و گپ وقت بگذاریم. سر آلبوم آخر، که "آرزوهای گمشده" بود، رفتم ریتم ‌ها را خودم و شهرام آذر انتخاب کردیم و او درستشان کرد. تمام آن ریتم‌ها را دادم به نوازنده و زنده اجرا کرد. موسیقی زنده برایم خیلی مهم است."

موسیقی زنده و موسیقیدان‌های غیر ایرانی و استودیوهای موسیقی آن‌ چنانی خیلی خرج دارد. مخصوصا اگر شرکت و دم و دستگاهی هم پشت سر خواننده نباشد.

همه اینها باعث شده که زیبا شیرازی منتشر کردن هر آلبومش را به جمع شدن پول موکول کند، آن قدر که بتواند با آن آلبومی بسازد که خودش هم با آن کیف کند.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.