درباره مجموعه داستان 'نقشه هایت را بسوزان'

در سال‌های اخیر، انتشار مجموعه داستان‌های كوتاه نویسندگان آمریکایی به ترجمه‌ مژده دقیقی به رویه ‌ای فرخنده برای خوانندگان داستان كوتاه تبدیل شده است.

جدیدترین مجلد از این مجموعه، كه با عنوان "نقشه‌هایت را بسوزان" منتشر شده، به تعبیری دنباله‌ای است بر دو مجلد قبلی داستان‌های كوتاه كه از همین مترجم و همین ناشر دیده بودیم: "این‌جا همه‌ آدم‌ها اینجوری ‌اند" (1379) و "مشقت‌ های عشق" (1381).

هرچند در این مجموعه آثاری از نویسندگان سرشناسی نظیر جویس كرول اوتس و استیون كینگ به چشم می‌خورد، شماری از این نه داستان كوتاه متعلق به نویسندگانی است كه پیش از این به فارسی ترجمه نشده‌ اند.

از جمله می ‌توان به داستان "شمنگوا" اشاره كرد كه نویسنده‌ اش، لوئیز اردریچ، از نویسندگان نسل دوم سرخ ‌پوستان است كه در ایران كم‌ تر شناخته ‌شده‌ اند.

داستانی درباره‌ ویولون ‌زنی سرخ ‌پوست كه تصویری معاصر از زندگی مناطق سرخ ‌پوست ‌نشین آمریكای شمالی می ‌دهد.

هرچند به نظر نمی‌رسد در انتخاب همه‌ داستان‌ های این مجموعه نكته‌ واحدی در نظر گرفته شده باشد، اما مضمون داستان "قاضی شیوا رام مورتی"، اثر نویسنده‌ هندی ‌تبار ریشی ریدی، داستان "دریاچه‌ بهشت" نوشته‌ جس رو، نویسنده‌ جوان آمریكایی و "بوهمی‌ ها"، كاری از جرج ساندرز، غربت و بیگانگی است.

در داستان ریشی ریدی با تجربه‌ دو هندی سالخورده‌ ساكن آمریكا مواجهیم. در داستان "دریاچه‌ بهشت" روایتی از شبی سرنوشت ‌ساز در زندگی دانشجوی چینی ساكن نیویورك می ‌خوانیم و در نهایت، داستان "بوهمی‌ ها" نیز به تجربه‌ طرد شدن یهودیان و زندگی ‌شان در آمریكا می‌ پردازد.

در این میان، البته داستان رابین جوی لف، كه عنوان كتاب هم برگرفته از آن است، بهترین تصویر را از مضمون فوق به دست می ‌دهد. داستانی خوش‌ساخت كه علی‌الظاهر درباره‌ی زنی آمریكایی است كه معلم زبان انگلیسی مهاجرین است و با یكی از شاگردان پاكستانی‌اش رابطه‌ای صمیمانه پیدا كرده درحالی كه فرزند كوچكش مفتون مغولستان شده است.

اما بیش از هر چیز این داستان روایتی است از مرزها و رؤیاها، از شكل گرفتن هویت‌ ها، از تنهایی‌ها. این مضمون، كه به غیر از این مجموعه در بسیاری از داستان ‌های كوتاه و بلند دو دهه‌ اخیر تکرار شده است، نه تنها از برجسته و مسأله ‌ساز شدن مفهوم هویت فرهنگی در هنر و ادبیات داستانی خبر می‌ دهد، بلكه به نوعی نشانه‌ ظهور نسلی از نویسندگان است كه عملاً به هیچ‌ جا تعلق ندارند و ملیت‌شان چیزی بیش از كلمه‌ای بی‌معنا نیست.

نویسندگانی كه از هركجا كه آمده باشند كارشان بیش از همه ناشی از زندگی در كلان ‌شهرهای بین‌المللی (لندن، نیویورك و نظایر آن) است.

نویسندگانی مهاجر كه فرهنگ بومی و ملی در آثارشان تبدیل به رنگ‌‌ مایه ‌هایی می ‌شود برای تزیین مساله‌ زندگی در ابرشهرهایی كه همه در آن غریبه‌ اند و مطرود، آدم ‌هایی كه هر یك به شیوه‌ بومی ‌‌شان تنها و غریب‌ اند، شخصیت ‌هایی كه به آن‌ ها یادآوری می‌شود "به پشت سر نگاه نكن"؛ جمله‌ای كه به طرزی عجیب به شیوه ‌های مختلف در چندین داستان از این مجموعه تكرار می‌ شود.

داستان كابوس ‌گون استیون كینگ با عنوان "خواب هاروی" به شعر كالریج می ‌ماند كه شاعر خواب گل نیلوفری می ‌بیند و وقتی بیدار می ‌شود آن گل در دستش است.

مطابق معمول داستان‌ های كینگ، در این‌ جا نیز مرز خواب و واقعیت توسط امری وهم‌ آلود و هراسناك درنوردیده می ‌شود.

داستان "دخترخاله‌ها"ی جویس كرول اوتس نیز تجربه‌ای است در قالب نامه ‌نگاری.

"كمین"، نوشته‌ دانا ترت، روایتی دهشتناك از تجربه‌ جنگ ویتنام عرضه می ‌كند، از چشم دختركی كه با پسر یكی از كشته ‌شدگان جنگ ویتنام همبازی است. داستانی كه در فضای سنتی اعیان آمریكا رخ می‌دهد و از خلالش با تأثیرات جنگ بر زندگی مردم عادی رو به ‌رو می‌ شویم.

واپسین داستان مجموعه، "پسری در ساكیتوس"، نوشته‌ بروس مك‌آلیستر، داستانی جاسوسی‌- تخیلی است كه نگاهی انتقادی به سیاست‌ های خارجی آمریكا دارد. این داستان، كه در سال 2007 یكی از برگزیدگان بهترین داستان‌های كوتاه آمریكا بوده، كنایه ‌ای به وضعیت سیاسی حاضر آمریكا نیز دارد.

نقشه‌هایت را بسوزان (مجموعه داستان) ترجمه: مژده دقیقی نشر نیلوفر چاپ اول- 1387 قیمت: 3900 تومان

مطالب مرتبط