بررسی واکنش ایرانی ها و سایر مسلمانان آمریکا به ۱۱ سپتامبر

Image caption کتاب "عکس العمل 11 سپتامبر" بر اساس نتایج تحقیقی هفت ساله تهیه شد

در تاریخ آمریکا، جنبش مدنی هر بار به فشارهایی که برروی اقلیتها وارد آمده، واکنشهای متفاوتی نشان داده است. بررسی این عکس العمل در مورد ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ که نقطه چرخشی در سیاستهای این کشور بوده، محور کتاب تازه "عکس العمل ۱۱ سپتامبر - پاسخ آمریکایی های مسلمان و خاورمیانه" است.

نگارش این کتاب به قلم دکتر مهدی بزرگمهر، مدیر مرکزمطالعات خاورمیانه در دانشگاه شهر نیویورک و معاون او دکتر انی بکالین به زبان انگلیسی صورت گرفته است.

بودجه ۶۰ هزار دلاری این پژوهش از سوی "بنیاد ملی علوم" تامین شده و دانشگاه کالیفرنیا - برکلی دست به انتشار آن زده است. در روز هشتم آوریل، با حضور نویسندگان کتاب، معرفی آن برای اولین بار در کانون "الوان برای هنر" در نیویورک صورت گرفت.

دکتر بزرگمهر در مورد روش پژوهش این کتاب می گوید: "برای این کار تحقیقی ما ۷۵ مصاحبه عمیق و همه جانبه انجام دادیم، ۶۰ مصاحبه با نمایندگان کانونها و موسسات آمریکایی مسلمان و خاورمیانه‌ای و ۱۵ مصاحبه خارج از این حوزه مثلا با نمایندگان دولتی و غیره. پس از مصاحبه، همه پاسخ ها را کد گذاری کرده و آن را از روی نوار پیاده کردیم. کل کارتحقیقی و نگارش از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۸ طول کشید. کتاب ۵ بار بازنویسی شد وویراستاری آن سه سال طول کشید."

مصاحبه شوندگان این کتاب، طیف بین ۲۰ تا ۸۰ سال ، افراد متولد خارج از آمریکا، نسل دوم وسوم متولد آمریکا، مسلمان و مسیحی را نیز در بر می گیرد. این افراد از فلسطین، لبنان، مصر، پاکستان و ایران انتخاب شده بودند. تنها ۱۷ نفر از مصاحبه شوندگان زن بودند.

جالب است که بدانید پنج درصد مصاحبه شوندگان ایرانی و ۲۷ درصد فلسطینی بودند. علاوه بر آن در سال ۲۰۰۰ تعداد ایرانیان مقیم آمریکا طبق آمار رسمی در این کتاب ۳۳۸،۲۶۶ بوده که ۶۸ درصد آنان ایرانیان متولد خارج از این کشور بودند (این آمار ایرانیانی را در بر می گیرد که زمان سرشماری خود را ایرانی معرفی کرده‌اند).

کتاب شامل هشت بخش است و موضوعات متفاوتی ازجمله واکنش منفی به آمریکای های مسلمان و خاورمیانه‌ای، الگوها، مشخصات و هویت خارجی ها، ساختار سازمانی ، حوادث ناشی از تعصب -جنایت از روی نفرت، اقدامات دولتی، بسیج عمومی و فعالیت سیاسی - مدنی و بالاخره همگرایی سیاسی را در بر میگیرد.

کتاب به روزهای دلهره آمیز پس از ۱۱ سپتامبر نیز اشاره می کند:

در روز ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۱ از ورود سه آمریکایی عرب تبار که قصد پرواز با شرکت هواپیمایی آمریکایی نورد - وست در کالیفرنیا را داشتند، جلوگیری شد. به آنها گفته شد که آمریکایی ها از حضور آنها ناراحتند.

در نوامبر همان سال یک آمریکایی مسلمان که در پمپ بنزین کار می کرد، مورد اصابت گلوله قرار گرفت.

Image caption دکتر مهدی بزرگمهر

در ۲۶ دسامبر ۲۰۰۱ یک شرکت پرداخت وام خانه در فلوریدا به تقاضای وام یک آمریکایی عرب تبار به این دلیل که او "تروریست" است، پاسخ منفی داد. علاوه بر آن دولت آمریکا نیز اقدامات سخت گیرانه تری را اعمال کرد. در ۱۷ سپتامبر۲۰۰۱ اداره مهاجران و خارجیان قوانین خود را برای بازداشت شدگان تغییر داد. حالا فرد مشکوک را می توان بدون دلیل ۴۸ ساعت بازداشت کرد و یا در شرایط فوق العاده ویا اضطراری برای مدت نامحدود در بازداشت نگه داشت.

نویسندگان کتاب "عکس العمل 11 سپتامبر" به یک پژوهش تطبیقی تاریخی هم دست زده اند. دکتر بزرگمهر معتقد است که این گونه فشارها بر اقلیت ها در تاریخ آمریکا وجود داشته و هر کدام از آنها واکنش های مختلفی به این گونه فشارها نشان داده‌اند.

برای مثال آلمان ها در جریان جنگ اول جهانی در آمریکا تحت فشار قرار گرفتند. مثلا مردان آلمانی بالای ۴۰ سال حق حمل اسلحه نداشتند. یا ۱۲۹ هزار ژاپنی در جریان جنگ دوم جهانی بین سالهای ۱۹۴۶-۱۹۴۲از محل سکونت خود به اردوگاههای خاص رانده شدند و در انزوا قرار گرفتند . آنان تا سال ۱۹۵۲ حق تقاضای تابعیت آمریکایی را نداشتند.

ایرانی ها در زمان گروگان گیری بین سال های ۱۹۸۱-۱۹۸۲ تحت فشار قرار گرفته و از تمدید ویزای برخی از دانشجویان ایرانی خودداری شد.

دکتر انی بکالین، نویسنده مشترک کتاب، می افزاید تا چند هفته پس از حادثه یازده سپتامبرهمه گیج بودند، اما حرکتها به آرامی شروع شد.

او ادامه می دهد: "در مورد ۱۱ سپتامبر گروههای اجتماعی مورد هدف: آمریکایی های خاورمیانه‌ای تبار یا آمریکایی های مسلمان چند مکانیزم را برای مقابله بکار بستند. در ابتدا آنان از قوانین مدنی۶۵-۱۹۶۴ به عنوان ابزار استفاده کردند، دست به تظاهرات آرام و گردهمایی زدند. آنان مرتب تاکید می کردند که تروریست نیستند و آن را محکوم کردند. مجموعه این حرکتها تبدیل به یک بسیج عمومی شد، بویژه باید به نقش وسایل ارتباط جمعی اشاره کرد. دولت جرات اعلام علنی تعداد دستگیر شدگان را نداشت، چرا که بلافاصله از سوی رسانه های گروهی در مورد آن افشاگری می شد. مجموع این حرکت ها به همگرایی، جذب و پذیرش آنان در جامعه چند فرهنگی آمریکا کمک کرد."

"این بسیج عمومی با جنبش ضد جنگ در آمریکا گره خورد و شاید به همین دلیل است که سال گذشته شاهد تغییر قدرت در آمریکا بودیم و مردی که وعده تغییر می داد، جانشین جورج بوش شد."