" به سوی پارلمان"

این هفته در برنامه آپارات از تلویزیون بی بی سی فارسی فیلم مستند " به سوی پارلمان " ساخته عبدلملک شفیعی ، مستند ساز افغان به نمایش در می آید . برنامه آپارات روز های پنج شنبه هر هفته ساعت ۲۱:۱۰ دقیقه به وقت ایران و ۲۲:۱۰ به وقت افغانستان و ۲۲:۴۵ به وقت تاجیکستان از تلویزیون بی بی سی فارسی پخش می شود. این برنامه را می توانید به طور زنده از طریق وبسایت فارسی بی بی سی نیز تماشا کنید.

Image caption عبدلملک شفیعی

این برنامه سه شنبه بعد هم در همین ساعات ها باز پخش می شود و علاقه مندان می توانند تکرار آن را جمعه شب بعد از حدود ساعت ۱۲ شب به وقت ایران ، ۱:۰۰ بامداد شنبه به وقت افغانستان و۱:۳۰ دقیقه بامداد به وقت تاجیکستان تماشا کنند. درباره فیلم: تا پارلمان فیلمی درباره زندگی و افکار و فعالیت‌های اجتماعی و تبلیغاتی سه زن افغان است. در این فیلم تلاش سه زن افغان در نقاط مختلف این کشور برای پیروزی در انتخابات پارلمانی و راهیابی به مجلس به تصویر کشیده شده است. هر کدام از این نامزدهای نمایندگی که برای اولین بار در زندگی خود تلاش دارند تا سخنگویی و نمایندگی از سوی مردم ناحیه خود را در مجلس بر عهده بگیرند ، برای معرفی خود و برنامه هایشان به رای دهندگان، در جامعه سنتی و مرد سالار افغانستان، با مشکلات مختلفی روبه رو هستند. سه زنی که در این فیلم زندگی و تلاش های تبلیغی شان برای پیروز شدن در انتخابات به تصویر کشیده شده ، هر کدام دارای پیشینه متفاوتی هستند، یکی شان درس خوانده اروپا است و در افغانستان درگیر فعالیت های خیریه است، دیگری در مسند قاضی در قوه قضاییه افغانستان کار می کند و سومین زن یک خیاط ماهر و شناخته شده در منطقه خودش است. در باره کارگردان : عبدلملک شفیعی متولد ۱۳۵۳ و یکی از مستند سازان فعال افغانستان در چند سال گذشته است. او در سن ۱۴ سالگی از افغانستان مهاجرت کرد و مدتی را در پاکستان، ایران و یک دوره دو سه ساله را در اروپا گذراند. تحصیلات اصلی او در زمینه سینما در ایران انجام شده ولی علاوه بر آن دوره شش ماهه‌ای را هم در هلند گذرانده است. او در ایران در مرکز اسلامی آموزش فیلمسازی باغ فردوس در یک دوره دو ساله (۷۸-۱۳۷۶) که با همکاری یکی از سازمان‌های سیاسی افغانستان و وزارت خارجه ایران مخصوص مهاجران افغان برگزار شده بود، درس خوانده است. از دیگر فیلم های این فیلمساز می توان به فیلم "سرزمین پامیر"،" تا انتهای زمین" و "خشکسالی در هزاره جات " اشاره کرد. ویژگی فیلم :

این فیلم ساختاری روایی دارد و کوشیده که تصویری مستقیم و بی واسطه از زندگی زن امروز افغان ارایه دهد و تصاویرکلیشه ای و رایج از زن افغان پوشیده در چادری رادر هم بشکند. فیلم هفته قبل برنامه آپارات و گزیده ای از نظرات بینندگان: نام فیلم : "ظاهر شاه، سلطنتی در تبعید " در باره فیلم:

فیلم نگاهی دارد به زندگی و دیدگاه های ظاهر شاه، آخرین پادشاه افغان در دوران تبعیدش در شهر رم ایتالیا. این فیلم مجموعه ای است از گفت و گوها با ظاهر شاه به همراه دیدگاه های گروهی از مردم افغانستان در باره وی. ظاهر شاه که در نوزده سالگی به پادشاهی رسیده بود، حدود ۴۰ سال بر افغانستان سلطنت کرد و در جریان کودتای سال ۱۹۷۳ در افغانستان توسط داوود خان از قدرت خلع شد تا بساط جمهوری در افغانستان به راه بیفتد. بعد از آن البته افغانستان تا سال ها درگیر جنگ های خونین داخلی بود. ظاهر شاه که به مدت سه دهه در ایتالیا در تبعید بود، پس از حمله آمریکا به افغانستان و تشکیل یک حکومت جدید به افغانستان برگشت و مورد احترام دولتمردان این کشور قرار گرفت؛ اتفاقی که برای کمتر شاه از قدرت سقوط کرده ای رخ داده است. او آخرین روزهای زندگی اش را به قصری بازگشت که زمانی پس از چند دهه پادشاهی از آن رانده شده بود . بعد در سال ۲۰۰۴ ، به او رسما لقب بابای ملت داده شد و این مسئله به قانون اساسی افغانستان هم اضافه شد. وی حدود دو سال پیش در سن ۹۲ سالگی در گذشت. درباره کارگردان:

Image caption عتیق رحیمی

"ظاهر شاه ، سلطنتی در تبعید" را عتیق رحیمی نویسنده بسیار شناخته شده سال های اخیر افغانستان در سال ۲۰۰۳ ساخته است. عتیق رحیمی بیشتر به عنوان یک نویسنده مطرح جهانی شناخته شده است تا یک فیلمساز. او که در فرانسه تحصیل کرده و بزرگ شده با رمان "خاکستر و خاک" که فیلمی هم از روی آن ساخته شد، شهرتی جهانی یافت و بعد با رمان "سنگ صبور" در سال گذشته موفق شد جایزه ادبی بسیار معتبر گنکور فرانسه را به دست بیاورد. عتیق رحیمی همچنین یک فیلم هم به نام "تهران ده ثانیه بعد " در باره حضور تیم ملی ایران در مسابقات جام جهانی و واکنش ایرانیان در داخل و خارج نسبت به مسابقات این تیم ساخته و فیلم دیگری دارد به نام " ما نان و نمک همدیگر را هم خورده ایم".

ویژگی فیلم:

عتیق رحیمی در این فیلم سعی کرده مسایل کمتر مطرح شده ای از زندگی و دیدگاه های یک شاه در ایام تبعیدش را به تصویر بکشد. به نظر می رسد که فیلم از لحاظ تنوع تصویری و همچنین تنوع دیدگاه ها چندان غنی نیست. آقای رحیمی در این فیلم فرصت یافته بود تا سوالات خود را با کسی که ۴۰ سال بر افغانستان حکومت کرده در میان بگذارد، اما به گفته برخی منتقدانش او همه سوالاتی را که باید پرسیده بشوند، نمی پرسد و با وجود اینکه انتقاداتی بر شیوه سلطنت و اداره کشور در دوره ظاهر شاه وارد بوده ، هیچ نکته انتقادی در این فیلم دیده نمی شود . شاید یک دلیل این امر آن باشد که فیلم در حال و هوای سال های پس از سقوط طالبان و دوران الویت داشتن وحدت در افغانستان ساخته شده است. ساختار فیلم هم بیشتر بر مبنای گفتگو با ظاهر شاه بنا شده و به دلیل نداشتن تنوع تصویری کافی و همین طور شیوه حرف زدن ظاهر شاه ریتم فیلم خیلی کند به نظر می رسد. گزیده نظرات بینندگان در مورد فیلم ظاهر شاه ، سلطنتی در تبعید: حسین میهن از ایران:

برنامه جالب آپارات در مورد محمد ظاهر شاه را دیدم و فورا دو تن از کارگران افغانم را صدا کردم که فیلم را مشاهده کنند و جای تعجب داشت که آنها او را نمی شناختند .

به هر حال فیلم مستند بسیار ضعیفی در مورد شاه فقید افغانستان بود. کارگردان علت کودتا را توضیح نداد از همسر او" علیا حضرت ملکه حمیرا" و فرزندان او به جز یک مورد سخنی گفته نشد. آیا می دانید چرا خانه او در شهر رم استیجاری بود؟ چون بنا به گزارش چند سال قبل روزنامه المانی اشپیگل به هنگام کودتا او نتوانسته بود مانند بعضی ها برای خود و خانواده اش پول خارج کند و هزینه زندگی او را دولت ایتالیا می پرداخت و اجاره محل را شهرداری رم. اگر این نکات در فیلم گنجانده می شد شخصیت محمد ظاهر شاه جالب تر می شد. سیاوش ۲۲ ساله از تهران اصالتا افغان هستم از کاریزمیر افغانستان. فیلم جالبی بود بخصوص برای کسانی که با ظاهر شاه تا حدودی آشنا نبودند. هرچند سوالات بسیاری پرسیده نشد، اما باز هم جالب بود. خیلی منتظر مطلبی بودم که در رابطه با محیط زندگی ظاهر شاه در کاریزمیر بحث شود، اما صحبتی در این باره در فیلم نشد و این هم از دیگر نقطه ضعف های این فیلم بود. ایمان ، وبلاگ نویس

متاسفانه فیلم جذابیتی رو که یک مستند باید داشته باشه نداشت و صحنه هاش متنوع نبود. این مستند ارزش سیاسی و یا حتی تاریخی هم نداشت. به نظر می رسید که مصاحبه طبق علاقه ظاهر شاه انجام شده بود و باید دلیل آن را از کارگردان پرسید که چرا این گونه بوده است. امید از تهران: برنامه آپارات توانسته مجموعه ای از فیلم های خوب در محدوده فرهنگ و زبان فارسی از ایران تا افغانستان و تاجیکستان را پوشش دهد؛ به خصوص فیلم هایی که به خرده فرهنگ های ارزشمند تمدن فارسی توجه می کنند؛ فیلم هایی که متاسفانه در ایران نمایش داده نمی شود.

فیلم ناصر خسرو و یا فیلمی که در منطقه دور افتاده بدخشان افغانستان تهیه شده، از این جهت قابل تقدیرند . اما در باره فیلم ظاهر شاه باید گفت ترسیم زندگی او وعلاقه و توجهش به تاریخ وهنر نشان دهنده اعتباری است که شاهان و بزرگان با هنر برای خود کسب می کرده اند. شخصیت او از این جهت شباهت زیادی به ناصرالدین شاه قاجار داشت. محمد از تهران:

فیلم ظاهر شاه ، فیلم خوبی بود چرا که برای اولین بار تصویر متفاوتی از یک شاه نشان می داد و البته شاید نوع رفتار ظاهر شاه باعث شده بود که فیلمساز نتواند خیلی خوب به این شخصیت نزدیک شود. مشکل دیگر فیلم هم این بود که فیلمساز به نظر می رسید که امکانات و یا فرصت چندانی برای ساخت فیلم نداشته و مثلا دسترسی به فیلم های آرشیوی برای او کم بوده است.

مطالب مرتبط