به روز شده:  15:40 گرينويچ - چهارشنبه 16 سپتامبر 2009 - 25 شهریور 1388

نمایشگاه پارچه های ابریشمی در تاجیکستان

در نمایشگاه "تارهای زرین شاهی تاجیک" که در آثارخانه (موزه) ملی تاجیکستان، به نام کمال الدین بهزاد، افتتاح شد، بیش از 150 متاع یا پارچه مختلف از شاهی یا ابریشم به معرض تماشا گذاشته شده است.

بخش اصلی پارچه های این نمایشگاه را انواع گوناگونی از اطلس تاجیکی که در قرنهای 19 و 20 میلادی بافته شده است، تشکیل می دهد.

به گفته شیرعلی جلالف، کارمند علمی بخش هنرهای تصویری آثارخانه ملی، نمایشگاه "تارهای زرین شاهی تاجیک" به ابتکار و تلاش پیگیرانه نعیم حکیمف و ناری حکیماوا، مسئولان پژوهشگاه صنعت شناسی تاجیکستان و صندوق سوروس برگزار شده است.

آقای جلالف تاکید کرد که در ظرف ده سال اخیر این دو نفر دهها نوع اطلس قدیمی و معاصر را در مناطق شمال تاجیکستان جمع آوری کرده و هم اکنون در معرض دید عموم قرار داده اند.

ضمنا، اهل خانواده آقای حکیمف در شهر خجند، مرکز ولایت سغد، یک آثارخانه شاهی تاسیس نموده و در آن بیش از 400 نوع اطلس و لباسهای قدیمی و معاصر شاهی یا ابریشمی را گرد آوری کرده اند.

اطلس متاعی ابریشمی است با رنگهای گوناگون که از قدیم الایام بافت و استفاده از آن در میان مردم تاجیک معمول بوده و در شعر پارسی نیز از آن یاد شده است. مثلا خاقانی شیروانی، شاعر پارسی زبان می گوید:

زین خام که دارم جگر پخته به زیرش،

روزی به هزار اطلس معلم نفروشم.

خواجوی کرمانی نیز به متاع اطلس اشاره کرده و از عباراتی مانند "اطلس لاجورد" و "اطلس سبز" به معنی آسمان در شعر خود استفاده کرده است:

ز سوز جگر آتشی بر افروخت،

نهم اطلس سبز چرخی بسوخت.

و یا عبدالرحمان جامی، نیز عبارت "اطلس فیروزه" را به معنی آسمان یا چرخ به کار برده است:

ذوق مستانی صبوحی زده بزم تو دل،

صبح در اطلس فیروزه تو چاک انداخت.

شاهی نیز نوعی از پارچه های ابریشمی است که از آن لباس می دوختند و به باور تاریخ شناسان، در گذشته به دلیل گرانبها بودن، بیشتر خاص شاهان و اشراف زادگان بوده است.

به گفته نعیم حکیمف، متاع شناس، هرچند شاهی و اطلس از ابریشم تهیه می شوند، ولی متاع شاهی نفیس تر و کیفیتش نسبت به اطلس بالاتر بوده است.

در همین حال، برخی از کارشناسان در این نمایشگاه از خطر از بین رفتن اطلس بافی که از هنرهای قدیمی در تاجیکستان محسوب می شود، ابراز نگرانی کرده اند.

به گفته آنها، در پی فروپاشی اتحاد شوروی نخ ابریشم تاجیکستان عمدتا به خارج کشور صادر شده و کارخانه های "خجند اطلس" و "تاجیک اطلس" به دلیل کمبود مواد خام تقریبا از فعالیت بازماندند.

به اعتقاد شیرعلی جلالف، برای احیا و رشد هنر اطلس بافی به پشت بانی دولت تاجیکستان و تصویب برنامه ویژه دولتی در این زمینه نیاز وجود دارد.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.