مولانا به روایت تاجیک ها

"مولانا"، نام فیلمی است که در برنامه این هفته آپارات همزمان با روز بزرگداشت این شاعر بزرگ پارسی گو به نمایش در می آید. این فیلم رد پای مولانا را در مناطق مختلف تاجیکستان به تصویر کشیده است.

برنامه آپارات روز های پنج شنبه هر هفته ساعت ۲۱:۱۰ دقیقه به وقت ایران و ۲۲:۱۰ به وقت افغانستان و ۲۲:۴۵ به وقت تاجیکستان از تلویزیون بی بی سی فارسی پخش می شود.

این برنامه روزهای سه شنبه نیز در همین ساعت ها دوباره پخش می شود و علاقه مندان می توانند دومین تکرار آن را جمعه شب بعد از حدود ساعت ۱۲ شب به وقت ایران ، ۱:۰۰ بامداد شنبه به وقت افغانستان و۱:۳۰ دقیقه بامداد به وقت تاجیکستان تماشا کنند.

برنامه آپارات را می توانید به طور زنده و همزمان با وقت های اعلام شده از طریق وبسایت فارسی بی بی سی - پخش تلویزیون - نیز تماشا کنید.

درباره فیلم:

مولانا شیفتگان بسیار در غرب و شرق جهان جهان دارد. اگر غربی ها این شاعر بزرگ را در سالهای اخیر کشف کرده و شیفته اش شده اند، او و شعرهایش در قرن های گذشته در دوردست ترین مناطق کشوری مثل تاجیکستان هم نفوذ بی سابقه ای داشته است. این فیلم از تاثیر و حضور مولانا و نگاه مردم تاجیک به او می گوید.

درباره کارگردان:

صفرحقداداف، مستند سازی است اهل تاجیکستان. او کارش در عرصه سینما را با فیلمنامه نویسی در دهه 90 میلادی شروع کرد و درحیطه های مختلف از کارگردانی گرفته تا مسوولیت هایی اجرایی درمدیریت سینما و تلویزیون تاجیکستان، کار کرده است. این فیلم هم در سال 2008 میلادی ساخته شده است.

ویژگی فیلم:

فیلم ترکیبی از شعر و موسیقی مولاناست و تاثیر آن را در سنت ها و مراسم گوناگون در نواحی مختلف تاجیکستان به تصویر می کشد. فیلم حاوی اطلاعات زیادی درباره فرهنگ مردم تاجیکستان است و تنوع موسیقی و اشعار، و زنده بودن حال و هوای مردم انعکاس خوبی در فیلم دارد.

مروری بر فیلم های هفته گذشته

فیلم "اسیر 57187" :

جنگ ها همیشه آغازی داشته اند و پایانی، اما هرجنگی قصه متفاوتی دارد. سرنوشت آدمهای درگیر جنگ همیشه خواندنی و شنیدنی بوده است.

بخشی ازخاطرات جنگ در حصاری به نام اسارت شکل می گیرد؛ هر جنگ اسیرانی دارد و هر اسیری با یک عدد شناخته می شود. اسیر ما با شماره "57187" جلوی دوربین حاضر می شود؛ اسیری که به اسارت درمی آید اما ماندن را به رفتن ترجیح می دهد.

وقتی در اردوگاه ها باز می شوند و اسرای عراقی با کوله بار خاطراتشان عزم سفرمی کنند مدحت ترجیح می دهد که درایران بماند و فصل جدیدی از زندگی را در ایران آغاز کند. اگرچه او امروز آزاد است اما خاطرات دوران اسارتش دیدنی و شنیدنی است.

درباره کارگردان: وحید زارع زاده سازنده این فیلم دانش آموخته سینماست و در کارنامه هنری او ساخت فیلم های مسند بیشتری به چشم می خورد. او از جمله کارگردانانی است که علاقه مند است زندگی را به سادگی و بدون تکلف به تصویر بکشد.

ویژگی فیلم:

فیلمی شاعرانه و لطیف است؛ تدوین خوب، موسیقی موزون و تصویر بردای مناسب ازجمله ویزگی های "اسیر57187" است. در مجموع این فیلم نگاهی ساده و واقعی از دنیای اسیری که درایران ماندگار شده به تصویر می کشد.

فیلم "یوگا"

جاسم ساندویچ فروشی در خرمشهر است که می کوشد ثابت کند جایی به نام "یوگا " وجود دارد، اما در شهر کسی جایی را به این نام نمی شناسد. او تلاش می کند به هر طریق وجود یوگا را ثابت کند.

درباره کارگردان: محمد حسین زینلی سازنده این فیلم دانش آموخته سینماست و در کارنامه هنری خود بیش از چهل فیلم مستند دارد. بیشتر این مستندها از شبکه های تلویزیونی پخش شده است. او علاوه بر فیلم سازی، به کار روزنامه نگاری نیز اشتغال دارد.

ویژگی فیلم:

نگاهی نو به پس از جنگ و تبعات آن دارد، و از موضوعی جذاب برخوردار است.

دکتر پرویز ازکابل - شباهت جالبی در دو فیلم مستند اسیر و یوگا، توجه من را به خودش جلب کرد و آن این که صلح در فیلم اول سبب مفقود شدن شخصیت زندانی است که درزمان جنگ ایجاد شده و درزمان صلح در پی آنست، درحالیکه درفیلم دوم شخصیت مرکزی در پی دهکده ای است که در زمان جنگ مفقود شده و او در زمان صلح به دنبال آن می گردد.

امید از تهران - درمورد فیلم اسیرعراقی که درایران مانده بود باید گفت که این فیلم توانسته بود بگوید که همه ایدئولوژی های رنگارنگ درطی زمان رنگ خود را می بازند و تنها زندگی است که مسیر سبز خود را ادامه می دهد. اشاره درست فیلم بر پوچی و بیهودگی جنگ و دروغ بزرگ سبب سازان آن در زندگی خلوت این اسیر تاکیدی بود بر زیبایی مداوم زندگی. همچنین تغییر و تعویض نقاشی ها برای این اسیر هم باز نشان دهنده متغیر بودن و ناپایدار بودن مبانی ایدئولوژیک بود.

مهدی از کانادا - فیلم اسیر57187 فیلم خیلی عالی بود. تدوین فوق العاده ای داشت و موسیقی آن هم حرف نداشت .

فیلم" آبگوشت حشیش"

این مستند به یک پدیده ناهنجار اجتماعی در منطقه کوه بی بی شهربانو اختصاص دارد که هر ساله صدها نفر در روز ۲۱ ماه رمضان در آنجا اقدام به مصرف حشیش می کنند.

این پدیده که ریشه در یک سنت قدیمی دربین دراویش دارد رفته رفته تبدیل به یک معضل نادر اجتماعی شده است.

عبدالله از نیشابور - فیلم برایم جالب بود، با دیدن این فیلم به حقیقت بی بی شهربانو پی بردم. این فیلم نشان داد حتی بخش های به ظاهر پیش پا افتاده فرهنگ ایران نیز جای کالبد شکافی عمیق دارد. از مراسم به ظاهر مواد مخدر می توان به تاریخچه اسماعیلیان الموت و شیوه برخورد ایران با نوعی سانسور ایدئولورژیک پی برد.

علی از ایران - راستش من يكی از دراويش نعمت الهی گنابادی هستم كه چندسالی است حسينيه های مان را دولت احمدي نژاد يا تعطيل كرده يا به آتش كشيده به بهانه هاي واهی نظير بعضی از چيزهايی كه در اين فيلم نشان داده شد يا مدعی شد.

در صورتی كه به هيچ وجه صحت ندارند، حتی استعمال اين نوع مواد (ترياك يا حشيش) در اين سلسله حرمتش بيشتر از شراب عنوان مي شود و مرتكبين به اين گونه اعمال از سلسله ترد مي شوند و از تقريبا 200 سال پيش جناب آقاي سلطان علي شاه (قطب سلسله) حكم در حرمت ترياك و مشتقات آن را صادر كرده اند ولي متاسفانه ديشب بعد از برنامه ي شما دوستانم به من زنگ مي زدند كه يه كمي از آبگوشت حشيش هم براي ما بيار.

لطفا سعي كنيد دقيقا مشخصات اين فرقه آبگوشت حشيش خور را دربرنامه عنوان كنيد تا مردم و جمهوري اسلامي همه دراويش را به يك چوب نرانند و قضاوت بي شناخت ننمايد .

جمهوري اسلامي بي بهانه حسينيه هاي مارا به آتش ميكشيد واي به اينكه اين بهانه را هم شما بدستشان داديد لطف كنيد با دقت بيشتر فيلم هارا انتخاب كنيد چون بعضي ازفيلم سازان واقعا بي طرف نيستند و سعي در مخدوش كردن چهره ي ديگران را دارند و حتما نام ومشخصات اين فرقه هارا عنوان كنيد تا مردم دچاراشتباه نشوند.

عسگر - مستندی واضح با زبانی همه فهم، تصویری مردمی و قابل تحمل بود.

فیلم "آزادی در مه"

این مستند درباره یک فعال ضدجنگ اسپانيايي، به نام كاسپيسون پيچيوتو است. این زن 26 ساله است و روبروی كاخ سفيد درخيابان زندگي مي كند. در تمام اين سال ها او فقط برای مایحتاج ضروری و نظافت آنجا را ترك كرده و هميشه در کنارش تابلوها و عكس هاي ضدجنگ قرار دارد.

بهرنگ از لنگرود - فیلم آزادی درمه عالی بود.من وخانواده ام کاملا" شوکه شدیم،چون نظرمتفاوتی به آمریکا داشتیم.

میلاد عابد زاده از ایران - به نظرمن سازنده به هیچ وجه نتوانست به طورکامل دید یک ایرانی که برای اولین باربه آمریکا سفر کرده بود را نشان بدهد. فیلم فقط از یک بعد به امریکا نگاه می کند و آن جنبه سیاسی امریکاست که آن را مورد نمایش قرارمی دهد، که آن هم نظرات یک مخالف آمریکاست که نظراتش هم خیلی شبیه نظرات دولت مردان جمهوری اسلامی است.

به نظرمن که خودم یک جوان ایرانی هستم که تا بحال به آمریکا سفر نکرده ولی شناخت خیلی خوبی نسبت به این کشور و مردمش و فرهنگشان دارم، اگر برای اولین بار به آمریکا سفر کنم در ابتدا تفاوت فاحش آنجا را با ایران ، به خصوص در مورد آزادی که شاخصه آن است، رفاه اقتصادی و اجتماعی مردم و ... بیش از هر چیزدیگری نظرم را جلب می کند که بتوانم در مورد آن فیلم بسازم و بعید می دانم قبل از توجه به این تفاوت و جذابیت به سراغ یک پیرزن مخالف دولت آمریکا برم.

تماس با برنامه آپارات

aparat@bbc.co.uk