به روز شده:  17:54 گرينويچ - دوشنبه 11 ژانويه 2010 - 21 دی 1388

برنامه تفریحی تاجیکی، 8 ژانویه

درود به هواداران و دوستداران برنامه‌های تفریحی تاجیکی در سراسر عالم.

محتوای برنامه این هفته:

درگذشت فتّاح آدینه، مؤلف آهنگ “عاشق شده‌ای، ای دل”، که مرحوم احمد ظاهر اجرا می‌کرد،

صحبتی داریم با یک شنونده برنامه‌ امان در کانادا و جشن سال نو تاجیکان کانادا،

قسمت اصلی برنامه این هفته را مصاحبه و آهنگهای رستم نور به خود اختصاص می‌دهد.

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

درگذشت فتّاح آدینه، مؤلف آهنگ "عاشق شده‌ای، ای دل..."

روز یکشنبه، 3 ژانویه در مراسم وداع با فتّاح آدینه، آهنگساز معروف، که در شهر دوشنبه برگزار شد، شمار زیادی از فرهنگیان و دوستداران هنر موسیقی شرکت داشتند. فتّاح آدینه شام روز شنبه در منزل خود در شهر دوشنبه در سن 71 سالگی بر اثر بیماری درگذشت.

فتّاح آدینه سال 1938 در روستای کنگورت استان ختلان به دنیا آمد و بعد از ختم مدرسه تعلیمات همگانی برای ادامه‌تحصیل در دانشکده موسیقی شهر دوشنبه پذیرفته شد.

در سال 1952 برای ادامه ‌آموزش موسیقی حرفه‌ای به هنرستان چیکوفسکیی شهر مسکو، پایتخت روسّیه، رفت و در سال 1966 برای کسب دپلوم دکتر در عرصه موسیقی به آکادمی به نام گنیسین شهر سن- پیترزبورگ پذیرفته شد.

فتّاح آدینه بعد از تحصیلات خود چند سال رهبر ارکستر فیلارمونیک دولتی تاجیکستان بود و سپس تا پایان عمر در دانشگاه هنرهای زیبای تاجیکستان به عنوان پرفسور به شاگردان آهنگسازی تدریس می‌کرد.

فرهنگ‌شناسان می‌گویند فتّاح آدینه با برخی از ترانه هایی که بر مبنای موسیقی مردمی آفریده است، برای دوستداران موسیقی و فرهنگ تاجیک نامی آشناست.

امیربیک موسی، آهنگساز تاجیک و یکی از شاگردان آدینه می‌گوید: “فتّاح آدینه یکی از بزرگترین آهنگسازان تاجیکستان محسوب می‌شود. استاد فتّاح آدینه خود را شاگرد اکه‌شریف جوره‌یف، آوازخوان ممتاز، می‌دانست. امّا استاد آدینه در میان مردم با آهنگهای مردمی خود شهرت داشت و هر فردی صرف نظر از آنکه فرهنگی بود و یا کشاورز، آهنگهای آقای آدینه را نزدیک به خود و دلپذیر می یافت.”

ضمناً، به گفته امیربیک موسی، یکی از آهنگهای فتّاح آدینه را احمد ظاهر، خواننده فقید از افغانستان اجرا کرده بود.

وی گفت: “این ترانه “عاشق شده‌ای، ای دل” نام داشت و متن آن از شاعر لایق شیرعلی بود. تقریباً همه آوازخوانان سرشناس در تاجیکستان آهنگهای فتّاح آدینه را اجرا کرده اند و این ترانه‌ها در بایگانی طلایی رادیو و تلویزیون دولتی تاجیکستان محفوظ است.”

جشن سال نو تاجیکان کانادا

در شب سال نو، که برنامه تفریحی تاجیکی را آماده می‌کردم، شبنمجان، هم وطن ما از کانادا، به دفتر بی بی سی در دوشنبه تلفن زد.

وی برایمان از تجلیل سال نو میلادی در خانواده‌های تاجیک مقیم کانادا قصّه کرد. به گفته وی، 25 خانواده تاجیک در شب سال نو گرد هم آمده و از تاجیکستان یاد کرده‌اند.

شبنم گفت: “بیشتر از چهار سال است که سال نو مسیحی را در کانادا جشن می‌گیرم. همیشه برنامه تفریحی تاجیکی را از طریق اینترنت می‌بینم و می‌شنوم و از تازه‌ترین خبرهای فرهنگی و هنری در تاجیکستان آگه می‌شوم. حالا در سال نو میلادی 2010 می‌خواهم پدر عزیزم و همه هم‌وطنانم را به جشن سال نو میلادی تهنیت گویم، برای همه نیکی، خوشنودی، سربلندی و خانه آباد را تمنّا می‌کنم. بگذار شادی و سرور همیشه همقدم حیات عزیزان باشد.”

همچنین، خانم شبنم یک شعر، که به جشن سال نو میلادی بخشیده بود، برایمان خواند:

“سال نو، سال نکو، خوش آمدی، باز آمدی،

بر دیار فیض‌بار تاجیکان خوش آمدی.

از دل و جان گویمت من مرحبا بر این زمین،

تحفه‌های پربارت در برت خوش آمدی.

از قدومت شاد گردد هم زمین و هم سما،

جلوه‌های نو به نو با تمنّا خوش آمدی.....”

خانم شبنم گفت، که دلش همیشه برای وطن تنگ می‌شود و قصد دارد بهار امسال برای دیداربینی به وطن بیای.

وی می‌گوید خوشبخت بود اگر در جشن نوروز فرخنده پی در تاجیکستان باشد. در پایان صحبت شبنمبانو از ما خواهش کرد، که آهنگی را در اجرای نگینه امانقولاوا برایش پخش کنیم.

رستم نور: “حتی در آمریکا آهنگ “عروس شفیار”را می‌دانند”

حالا شما را دعوت می‌کنیم به شنیدن ترانه‌ها و صحبت رستم نور، آوازخوان ترانه‌های طنزی، که میان جوانان محبوبیّت زیادی دارد.

رستم می‌گوید از سفرهایش به آمریکا دو فیلم بر آهنگهای جدیدش با کوجی زدوری، یکی از مشهورترین کارگردانهای هاللیوود، ضبط کرده است و همچنین یک موزیک-ویدیو دیگری هم با صدرالدّین ضبط نموده زیر عنوان “دختر تاجیکستان”.

رستم در باره سفر خود به آمریکا گفت: “حالا شما می‌پرسید، که چرا صرفا آمریکا را انتخاب نمودیم؟ اگر کسی نیت حج رفتن داشته باشد، حتماً راه سوی کعبه می‌گیرد و موسیقیدانان و آوازخوانهای عالم نیز سوی هالیوود می‌روند، زیرا در آن جا بهترین امکانات برای ضبط و تنظیم آهنگها فراهم شده و بهترین آوازخوانهای دنیا در آن جا جمع آمده‌اند.”

به قول رستم: "اگر در هالیوود چیزی شدی، می‌شی، وگرنه دیگر خودت را به هزار در بزنی، چیزی نمی‌شی."

سال قبل در تلویزیون “طلوع” افغانستان آهنگ “عروس شوفر” رستم نور برای یک ماه در صدر محبوبترین آهنگها قرار داشت. و همین گونه آهنگهای طنز‌آمیز مثل “جیگی-جیگی”، “علی بابا” و باز چند آهنگ دیگر، میان هواداران، چه در خارج و چه در تاجیکستان، از محبوبیّت زیادی برخوردار بوده است.

رستم می‌گوید: “من شعبه هنرپیشه سینیما و تئاتر دانشکده هنرهای زیبای به نام میرزا ترسون‌زاده را خواندم و بعدش چند مدّت همراه گروه طنزی “قیتیق (انگلک) کمپانی” کار کردم. از این رو، آهنگهای طنز‌آمیز را دوست دارم. در موسیقی تاجیک آوازخوانهای طنز تقریبا، که نیستند، امّا آوازخوانهای موسیقی پاپ خیلی زیادند.”

رستم می‌گوید دخترش فرنگیس و پسرانش سیاوش و نور‌محمّد و محمّدجان همه مثل پدر هم رقص می‌کنند و هم آواز می خوانند.

وی افزود: “در خانواده‌ای، که من بزرگ شدم، ما سه نفر هستیم: خواهر بزرگم زیب النسا نوراوا، که آوازخوان هستند، برادرم دولت نور، که آهنگساز است و اکثر آهنگهایی، که من اجرا می‌کنم، برادرم آهنگشان را ایجاد کرده است، و از همه کوچک من هستم."

"زمانی که من کوچک بودم، پدرم نیز در جشنهای عروسی رئیس محفل بوده و در جشنواره‌های "بوستان" (مسابقات هنری )، که آن سالها در جمهوری دایر می‌شدند، پدرم نقش کریم دیوانه (یکی از شعرای مردمی) را اجرا می‌کردند، اگر چه فارغ‌التحصیل دانشکده زبان و ادبیات شهر کولاب بودند.”

رستم می‌گوید رقصهایی، که در صحنه هم زمان با آوازخوانی اجرا می‌کند، بدون مشق و تمرین اجرا می‌کند و همزمان با آوازخوانی حرکتها خود از خود پیدا می‌شود، که هیچ گاه این حرکتها تکرار نمی‌شوند.

به گفته وی، متن آهنگهایش را حسن چلّه، یک همکلاسش از دانشکده برایش می‌نویسد.

وی در باره سفرش به آمریکا گفت: "در سفر اوّلم به آمریکا همراه صدرالدّین و یعقوب من خواستم از ایستگاه ماشینها ماشینی را اجاره بگیرم، که در چند مدّت، که آنجا هستیم، پیاده نباشیم و چون زبان را نمی‌دانیم، این بهترین راه خواهد بود، هر کجا، که خواستیم، می‌ریم.

در ایستگاه ماشینهای اجاره یک ایرانی را دیدم، که می‌گفت: "آقاجون، شما را جایی دیده‌ام، صورت شما برایم آشناست." من گفتم، که آوازخوانم. ایشان گفتند همانی نیستی که آهنگ “عروس شوفر” را می‌خوانی؟ من خیلی تعجّب کردم و گفتم "آری، من هستم"

و هیچ انتظارش را نداشتم که مرا در آمریکا بشناسند. آن مرد از من سؤال کرد، که آیا من افغانی هستم؟ من گفتم، که نه تاجیکستانی هستم.

از آنجا که ما تاجیکها سایتهای اینترنتی موسیقی نداریم، آهنگهای ما را از طریق سایتهای افغانی پخش می‌کنند و بسیاری فکر می‌کنند، که ما افغان هستیم. خیلی خوب می‌شد اگر بچه‌های تاجیک نیز سایتهای موسیقی راه‌اندازی می کردند و آهنگهای تاجیکی را بیشتر تبلیغ می کردند تا همزبانان دیگر ما بشنوند و بشناسند آهنگهای تاجیکی را.”

تشکّر می‌کنم از رستم برای این گفت و گو.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.