به روز شده:  15:50 گرينويچ - سه شنبه 19 ژانويه 2010 - 29 دی 1388

برنامه تفریحی تاجیکی، 15 ژانویه

درود بر شنونده‌های عزیز برنامه تفریحی تاجیکی از بخش فارسی رادییو بی بی سی.

زیورشاه هستم، مخلص شما، متصدّی و مجری برنامه، که طی 30 دقیقه پخش برنامه‌امان شما را همراهی خواهم کرد.

در برنامه موضوع اجباری و یا اختیاری بودن خریداری سهام نیروگاه “راغون” را از نگاه دانشجویان و وزیر آموزش و پرورش می‌شنویم.

بعداً از آزمون مدلسازان جوان در استان سغد برایتان خواهیم گفت.

امّا قسمت اصلی برنامه این هفته ما را مصاحبه روزنامه‌نگار فخر‌الدّین خالبیک، که میان آوازخوانهای تاجیک همچون ترانه‌سرا و آهنگساز فرهاد میلاد آشناست، به خود اختصاص می‌دهد.

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

خرید سهام “راغون”: اجباری و یا اختیاری؟

برخی از دانشجویان دانشگاهها در تاجیکستان می‌گویند، که استادان در دانشگاهها آنها را به خریداری سهام نیروگاه "راغون" وادار کرده‌اند، اگر چه گروه دیگری می‌گویند به صورت اختیاری سهام خریده‌اند.

در همین حال، وزیر آموزش و پرورش تاجیکستان در یک نشست مطبوعاتی در اوایل این هفته گفت که خریداری سهام نیروگاه "راغون" برای دانشجویان اجباری نبوده است.

وی گفت: “بار دیگر به رهبران دانشگاهها می‌خواهم یادرس کنم، که خریداری سهام نیروگاه "راغون" اجباری نیست. و ما دفعتاً نمایندگان وزارت را به دانشگاهها اعزام می‌کنیم، تا این موضع ما را توضیح دهند.”

همکارم زرینه خوشوقت نظر چند تن از دانشجویان را در خیابانهای دوشنبه در این باره پرسان شده است. به گفته دانشجویان ناراضی، دانشجویانی، که تا حال سهام این نیروگاه را خریداری نکرده‌اند، به سپردن امتحانها اجازه داده نمی‌شوند.

برخی از دانشجویان دانشگاه تیکنیکی یا فنّی تاجیکستان نیز از آن شکایت کرده‌اند، که استادان آنها را به خریداری سهام نیروگاه "راغون" وادار کرده‌اند.

در مهمانی فرهاد میلاد

روزنامه‌نگار فخر‌الدّین خالبیک، که میان سراینده‌های تاجیک همچون فرهاد میلاد آشناست، با ترانه‌ها و آهنگهای آفریده‌اش از شهرت زیادی برخوردار است.

سفر اخیر بهرام غفوری با شبنم و جانی‌بیک به آمریکا دلیل این گفته هاست، که بیشتر ترانه‌های بهرام غفوری، بویژه آهنگ "مهاجربچه"، که از پذیرایی گرم هوادارانش برخوردار شده‌اند، محض آفریده‌های فرهاد میلاد است.

در صحبتی، که با فرهاد داشتم، از دلبستگی خود به موسیقی برایم چنین گفت: “سالی قبل و بعد از آن که دو آهنگ با کلامشان برای بهرام غفوری نوشتم، بدون اختیار به جهان موسیقی وارد شدم. نخستین آهنگ من بر متن استاد نادر نادرپور، زیر عنوان “عطر گریان غروبم” را بهرام غفوری هشت سال قبل اجرا کرده بود.

امّا اکثر شعرهای دو آلبوم آخر بهرام را من نوشته‌ام. در ماه آوریل سال گذشته همکاریهای خود را با بهرام دوباره از سر گرفتم و دو آهنگ جدید بهرام، که یکی “مهاجربچه” و دیگری “شرابی ” نام داشت و سرود دیگری هم، که “ترانه شب” نام دارد، نوشتم.

چرا شروع کردید به ترانه‌سرایی؟ آیا مشکل آوازخوانهای تاجیک پیدا نکردن شعر خوب است یا ترانهایی که درخور زمان حاضر است؟

راستی، سرود برای آنهایی که در این جادّه هستند، هر گونه فهمیده می‌شود، برخی برای تجارت، برخی از روی هوس و کسانی هم هستند که از روی عشق سرود می‌خوانند. این گروه خیلی کمند. چند سرودی، که برای بهرام ایجاد کردم در موضوعهایی بود که به واسطه خبرنگاری امکان بیان کردن را نداشتند. عشقها سرود شدند. امّا سرود وسیله‌ای بود که این امکان را فراهم کرد.

اگر در دنیا پنج میلیارد انسان زندگی کنند، همه آنها به سرود دلبستگی دارند ولی به خبرنگاری شاید تعداد کمی از آنها شوق داشته باشند. تعداد کمی از مردم ژورنالیست شدن می‌خواهند امّا از پنج میلیارد مردم شاید همه شان آرزوی آوازخوان شدن را داشته باشند و همه آنها می‌توانند آوازخوان شوند، زیرا هر انسان دنیای خود را دارد.

حتّی کسی که در زندان است، یا یک راهساز سرودهای خود را دارند، فقط این که احساسات خود را چه گونه بیان کنند و آن را به سرود تبدیل کنند متفاوت است."

یکی از آهنگهایی که بهرام را برای مردم خیلی معرّفی کرد آهنگ “مهاجر بچه تاجیک” بود. بسیاری از آوازخوانهای غرب و شرق در موضوعهای سیاسی سرود می‌خوانند. این یگانه آهنگیست، که وضع مهاجران تاجیک را در خارج بیان می‌کند. چه شما را وادار کرد به نوشتن چنین سرودی؟

موضوع مهاجرت در نظر تاجیکان موضوعی دردناک است، تحقیر و بی‌حقوقی تاجیکان در روسیه. ولی این موضوع زیبایی‌های خود را دارد که شاید بیان نشده‌اند.

مهاجران تاجیک در بزم نوروزی کشور شرکت نمی‌کنند، امّا همه بزمها از آنها خیلی وابسته‌اند، زیرا بیشتر خانواده‌ها را مهاجران تأمین می‌کنند.

نان آور خانه،

با رنج و غم تو،

با آبله دست و قد خمزده تو،

در بزم وطن چرخ زند شعر و ترانه،

چنگ و چغانه،

در بزم وطن آی، بیا جای تو خالی است...

این به آن معناست، که 50 درصد درآمد تاجیکستان را مهاجران تأمین می‌کنند. هر بزمی، که ما برگزار می‌کنیم، از آبیله دست مهاجرانیست، که در خارج از کشور تحقیر می‌شوند، بی‌حقوقند و کسی از آنها حمایت نمی‌کند.

این سرود را، باور کنید، در نیم ساعت ایجاد کردم و آهنگش هم همزمان آماده شد. ‌اندیشه دعوت مهاجران به وطن در سر من بود، ولی این در لحظه‌ای سروده شد، که شاید اگر دیرتر شروع می‌کردم، شاید این گونه موفق نمی‌شدم.

به جز از بهرام با دیگر آوازخوانها هم همکاری دارید؟

وقتی که در کابل کار می‌کردم، یک و نیم سال، آن جا با استاد فرهاد دریا در باره موسیقی خیلی زیاد صحبت داشتم، صحبتهایش در من خیلی اثر گذاشت، ‌اندیشه‌های من پس از این صحبتها پخته می‌رسیدند.

بعداً با استاد دلیر نظر هم زیاد صحهبت کرده‌ام و صحبتهایش در من تأثیر عمیقی گذاشتند.

وقتی با دنیای این دو انسان بزرگ آشنا شدم، فهمیدم، که موسیقی چه است، آنها چه می‌خواهند و در کدام راهند. من معلومات موسیقی ندارم و حتّی تا زمان ایجاد سرود “مهاجربچه” من سازهای موسیقی را خیلی دغل می‌نواختم.

امّا پس از این سینتزاتور خریدم و نواختن را مشق کردم و حالا آهنگهای سرودهایم را با آن نواخته می‌توانم. با بهرام دو سرود نو را آماده کردیم. “نازنین” و “بلا”

حالا یک آلبوم نو شبنم ثریا را با نام “بابونه” آماده می‌کنیم. او 6 آهنگ از تاشکند آورده بود، که خیلی غربی و یکنواخت بودند. من سر این آهنگها کار کردم. در کنسرتی، که شبنم 30 دسامبر در دوشنبه داشت، این آهنگها را سروده بود.

جوانهای دیگری هم هستند، که با آنها کار می‌کنم. به فیض‌علی فاضلاف امید بیشتر دارم. یک سرود زیبا با ولیجان عزیزف خوانده بود، “بخدا سپیده‌ها بی تو سیاهند”. شعر از خودشان بود و آهنگ را نمی‌دانم از که بود، حالا باید یک آهنگ دیگر را، که به شعر استاد بازار صابر “تیرماه” بستیم، باید اجرا کند. جوان دیگر است با نام نظام قطب‌الدّین، که دو آهنگ مرا اجرا می‌کند، یکی “زادروز” و دیگری “دوشنبه” عنوان دارد.

چرا موسیقی تاجیک به بیرون از تاجیکستان کمتر راه یافته است؟ شاید موسیقی افغانی و ایرانی به آن خاطر مشهور شده، که آنها در اروپا به اینترنت دسترسی بهتر دارند و امکان بهتر تبلیغ وجود دارد یا این که سطح موسیقی آنها بلندتر است؟

سرود ما به خارج خوب راه یافت. منظور من از خارج افغانستان و ایران و ازبیکیستان و روسیه است. میدان ما از ازبیکها، ترکمنها و قزاقها فراختر است.

شبنم ثریا به این میدان راه یافت و از احترام زیادی برخوردار است، با وجود آن که می‌گویند، که نسخه‌برداری می‌کند، ولی این آهسته-آهسته اصلاح می‌شود. جانی‌بیک مرادف ماه دسامبر در آمریکا کنسرتهای خوب داشت. تا جایی که ما می‌دانیم، صدرالدّین هم در خارج خیلی معروفیت دارد.

گپ سر این است، که ما چه مالی را صادر می‌کنیم. ما باید سرودهای قویتری ایجاد کنیم. میدان فراخ داشته باشیم، ما را در ایران و افغانستان نیز گوش می‌کنند.

در آینده چه برنامه‌ها دارید؟

ده-پانزده سرود هست، که من باید با آنها کار کنم. با بهرام یک آلبوم نو تهیه می‌کنیم با عنوان “عشقهای درویشی”. با شبنم سرودهایی هستند، که تهیه می‌کنیم، بچه‌های دیگری هستند، که از آنها نام نبردم. با آنها هم سر سرودها و آهنگهایشان کار می‌کنیم.

تشکّر برای صحبت...

ممنونم...

طرّاحان و مدلسازان جوان

در مرکز فرهنگ و معرفت استان سغد با کمک مالی دفتر همکاریهای سویس در تاجیکستان برای طرّاحان و مدلسازان جوان آزمون ویژه‌ای اعلان شده است.

به این آزمون باید مدلهای جدید لباسهای روزمرّه، جشنی و سنّتی تا پایان ماه ژانویه پیشنهاد شوند و نتایج این آزمون در فصل بهار معرّفی خواهد شد

علیشیر طالب، خبرنگار محلی، در صحبتی تلفنی از سغد برایمان گفت، که در آزمون در برابر محصلان دانشگاه تکنولوژی تاجیکستان همچنین آنهایی نیز بودند، که جایی تحصیل نکرده‌اند، امّا از رویی شوق و ذوق خودشان به مدلآفری و طرّاحی لباس مشغول هستند.

وی گفت: “در آغاز شرکت‌کنندگان آزمون نمونه‌هایی از مدلهای خود را به شکل عکس یا طرح کشیده شده به مسئولان آزمون ارسال می‌کنند و بعداً مدلسازان جوان طبق تخیّل خود این مدلها را تهیه می‌کنند. ”

به گفته کارشناسان، نبود شرایط کاری و بحران مالی منجر به کاهش خرید لباس ملّی در بازار شده است. به این ترتیب، بخش اعظمی از مدلسازان، بویژه زنان، مجبور شده‌اند به کشورهای خارجی مهاجرت کنند.

در اینجا رسیدیم به فرجام برنامه تفریحی این هفته و از من، زیورشاه، مجری و تهیه‌کننده برنامه، تا جمعه دیگر پدروووود.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.