یادداشت‌های روزانه؛ نمایشگاهی از اکبر بهکلام

Image caption بهکلام در آخرین بی ینال تاشکند برنده جایزه نخست شد

"یادداشت های روزانه" عنوان نمایشگاه تازه ای از نقاشی های اکبر بهکلام، نقاشی ایرانی مقیم آلمان است، که در گالری "لینه بورن" برلین برگزار شده.

این نمایشگاه ۲۲ کار کوچک به اندازه های35 در 53 سانتیمتر و سه کار بزرگتر "ماهی گیری در ونزوئلا" در اندازه 66 در 94 سانتیمتر را در بر می گیرد.

سه کار بزرگتر از جمله ره آوردهای سفر او به ونزوئلا در دو سال گذشته است . تابلوهای کوچک، بریده هایی از یک دفتر نقاشی است که به هم چسبانده و قاب گرفته شده اند.

این کارها در فاصله زمانی ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹ نقش شده اند، و در برخی موارد خط و ربط تا اندازه یی متفاوت با دیگر تابلوهای بهکلام را یادآور می شوند.

در تابلوها عموما رنگ آکریل به کار رفته، گاهی نیز برای برجسته شدن برخی فرم ها و فیگورها از زغال و پاستل استفاده شده است.

رنگ ها، خطوط و فرم ها، جز در موارد استثنایی، فضاهایی تجریدی می سازند. سایه روشن هایی که اینجا و آنجا در تلاقی با هم تصویرهای نوینی پدید می آورند.

در این کارها کنتراستهای تند رنگی کمتر دیده می شود و رنگها و فرمها ترکیبی آرام و هارمونیک می سازند. در تابلوها عموما طیف رنگهای زرد، فرمز، و قهوه ای در ترکیب با یکدیگر چشمگیرترند.

"یادی از افتادن دیوار(برلین)"، "عبور از مرز"، "رویای آزادی"، "عشق"، "میان موج ها"، "غروب کنار دریا" و غیره، از جمله نام و نشان هایی است که به تابلوها داده شده اند.

اما ذهن تماشاگر، در صورتی که جویای معنایی برای کارها باشد، در چارچوب عنوان ها محدود نمی ماند و می تواند چیزهایی را کشف کند که حتی ممکن است از دید خود نقاش هم پنهان مانده باشد.

جادوی کار بهکلام در همین کشف و شهود هاست. در برخی از تابلوهای کوچک نمایشگاه مورد اشاره واژه های فارسی اغلب ناخوانا به چشم می خورد که نشان دهنده تلاش نقاش برای استفاده تصویری از حروف و کلمات است. با این حال مصراعی از یک شعر مولانا به روشنی از یکی از تابلوها سردر می آورد:

تو دیدی هیچ نقشی را که از نقاش بگریزد؟

Image caption اروتیسم در کارهای سالهای اخیر بهکلام جای بیشتری باز کرده است

در قاموس بهکلام نقاشی بدون حضور انسان متصور نیست. حتی در تجریدی ترین کارهای او حضور اندامهای انسانی به چشم می خورد. انسان یا انسان هایی بی چهره و بی هویت که اینجا و آنجای تابلوها ظاهر می شوند.

پیش از این اندامهای انسانیی تابلوها اغلب در برآمدهای اعتراضی و اجتماعی رخ می نمودند، و امروزه بیشتر در ابعاد و اشکال دیگری جلوه گر می شوند.

اروتیسم در کارهای سالهای اخیر بهکلام جای بیشتری باز کرده است. منظرهای کار بهکلام اغلب ذهنی هستند. از طریق همین منظرهاست که می توان به دنیای درون بهکلام نزدیکتر شد.

با این حال، در خلاف آمد چنین تصوری، گاهی منظره کم و بیش ساده یک جزیره، یا جذر و مد دریا، یا ساحلی خاموش، اسباب شگفتی تماشاگر می شود.

کارهای بزرگ بهکلام، که سه تای آنها در بی ینال تاشکند به نمایش گذاشته شد، اغلب در اندازه های 200 در 280 سانتیمتر مربع خلق شده اند. بهکلام این کارها را با منظومه های شعر فارسی، و کارهای کوچکتر را با شعر مقایسه می کند.

اکبر بهکلام از جمله نقاشان سرشناس ایرانی- آلمانی است که در دهه 1980 به شهرتی فراگیر رسید. نمایشگاههای بزرگی با درونمایه اعتراض به اعدام ها در زندانهای ایران برگزار کرد.

تا کنون به کوشش مراکز گوناگون فرهنگی و هنری چندین کاتالوگ با شرح و تفسیر بسیار درباره آثار بهکلام منتشر شده، و بسیاری از تابلوهای بزرگ بهکلام به موزه ها راه یافته است.

بهکلام اخیرا در پنجمین بی ینال جهانی هنر و فرهنگ تاشکند، پایتخت ازبکستان در میان بیش از صد نفر از هنرمندان شرکت کننده، برنده جایزه نخست شد.

جشنواره هنر و فرهنگ تاشکند هر ساله به ابتکار آکادمی هنر ازبکستان و سازمان بین المللی یونسکو برگزار می شود. در این جشنواره برنده نخست "شاه جشنواره" نامیده می شود و باید لباس مخصوصی بپوشد.

مطالب مرتبط

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست