گشایش جشنواره سینمایی برلین

جشنواره سینمایی بین‌المللی برلین شامگاه پنجشنبه ۱۱ فوریه (ساعت ۷ و نیم به وقت محلی) گشایش یافت. شصتمین دورۀ "برلیناله" با نمایش فیلم "توان یوان" (باهم، جدا از هم) ساخته‌ی وانگ کوانئان فیلمساز چینی افتتاح شد.

در بخش اصلی (مسابقه) ۲۶ فیلم شرکت دارند، که ۶ فیلم از رقابت برای جوایز فستیوال، خرس‌های طلایی و نقره‌ای، بیرون هستند.

جنجالی‌ترین فیلم این دوره بی‌تردید فیلم "نویسندۀ پنهان" است، ساخته‌ی رومن پولانسکی. در این فیلم ایوان مک‌گرگور نقش نویسنده‌ای را ایفا می‌کند که مأمور می‌شود خاطرات نخست وزیر سابق بریتانیا را به روی کاغذ بیاورد تا به نام او منتشر شود.

پولانسکی، کارگردان لهستانی‌تبار فرانسوی، همچنان به خاطر یک رسوایی جنسی در سویس در بازداشت به سر می‌برد و اجازه ندارد خانه خود را ترک کند. او پیش از این در سال ۱۹۶۵ با فیلم سینمایی "تهوع" در فستیوال برلین شرکت کرده بود.

نام برجسته‌ی دیگر مارتین اسکورسیزی است که با آخرین فیلم خود به نام "شاتر آیلند" در بخش خارج از مسابقه حضور دارد. لئوناردو دی‌کاپریو ایفاگر نقش اصلی فیلم است.

آخرین فیلم اسکورسیزی يك اثر دلهره‌آور (تریلر) است بر پایه‌ی رمانی به همین نام از دنیس لهان. داستان فيلم درسال ۱۹۵۴ اتفاق می‌افتد: بیماری روانی که چند زن را به قتل رسانده، از تيمارستان فرار می‌کند و به جزيره‌ای به نام شاتر می‌گریزد. در این فیلم دو بازیگر کارکشته‌ی سینما حضور دارند: ماكس فون سيدو و بن كينگزلی.

از جمهوری خلق چین فیلم "توان یوان" گشایشگر جشنواره است به کارگردانی وانگ کوانئان. فیلم قبلی این فیلمساز به اسم "عروسی تویا" در سال ۲۰۰۷ جایزه خرس طلایی فستیوال برلیناله را از آن خود ساخت.

دومین فیلم از چین که به برلیناله آمده است، فیلمی تازه از ژانگ ییمو است به نام "یک زن، یک تفنگ و یک رشته‌فروشی". ژانگ ییمو از سینماگران صاحب نام جمهوری خلق چین است و فیلمی از او به نام "گندمزار قرمز" در سال ۱۹۸۸ از این جشنواره یک جایزه "خرس نقره‌ای" را با خود به چین برد.

مایکل وینترباتم با فیلم "قاتل درون من" به فستیوال برلین آمده که یک محصول مشترک آمریکایی - بریتانیایی است.

از فیلم‌های مطرح برلیناله می‌توان به این فیلم‌ها اشاره کرد:

نخستین فیلم فلورین شربان، کارگردان رومانیایی، که محصول مشترک رومانی و سوئد است به نام "بخواهم سوت بزنم، سوت می‌زنم".

از آلمان دو فیلم در جشنواره حضور دارند: یکی فیلم اسکار رولرز به نام "یود زوس، سینمای بدون وجدان". این فیلم ماجرای هنرپیشه‌ای است که در دوران آلمان نازی در فیلم تبلیغاتی و ضدسامی "یود زوس" نقش اصلی را ایفا می‌کند و به دردسر می‌افتد. داستان این فیلم یادآور "مفیستو" فیلم معروف ایستوان زابو است، و مثل آن بر پایه‌ی یک متن ادبی مهم ساخته شده است.

دومین فیلم را برهان قربانی ساخته است، فیلمسازی جوان و زاده‌ی یک خانواده‌ی افغانی مهاجر به آلمان. فیلم "شهادت" به بحران هویت در میان جوانان خارجی ساکن برلین می‌پردازد.

شاهرخ خان هنرپیشه‌ی محبوب بالیوود به برلین می‌آید، با فیلمی به نام "اسم من خان است". کارن جوهر کارگردان این فیلم ۱۶۵ دقیقه‌ای مضمون فیلم هندی خود را چنین معرفی کرده است: "داستان یک عشق شورانگیز که با ضربات یازدهم سپتامبر به ناکامی و فراق منجر می‌شود".

در روزهای آینده علاوه بر شاهرخ خان، برخی از چهره‌های سرشناس سینمای جهان در برلین روی فرش قرمز گام بر می‌دارند: مارتین اسکورسیزی، لئوناردو دی‌کاپریو، بن کینگزلی، میشل ویلیامز، پنه‌‌لوپه کروز، دانیل دی لوئیس، بن استیلر و...

فیلم‌های ایرانی در برلیناله

امسال نیز سینماگران ایرانی در جشنواره فیلم برلین حضور دارند، دست کم با ۶ فیلم: در بخش اصلی مسابقه فیلم سینمایی "شکارچی" شرکت دارد به کارگردانی و بازیگری رفیع پیتز. بخش عمدۀ بودجه‌ی این فیلم با سرمایه‌ی آلمانی تأمین شده است.

در بخش پانوراما، فیلم "سرخ، سفید و سبز" به کارگردانی نادر داوودی به روی اکران می‌رود. این فیلم مستند درباره مبارزه انتخاباتی در ایران است.

فیلم "لباس جدید پادشاه" به کارگردانی رضا حایری در بخش فوروم (همایش) به روی پرده می‌رود.

در بخش فیلم‌های کوتاه فیلمی به نام "از باد بپرس" عرضه می‌شود به کارگردانی بتین قبادی. در بخش "آشپزی و سینما" نیز دو فیلم از ایران با نام "کتاب آشپزی ایرانی" به کارگردانی محمد شیروانی عرضه می‌شود و فیلم "موش و گربه" به کارگردانی مشترک بیژن زمان‌پیرا و ناهید قبادی.

زندگی دوباره برای یک شاهکار پس از ۸۳ سال

یکی از هیجان‌انگیزترین لحظات برلیناله بی‌تردید نمایش نسخه‌ای تازه از فیلم متروپولیس ساخته‌ی فریتس لانگ است، یکی از دستاوردهای بزرگ تاریخ سینمای جهان.

در سال ۱۹۲۷ پس از اولین نمایش این فیلم پراهمیت، حدود یک چهارم از فیلم حذف شد، تا این اثر برجسته با ذوق و سلیقه‌ی روزگار، که هنوز برای زبان مدرن فیلم آماده نبود، هماهنگ شود.

دوستداران سینما ۸۳ سال فیلمی ناقص را ستایش کردند، تا این که حدود یک سال و نیم پیش در تصادفی معجزه‌آسا، تکه‌های گم‌شده‌ی فیلم متروپولیس در بوئنس‌آیرس، پایتخت آرژانتین، یافت شد.

چند کارشناس با هجده ماه تلاش و صرف نیم میلیون یورو هزینه فیلم متروپولیس را بازسازی و طبق رهنمودهای فریتس لانگ از نو مونتاژ کردند.

در جشنواره‌ی برلین امسال همه چیز برای ثبت رویدادی بزرگ در تاریخ سینما فراهم است: ۱۲ فوریه فیلم متروپولیس روی پرده بزرگی در دروازه‌ی براندنبورگ، بنای تاریخی مرکز برلین، برای عامۀ مردم نمایش داده می‌شود.

جشنواره برلین از ۱۱ تا ۲۱ فوریه جریان دارد. در بخش‌های گوناگون فستیوال ۳۸۰ فیلم در اندازه‌ها و ژانرهای مختلف به نمایش در می‌آید.

مطالب مرتبط