نسل رو به انقراض کهنسالان کوه های تالش

محبوبه فتح اللهف

ساکنان کوه های تالش که روزگاری درازای عمرشان شهره آفاق بود، امروز جوانتر از گذشته جان می سپارند. تام اسلمونت خبرنگار بی بی سی از انقراض نسل کهنسالان این منطقه از جمهوری آذربایجان گزارش می دهد.

نور آفتاب به گرمی پذیرای ما در اتاق خواب محبوبه فتح اللهف است. پیرزن ۱۱۲ ساله ای که به بالش بزرگی لم می دهد و با من صحبت می کند.

در این روستای کوهستانی زیبا، من به یکی از مخلوقات نادر برخورده ام - یکی از کهنسال ترین انسان های روی کره زمین.

خانم فتح اللهف آنقدر پیر است که حتی نمی تواند به آذری، زبان ملی آذربایجان، سخن بگوید. او هرگز نیازی به این زبان نداشته است.

کلماتی را به زبان محلی تالشی در زیر لب زمزمه می کند و ترجمه آن را به بالوغلان پسر ۷۰ ساله اش واگذار می کند.

او می گوید: "مادرم همیشه در سلامت بوده است. مردم را دوست دارد و از پذیرایی از میهمانان لذت می برد."

"همیشه در همینجا زندگی کرده، از خوراک طبیعی بهره برده و هرگز گوشت چندانی مصرف نکرده است. اما همیشه ماست فراوانی خورده است."

اما سر این عمر طولانی هر چه باشد تنها در دست یکنفر نیست.

پنج دقیقه رانندگی ما را به منزل کیشی باندیف می برد که گذرنامه اش نشان از عمر ۱۰۶ ساله او دارد.

او می گوید سنش بسیار بیش از این است. اما شناسنامه ای برای اثبات سن واقعیش ندارد.

صورتی پر چین و چشمانی پر آب دارد، اما همچنان به خرد کردن چوب ادامه می دهد.

او می گوید: "سال گذشته تصادف کردم."

"در ماشینی بودم که از جاده منحرف شد و رفت به داخل رودخانه ای یخ زده. مدتی در آب سرد گیر افتادم، اما بالاخره خودم را بیرون کشیدم. از آن موقع به بعد کمی مریض شدم."

در شهر لریک در آن حوالی، مسئولین فهرستی دارند که شامل اسامی دوازده نفر از اشخاصی است که بیش از ۱۰۰ سال دارند. اما رقم قطعی و دقیقی از سن آنها در دست نیست.

Image caption کوهستانهای تالش به روی دنیای بیرون باز می شود

چنگیز گسیمف که در باکو پایتخت آذربایجان فیزیولوژیست است، می گوید سن خانم فتح اللهف را زیر سوال نمی برد، اما درباره شیوه ثبت احوال در قرن گذشته تردیدهایی دارد.

"در دوران شوروی سابق، آنها می آمدند، گذرنامه ها را توزیع و تاریخ تولد مردم را ثبت می کردند. وقتی وارد می شدند می گفتند آهان، بله، این شخص ۲۰ ساله است. همین و دیگر سوالی پرسیده نمی شد."

جهانی در تغییر

اما آقای گسیمف می گوید خانم فتح اللهف واقعا ۱۱۲ سال دارد. خانم فتح اللهف همچنان لبخند بر لب دارد، زیرا نوادگانش و نوادگان نوادگانش که یکصد سال پس از او متولد شده اند در کنارش حلقه زده اند.

اما زندگی مدرن، نسل آتی مردم تالش را متحول کرده است. کارشناسان می گویند طول عمر آنها کوتاهتر شده است.

دیوارهای موزه "طول عمر" در شهر لریک پوشیده از تصاویر سیه چرده مردم محلی است که به صدسالگی رسیده اند.

دلارا فتح اللهف مدیر این موزه می گوید: "این روزها مردم آنقدر تلویزیون می بینند که دیگر فرصتی برای تحرک جسمی ندارند."

"فشار و اضطراب کاری و سفرهای زیاد هم مزید بر علت است. خیلی چیزها عوض شده است. کهنسالان نسل رو به انقراضی هستند."

در این ارتفاعات برفی، شاید جای تعجبی نباشد که کهنسالان این روستاها از هوای پاک و تازه و وفور میوه و چای بهره می برند.

مردم اینجا تنباکوی باغچه خود را دود می کند نه سیگارهای کارخانه ای را.

اما آسفالت جاده ها حکایت از این دارد که زندگی مدرن که زمانی تنها از آن سخن می رفت، امروز به واقعیت بدل شده است.

آلودگی، ترافیک و فشارهای زندگی باکو تنها چند ساعت بیشتر با این منطقه فاصله ندارد.

بنظر می رسد که این بر مفهوم طول عمر در کوههای تالش اثر گذاشته است. شاید بزودی خاطره ای متعلق به اعصار گذشته بشود.

مطالب مرتبط