عید آلترناتیو برای آدمهای آلترناتیو

عکسها از زوبین ناوی

عید هم می تواند متفاوت باشد. می تواند آلترناتیو باشد. می تواند باب دندان همان هایی باشد که به نظر اقلیت می آیند و هرازگاهی از سوی جریان های اصلی فرهنگی انگ می خورند که به بیماری "شورش بی دلیل" مبتلا شده اند.

شورشی های لندن، بالاخره فرصت پیدا کردند که نوروزشان را متفاوت برپا کنند و شوقشان به خاطر ذائقه متفاوتشان در صندلی های ته سالن های کنسرت پاپ لس آنجلسی یا پاپ تهرانی نمیرد.

به ابتکار موسسه فرهنگی "برعکس" و با حمایت مالی "شورای هنر بریتانیا" امسال در مجموعه برنامه های "همراه؛ قفل یعنی کلیدی هست"، سه شب پیاپی، سه کنسرت نوروزی متفاوت برگزار شد.

عکسهایی از کنسرت موسیقی آلترناتیو در لندن

کیوسک، ساماوایو و مامک خادم، در انستیتو هنر معاصر لندن، در این کنسرت ها به روی صحنه رفتند تا در میان ایرانیانی که به دنبال تفریحی از جنس دیگرند، آثارشان را اجرا کنند.

موسیقی متفاوت در مکانی معتبر در قلب شهر لندن که با آثار بصری سهیل توکلی و فرزاد گلپایگانی و تی شرت های نیما بهنود، گوشه ای هرچند کوچک از سلیقه متفاوت را به نمایش گذاشتند.

کیوسک سبز

Image caption آرش سبحانی، خواننده و آهنگساز کیوسک

کیوسک دو شب پیاپی و با دو تغییر به روی صحنه رفت. سیامک سنایی جای بابک خیاوچی – عضو جدا شده گروه – را گرفته بود. و تارا کمانگر، نوازنده موسیقی کلاسیک و عضو تازه کیوسک، با نواختن ویلن، رنگی تازه به موسیقی این گروه راک ایرانی می بخشید.

در واقع نخستین سوغاتی کیوسک برای ایرانیان لندن، همین نوای پر حرارت ویلن بود و نوازنده آن تارا کمانگر؛ کسی که تجربه حضور در اجراهای موفق موسیقی کلاسیک را در کارنامه دارد و از تالار کدوگن شهر لندن تا تالار دیویس شهر سان فرانسیسکو، صدای پیانوی او، شنوندگان جدی موسیقی کلاسیک را به تحسین واداشته است.

صدای ویلن تارا موجب شد تا قطعاتی چون "پراگماتیسم عشقی"، "یارم بیا" و قطعه جدید "وردار ببر"، با تنظیمی متفاوت اجرا شوند و البته این تغییر به مذاق خیلی ها خوش آمد.

اما آرش سبحانی و گروهش، تازگی اجرای اخیر را به تغییر مختصر سازبندی خلاصه نکردند و برای نخستین بار، آثاری از آلبوم تازه را نیز اجرا کردند؛ آلبومی که هنوز نیمه تمام است به گفته آرش تا پایان تابستان 1389 خورشیدی منتشر خواهد شد.

ضمن اینکه در این اجرا، برای نخستین بار، آرش سبحانی، قطعه ای را که پیش از این، به تنهایی در شهر نیویورک و در تظاهرات اعتراض به حضور محمود احمدی نژاد در مجمع عمومی سازمان ملل اجرا کرده بود، همراه با گروهش اجرا کرد. این قطعه به نام "ائتلاف ژوراسیک پارک" اعضای شورای نگبهان تقدیم شد و در آن، بار دیگر کیوسک گزنده و شوخ، با حساسیت نسبت به وقایع بعد از انتخابات در ایران، نقش پر رنگ شورای نگهبان را در حیات سیاسی ایرانیان به سخره گرفت.

کیوسک در این اجرا، همانطور که می شد حدس زد "سبز" بود و چه با قطعاتی تازه که برای «جنبش سبز» ساخته شده و چه با تغییراتی مختصر در متن ترانه های قدیمی، حمایتش را از اعتراض های بعد از انتخابات پنهان نکرد. و شاید غیر منتظره ترین تغییر هم در متن ترانه "عشق سرعت" بود که در آن ترجیع بند معروف "دموکرسی دینی، پیتزای قرمه سبزی" به "کودتا سبک روسی، دادگاه استالینی" تغییر کرد.

دختر تهران

Image caption ساماوایو آثار گوناگونش چندان برای مخاطبان ایرانی آشنا نیست

گروه هارد راک ساماوایو در شب دوم اجراهای انستیتو هنر معاصر لندن، یک بار دیگر توصیف خودخوانده گروه را به رخ کشید: "گروهی برای اجرای زنده".

این گروه برلینی که با سرپرست ایرانی خود – بهرنگ علوی – در اعتراض های بعد از انتخابات و تقدیم آهنگی به معترضان، بیشتر با مخاطبان ایرانی رابطه برقرار کرده، برای نخستین بار در حضور تماشاگران ایرانی به روی صحنه رفت.

اجرای قدرتمند و توانایی تک تک اعضای گروه در نوازندگی، چشمیگرترین بخش این اجرا بود. همزمان گروه با اجرای قطعاتی از آلبوم تازه "یک میلیون چیز" این آلبوم را نیز معرفی کرد.

ساماوایو که آثار گوناگونش چندان برای مخاطبان ایرانی آشنا نیست، با نخستین قطعه ای که اجرا کردند توانستند تماشاچیان را چنان به وجد بیاورند که تا آخر اجرا، صدای تشویق هایشان متوقف نشود.

در این میانه وقتی نوبت به اجرای ترانه "دختر تهران" رسید، تشویق ها نیز شدت گرفت. در متن این ترانه، خواننده ایرانی گروه که عموما متن اشعار گروه را نیز می نویسد، به ریشه های ایرانی اش اشاره می کند و اینکه "خانه ایرانی اش"، شکوهی غیرقابل وصف دارد.

همزمان خطاب به "دختر تهران"، محدودیت های مضاعف زنان و دختران در ایران را به محور اصلی متن ترانه بدل کرده و از آرزوهایی می گوید که برای شنونده ایرانی به نظر خوشایند می آمدند. تشویق ها اینطور نشان می داد.

این گروه حتی در ساختار این آهنگ نیز تلاش کرده تا اندکی با موسیقی پرسرعت و راک سنگین خود فاصله بگیرد. در نسخه ضبط شده این آهنگ، بهرنگ علوی تلاش کرده با ملودی های مالیخولیایی گیتار و ریتم ملایم تر درامز (در مقایسه با باقی آثار گروه)، فضای نزدیک تر به موسیقی و فرهنگ شرقی خلق کند.

انتشار همزمان یک آلبوم

موسسه فرهنگی "برعکس" در برنامه نوروزی خود، ارمغان دیگری را نیز ضمیمه اجراهای زنده کرد. این موسسه مستقل، به گفته مدیرش، پانته آ مدیری، پیش از هر چیز به نبال حمایت از موسیقی غیرمتعارف در داخل کشور است و در غیاب گروههای ایرانی در کنسرت های نورزی، مجموعه منتخبی از آثار 14 گروه داخل ایران، همزمان با نوروز امسال منتشر شد.

خانم مدیری می گوید: "متاسفانه گروه اوهام به دلیل مشکل ویزا نتوانست در این برنامه شرکت کند. هدف نهایی ما نیز حمایت از موزیسین های داخل ایران است. ما با 80 گروه ایرانی در تماس بودیم و از میان آنها این 14 گروه را انتخاب کردیم. یکی از اهداف اصلی ما این است که در مرحله تولید و ضبط آثار هم مشارکت کنیم تا کیفیت صدا را نیز افزایش دهیم."

کیفیت پایین ضبط صدا در برخی استیودیوهای زیرزمینی ایران، در کنار محدودیت های سخت گیرانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران برای انتشار موسیقی راک، بخشی از مشکلاتی هستند که در نگاه گروهی از کارشناسان به سدی بر سر راه فراگیر شدن موسیقی مستقل و متفاوت راک فارسی در ایران بدل شده اند.

برگزار کننده برنامه "همراه؛ قفل یعنی کلیدی هست" همچنین وعده می دهد که بر پایه تجربه نوروز 89، سالهای آینده، لندن شاهد نوروزهایی متفاوت تر و پرشورتر خواهد بود و کماکان از این "آرزو" می گوید که گروههایی از موسیقی زیرزمینی ایران بتوانند در مناسبت هایی از این دست، اجرای زنده را تجربه کنند.

مطالب مرتبط