'دکمه مثل چشم انسان است'

رضا فرهادی
Image caption آقای فرهادی صاحب فروشگاه لولو در نیویورک است

اگر شما جزو آن دسته از افرادی هستید که فکر می کنند قبل از غرق شدن انسان ها در دنیای مد، تنها وظیفه لباس، پوشاندن بدن آدمیزاد بوده است، اشتباه می کنید. لباس از قرون دور، تعیین کننده جایگاه اجتماعی افراد، شغل آنها و ثروتشان بوده و در تحقق این امر مهم در زمان های مختلف، دکمه ها نقش حیاتی ایفا کردند.

بستن لباس با دکمه، اولین بار در قرن ۱۳ میلادی در آلمان صورت گرفت و بعد از آن به سرعت در سراسر اروپا رواج پیدا کرد، اما قبل از آن، دکمه نقش زینت آلات را در لباس داشته که می توانسته شغل افراد (مثل سربازان) ثروتشان (طلا یا فلز معمولی) و رده اجتماعی شان (پادشاهان و نجیب زادگان) را به معرض نمایش بگذارد.

امروزه هم دکمه ها نقش مهمی برای طراحان لباس دارند.

جین، طراح لباس در منهتن نیویورک است. از او که مشغول خرید دکمه در مغازه لولوست، نظرش را در مورد دکمه ها می پرسم: "خیلی مهم است. لباس بدون دکمه کامل نیست. من طرح های مخصوصی برای مشتری هایم می زنم که این طرح ها را بر اساس شناختی که از آنها دارم، می کشم. سعی می کنم طرح هایم تا حد امکان، نزدیک به شخصیت و سلیقه هایشان باشد و جالب است که بدانید چقدر دکمه ها در شخصیت دهی به یک لباس مهمند و به طراح کمک می کنند."

رضا فرهادی صاحب مغازه لولوست. او روزی معمار ساختمان بود و از اینکه در دنیای هنر بوده، لذت می برد. اما علاقه اش به هنر طوری بود که نمی خواست سه یا چهار سال صبر کند تا نتیجه کارش را ببیند. برای همین به دنیای دکمه سازی روی آورد. او می گوید: "شما می توانید هر طرحی را که در ذهن دارید، روی کاغذ بیاورید و آن کاغذ را به ما بدهید و بگویید که این دکمه را می خواهید. ما در عرض دو تا سه روز آن طرح را روی ماده مناسب، به دکمه تبدیل می کنیم".

فرهادی که از حدود ۳۰ سال پیش مشغول این کار است، تعبیر متفاوت و جالبی از دکمه دارد: "دکمه مثل چشم انسان هاست. چطور با آرایش چشم، می توان به زیبایی صورت افزود؟ دکمه هم همین کار را در ترکیب لباس انجام می دهد."

مغازه بسیار کوچک لولو، مملو از انواع مختلف دکمه است. دکمه هایی از جنس های متفاوت با طرح های متنوع. آنجا تا حدودی شبیه یک موزه دکمه است. شاید به همین دلیل باشد که این مغازه وعده گاه علاقه مندان مد شده است. مثل وکیلی که در آنجا ملاقات کردم. او از شهر دیترویت به نیویورک سفر کرده بود تا دکمه ای از مغازه لولو تهیه کند و همان روز هم به خانه اش برمی گشت!

او در برابر نگاه پرسشگر من توضیح داد: "لباس گویای شخصیت انسان است. من برای لباس هایم خیلی وقت می گذارم. هر چند که سفر به این مغازه هم بسیار لذت بخش است. همیشه دکمه ای تازه و طرحی نو دیده می شود."

فرهادی در نیویورک مشتری های ثابتی دارد که او را بیش از پیش به دنیای هنر نزدیک می کند: "مشتری های اصلی من متروپلتین اپرا ( محل اصلی برگزاری اپرا) - لینکلن سنتر (محل برگزاری تئاتر، اپرا و رقص) - رادیو سیتی هال (محل دیگری برای برگزاری تئاتر) و اغلب نمایش های موزیکال برادوی هستند. برای اینکه به طور مثال اگر شما بخواهید تئاتر یا برنامه ای را اجرا کنید که مربوط به صد سال پیش است، باید لباس های اجرا کنندگان هم شبیه لباس های همان زمان باشند. دکمه های لباس را از کجا تهیه خواهید کرد؟ در صد سال پیش، دکمه ها با مواد طبیعی مثل شاخ- چوب و استخوان درست می شدند. ما در اینجا این کار را می کنیم."

فرهادی از اینکه به توصیه پدرش گوش فرا داده، خوشحال است: "پدرم به من گفت نشست و برخاست با انسان های خوش ذوق و هنرمند، روح آدمی را جلا می دهد. از اینکه هر روز در این مغازه کوچک میزبان یک هنرمند هستم، خوشحالم."