سپهری نقاش و شاعر: سه نگاه

اول اردیبهشت امسال سی سال از مرگ سهراب سپهری، شاعر و نقاشی ایران می گذرد. او در سال ۱۳۰۷ در کاشان به دنیا آمد و در سال ۱۳۵۹ به دلیل ابتلا به سرطان خون در گذشت.

سپهری با آنکه چه در حوزه شعر و چه در نقاشی منتقدانی داشت، اما از نگاه بیشتر منتقدان ادبی و هنری جایگاه ویژه ای در هر دو حوزه دارد.

از نگاه اين منتقدان، ویژگی عمده سهراب سپهری شاعر آن است که آثارش برخلاف بسیاری از شاعران هم دوره اش، محدود به خوانندگان خاص نمی شود و در میان عامه مردم هم محبوبیت دارد.

در سی امین سالگرد درگذشت او، رضا براهنی نگاه تازه ای به شعر او داشته و غلامحسین نامی و جلال سرفراز هم مقالاتی در باره سپهری نقاش نوشته اند.

بازبینی شعر سهراب سپهری - رضا براهنی

در این تردیدی نیست که سهراب سپهری برای خواننده شعر فارسی جذابیت خاصی دارد که ناشی از غریب بودن تصاویر، به رغم سادگی و نزدیک بودن زبان آن تصاویر است.

ضمن اینکه در پشت سر این تصاویر دنیایی نیز نهفته است که نه دنیایی اجتماعی و تاریخی، که تا حدودی دنیایی، اساطیری، عرفانی، و به معنای خاصی وراء طبیعی است، به این صورت که هر نام بردنی از یک شیء پشت سرش معنایی دارد که تفسیرپذیری آن را به رخ می کشد.

ادامه مطلب

نقاشی عبادت سهراب بود - غلامحسین نامی

سهراب سپهری بی تردید یکی از پیشگامان هنر نقاشی معاصر ایران است، اگرچه در حیطه شعر معاصر ایران، به درستی نامی و جایگاهی در خور یافته است، در تاریخ هنر نقاشی معاصر ایران نیز به دلیل دستیابی به شیوه ای مستقل و شخصی از طریق کشف و شهود وبیانی عرفانی در عناصر تصویری، در جایگاهی والا قرار دارد.

سهراب چون بلوری شفاف و پاکیزه بود که به آسانی نور از او عبور می کرد ، طبیعت و جهان پیرامون را از صافی بلورین ذهن خود، عبور می داد و جهانی دیگر می آفرید، جهانی شخصی و پراز نشانه های کلامی. انگار کلام های پنهان و گمشده در ذهن خودرادرلا به لای رنگ ها، فرم ها و بافت های نرم و چشم نواز، جستجو می کرد.

ادامه مطلب

رمز تماشا در نقاشی‌های سهراب سپهری - جلال سرفراز

اشتباه بزرگی است اگر بخواهیم سپهریِ نقاش و سپهریِ شاعر را به هر دلیلی در یک ردیف بگذاریم. شعر و نقاشی دو دنیای جدا از هم اند. میان آنها، و میان اغلب هنرها می تواند پیوندی درونی برقرار باشد. اما همجنس نیستند.

رنگ و نقش در جامعه ایرانیِ ما تماشاگران محدود، اما جدی خود را دارند و شعر، بخصوص شعر سپهری، جایگاهش را حتی در میان مخاطب عام نیز باز کرده است.

ادامه مطلب