غیبت سینمای ایران در جشنواره فیلم کن

Image caption در مراسم افتتاحیه جشنواره کن، جای نمادین جعفر پناهی، فیلمساز زندانی، در بین هیئت داوران خالی بود.

سینمای ایران به تایید بسیاری از منتقدان و محققان سینمایی، موفقیت بین المللی اش را تا حد زیادی مدیون جشنواره فیلم کن است اما امسال عباس کیارستمی، تنها فیلمساز ایرانی است که با فیلم رونوشت برابر اصل در فستیوال کن شرکت دارد؛ هر چند فیلم کیارستمی هم با سرمایه فرانسوی‌ها ساخته شده و ربطی به سینمای ایران ندارد.

شنیده‌ها حاکی از آن است که نزدیک به ۲۰ فیلم از سوی بنیاد سینمایی فارابی و سینماگران ایرانی به فستیوال کن ارائه شده است اما هیچ کدام از آنها در هیچ بخش فستیوال پذیرفته نشده اند.

سینمای ایران در سال‌های اخیر حضور بسیار کم‌رنگی در جشنواره کن داشته است.

سال گذشته، فیلم کسی از گربه‌های ایرانی خبر ندارد، ساخته بهمن قبادی، تنها فیلم ایرانی بود که در بخش نوعی نگاه این جشنواره شرکت کرد و موفق به دریافت جایزه این بخش گردید.

اما فیلم قبادی فیلمی بود که به طور زیرزمینی و بدون مجوز دولتی ساخته شد و به کن رفت؛ بنابراین آن فیلم هم نماینده رسمی سینمای ایران در کن نبود.

از سوی دیگر تصمیمات جدید مسئولان سینمایی وزارت ارشاد، کار ارسال فیلم‌های بلند سینمایی به جشنواره‌های خارجی را دشوار کرده است، اگرچه هنوز بخشنامه‌ای از سوی وزارت ارشاد در این زمینه صادر نشده و مشخص نیست که این وزارتخانه چگونه می خواهد بر نمایش فیلم در عرصه بین المللی، نظارت و کنترل داشته باشد.

اما سخنان جواد شمقدری معاون سینمایی وزارت ارشاد و علیرضا سجادپور،​ رئیس اداره کل نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد،​ حاکی از نظارت شدید دولت در زمینه عرضه بین​المللی فیلم​های ایرانی است.

Image caption مقامات ایرانی اجازه شرکت فیلم 'هیچ' در هیچ جشنواره و بازار جهانی را نمی دهند

عبدالرضا كاهانی، كارگردان فیلم تحسین شده هیچ، هفته گذشته اعلام کرد که وزارت ارشاد با ارسال فیلم او به جشنواره ها و بازارهای جهانی فیلم مخالفت کرده است.

این فیلمساز جوان و موفق سینمای ایران درباره ممنوعیت حضور بین‌المللی فیلمش گفت: مدتی است كه از سوی اداره نظارت و ارزشیابی به من گفته‌اند كه هیچ نمی‌تواند در جشنواره و بازارهای بین‌المللی حضور داشته باشد. در این میان تمام تلاش‌های یك ماهه هم هیچ ‌نتیجه‌ای نداشته و اكنون این فیلم از حضور در جشنواره ‌های جهانی محروم شده است. به گفته کاهانی، نظر مقامات سینمایی ایران این است که « خارجی‌ها نباید این فیلم را ببینند.»

علیرضا سجادپور، رئیس اداره نظارت و ارزشیابی، با تایید خبر ممانعت از ارسال برخی فیلم‌ها به جشنواره‌های خارجی از جمله بازار جشنواره‌ی فیلم كن، اعلام كرد: قطعا برخی از فیلم‌های رفع توقیف شده برای حضور و نمایش در خارج از كشور ممنوعیت دارند.

به گفته وی « برخی از فیلم‌ها نمی‌توانستند در بازار كن حضور داشته باشند و ما این موضوع را به تهیه‌كنندگان آنها هم اعلام كردیم. به هر حال نمی‌توان انتظار داشت كه ما اسامی این فیلم‌ها را به طور رسمی اعلام كنیم اما این موضوع را به صاحبان آثار اطلاع داده‌ایم».

جواد شمقدری معاون امورسینمایی وزارت ارشاد، نیز چند روز قبل اعلام کرد که اگر فیلمی بی‌اجازه به جشنواره‌های خارجی برود فیلم‌ساز یك‌سال «ممنوع‌الكار» می‌شود.

Image caption فیلم 'رونوشت برابر اصل' با سرمایه فرانسوی ها ساخته شده و نماینده ایران محسوب نمی شود

آقای شمقدری در باره مقررات جدید وزارت ارشاد برای ارسال فیلم‌های ایرانی به جشنواره های خارجی و ممنوعیت برخی از فیلم‌ها برای شرکت در این فستیوال‌ها، گفت: "ما قطعا جلوی فیلم‌هایی كه سیاه‌نمایی باشد، می‌ایستیم و اگر فیلمی بدون اجازه ما در این جشنواره‌ها شركت كرد، فیلمساز را یك سال ممنوع‌الكار می‌كنیم و او را از امكانات دولتی محروم خواهیم كرد."

اعتبار برای ایران

اما از سوی دیگر، احمد میرعلایی، مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، در مورد حضور عباس کیارستمی در جشنواره کن امسال گفت: «حضور کیارستمی در کن باعث افتخار ایران است».

به گفته میرعلایی، هرچند کیارستمی فیلم خود را خارج از ایران ساخته، اما او فیلمساز و چهره شناخته شده ایرانی در سطح جهانی است و حضور او در کن می​تواند اعتباری برای سینمای ایران محسوب ​شود.

میرعلایی همچنین گفت: "کیارستمی همواره در فیلمسازی خود نوعی از هوشمندی را داشته که ایرانیان توانسته​اند به فیلم​ها و آثار او ببالند و امیدوارم امسال هم ایشان نماینده شایسته سینمای ایران در کن باشد."

میرعلایی در مورد حمایت بنیاد سینمایی فارابی از عباس کیارستمی گفت: "کیارستمی کارگردان صاحب‌نامی است که همه او را با توجه به سابقه فیلمسازی​اش به عنوان سینماگری ایرانی می​شناسند و طبیعی است کیارستمی فیلم​های بعدی خود را به فراخور قصه​اش در ایران می​سازد. بدیهی است بنیاد فارابی نیز حمایت خود را از فیلمسازانی همچون کیارستمی دریغ ندارد."

Image caption آقای شمقدری در نشست خبری خود، مردم ایران را "محرم" و خارجی ها را "نامحرم" سینمای ایران دانست.

حرف‌های آقای میرعلایی اگرچه امیدبخش به نظر می‌رسد اما در تضاد آشکار با عملکرد وزارت ارشاد در مورد نمایش آثار کیارستمی قرار دارد.

کیارستمی خود در نامه‌ای که چندی پیش در اعتراض به بازداشت جعفر پناهی منتشر کرد، به انتقاد از سیاست های « تبعیض آمیز» و « غلط وزارت ارشاد» در برخورد با آثار خودش و آثار دیگر سینماگران مستقل ایرانی پرداخت و نوشت که دیگر سال هاست امیدی به نمایش فیلم‌هایش در داخل ایران ندارد و ترجیح داده است که به جای فیلمسازی به عکاسی بپردازد.

چتر سینمای ایران

به گفته مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، امسال هم چتر سینمای ایران، در بازار فیلم جشنواره کن برپا می​شود و همانند سال های گذشته، نمایندگانی از بنیاد سینمایی فارابی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز گسترش سینمای تجربی و خانه سینما در آن شرکت خواهند کرد.

میرعلایی در مورد حضور فیلمسازان ایرانی در فستیوال کن گفت​: تعدادی از سینماگران از سوی خانه سینما معرفی شده​اند که برای حضور در کن حمایت فارابی را به همراه خواهند داشت، همچنین برخی از فیلمسازان خود برای مشارکت در این جشنواره درخواست داد​ه​اند که ما حمایت​هایی از حضور آنان و تسریع مراحل دریافت ویزای آنان انجام داده​ایم.

شصت و سومین دوره جشنواره فیلم کن روز گذشته (چهارشنبه ۱۲ ماه مه) با فیلم رابین هود، ساخته ریدلی اسکات، کارگردان بریتانیایی (خارج از مسابقه) آغاز شد و تا روز ۲۳ ماه مه در شهر کن در جنوب فرانسه، ادامه خواهد داشت.

مطالب مرتبط