به روز شده:  16:29 گرينويچ - 15 اوت 2010 - 24 مرداد 1389

تاجیکستان

برنامه تفریحی تاجیکی، 6 اوت

درود بر علاقه‌مندان برنامه تفریحی تاجیکی و خوش آمدید به این صفحه!

این هفته ظفر ناظم، خواننده "ای ساربان..."، درگذشت.

سَرَزم باستانی به فهرست میراث جهانی شامل شد: برای این، باستان‌شناسان تاجیک 10 سال تلاش کرده‌اند!

صحبتی داریم با بابای میرعلی، یک آوازخوان خیابانی از شهر قُرغان تپه. وی می‌گوید: "زمانی من هم صاحب خانه بودم."

کشیدن ناس و سیگار در تاجیکستان محدود می‌شود: سیگاریها چه کار می توانند بکنند؟

این است محتوای برنامه این هفته.

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

وداع با ظفر ناظم

روز سه‌شنبه ‌ظفر ناظم، آوازخوان معروف که بعضیها او را "پاواروتی تاجیک" می‌نامند، در سن 70-سالگی در بیمارستان درگذشت. ظفر ناظم پنجاه سال قبل در صحنه هنر تاجیک ظهور کرد و توسط صدای خوش و قوی اش بزودی در میان مردم محبوب شد.

استاد ظفر ناظم سالهای زیادی در فیلهارمونی دولتی تاجیکستان کار کرده است. نورعلی نبی‌اف، معاون رئیس فیلهارمونی، در صحبت با ما گفت: "فیلارمونی دولتی تاجیکستان را بی استاد ظفر ناظم تصور کردن محال است."

آقای نبی‌اف افزود: "در آغاز فعالیتش، استاد آوازخوان دسته ترانه و رقص فیلهارمونی بودند. سال 1987 استاد دسته اتنوگرافی فلکلوری "چمن" را تأسیس داده، بهترین ترانه‌های فلکلوری مردم تاجیک را دوباره احیا نمود و به سمع هواداران موسیقی رساند."

به گفته وی، ظفر ناظم تقریباً در سراسر اتحاد شوروی سابق و در کشورهای غرب و شرق برنامه هایی اجرا کرده است.

فرقت سعید، سراینده سرشناس، خود را از شاگردان ظفر ناظم می‌داند. وی می‌گوید که این آوازخوان معروف در برابر فعالیت پرثمرش در جاده هنر شاگردان زیادی را نیز تربیت کرده است که "امروز خودشان به درجه استادی رسیده‌اند."

پرده قاسم، آوازخوان دیگر، نیز خود را شاگرد ظفر ناظم خواند: "در آغاز فعالیتم، من آهنگهای استاد را می‌خواندم و حتی با سبک و اصول خودشان، اما بعداً استاد ظفر ناظم گفتند که من باید سبک خودم را پیدا کنم."

"هر آهنگی که می‌ساختم، قبل از همه، با استاد مشورت می‌کردم و از ایشان مصلحتها می‌پرسیدم."

خاصیت زرافشانی از جمله آوازخوانهای است که سالهای زیادی تحت رهبری ظفر ناظم در دسته هنری "گنجین" فعالیت کرده است. وی می‌گوید که ظفر ناظم در انتخاب شعر و آهنگ خیلی احتیاط به خرج می‌داد.

خانم زرافشانی افزود: "برای من که سال 1982، بعد فارغ شدن از تحصیل در دانشکده هنرهای زیبا در فیلارمونی به کار شروع کردم، اصلاً تجربه کاری نداشتم و از استاد ظفر ناظم من چیزهای زیادی را آموختم."

"استاد همیشه تأکید می‌کردند که شعرهای سبک و کم‌ مضمون را برای آهنگهایمان انتخاب نکنیم. اگر بعضاً از ناآمد کار دلشکسته می‌شدیم، استاد همیشه دستگیری و کمک مان می‌کردند."

مراسم سوگواری برای ظفر ناظم با حضور فرزندان و نزدیکان مرحوم، مقامات دولتی، دوستان، اهل ادب و هنر تاجیکستان، شاگردان و هزاران نفر از دوستداران و مخلصان هنرش در مسجد مرکز علمای اسلامی تاجیکستان در شهر دوشنبه برگزار شد.

سپس، جنازه این خنیاگر ممتاز در گورستان لُچاب، در شمال شهر دوشنبه، به خاک سپرده شد.

سرزم باستانی میراث جهانی شد

این هفته مجتمَع باستانی سرزم در شمال تاجیکستان به فهرست میراث جهانی یونسکو یا سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی ملل متحد شامل شد. این اولین میراث فرهنگی و تاریخی تاجیکستان است که به این فهرست شامل شده است.

برای شامل شدن به این فهرست پارک ملی تاجیکستان، واقع در کوهسار پامیر نیز، به عنوان یک مکان طبیعی کم‌نظیر پیشنهاد شده بود، ولی کمیته میراث جهانی این پیشنهاد را نپذیرفت.

کلیک آلبوم عکس از سرزم

هرچند در گذشته جشن "نوروز" و "ششمقام"، که میراث فرهنگی تاجیکستان نیز به شمار می‌روند، به فهرست میراث غیرملموس یونسکو شامل شده بودند، ولی به گفته مسئولان این سازمان، ثبت آنها متناسبا به ابتکار ایران و ازبکستان صورت گرفته است.

بابای میرعلی: "من هم زمانی خانه و در داشتم..."

بابای میرعلی 60 سال دارد و بیش از 6 سال است که در کوچه و خیابانهای شهر قُرغان‌تپه آوازخوانی می‌کند. همکار محلیمان در این شهر، آرزوی کریم، این هفته صحبتی با بابای میرعلی انجام داد.

وی می‌گوید: "هنگامی که از باغ مرکزی شهر قُرغان‌تپه می‌گذشتم، بابای میرعلی را در حال آوازخوانی دریافتم و در حلقه علاقه‌مندان هنرش و شاید چندی دیگر از رهگذران که برای نخستین بار آوازخوانی او را شنیده، کارهای خود را فراموش کرده، گوش به صدای او می‌دادند.

چنانی که بابای میرعلی گفت، او شب را در خیابانها روز می‌کند، زیرا دیگر سرپناهی ندارد. امّا نه همیشه چنین بوده است، زیرا زمانی او در کارخانه "تاجیک آزوت" کار می‌کرد و از این کارخانه برای او و همسرش منزلی جدا کرده بودند.

اما به علت باز ماندن این کارخانه از فعالیت و مفلس شوی آن، در قطار چندین نفر از کارمندان دیگر، بابای میرعلی را نیز از خانه‌اش بیرون کردند.

وی می‌گوید همسرش دشواری روزگار و از صبح تا شام در خیابانها آوازخوانی شوهرش را به خاطر یک لقمه نان تحمل کرده نتوانسته و از عالم درگذشته است.

او می‌گوید: "حتی سگ باوفایم نیز به این حال تاب ناورد و مُرد."

تنها چیزی که بابای میرعلی در بساطش دارد، ربابی است که از مادرش به او میراث مانده است. بابای میرعلی می‌گوید: "شاید مادر مهربانم می‌دانست این قسمت تلخ مرا و حالا همین رباب است که زندگیم را می‌چرخاند."

بابای میرعلی آرزو داشته است که باری از نزدیک هنرمندان شناخته ظفر ناظم، جوره بیک مراد و دولتمند خال را ببیند.

چنانی که موسیقی‌شناسان می‌گویند، سبک آوازخوانی بابای میرعلی بیشتر به آوازخوانی استاد ظفر ناظم و شادروان دوست مراد علی‌شباهت دارد.

او می‌گوید باری کسانی به او پیشنهاد کرده‌اند که در جشن عروسی آوازخوانی کند و در عوض یک ماشین "نکسیا" را تقدیمش می‌کنند، اما به دلایل نامعلوم این کار انجام نشده است.

بابای میرعلی می‌گوید زمانی به اداره فرهنگ ولایت ختلان رفته است، تا او را به یگان گروه هنری شامل کنند، تا همراه این گروه آوازخوانی کند. اما مسئولان گفته‌اند: "بیهترش از همان ربابت و از خیابانها نمان، اینجا چرخافلک است، گهی پشت زین و گهی زین به پشت..."

به این ترتیب، همه‌روزه از صبح تا شام بابای میرعلی با آوازخوانی اش در خیابانها تنها 4-5 سامانی و بعضاً از این هم کمتر پول به دست می‌آرد، ولی آن گونه که خودش می‌گوید، "فشار روزگار مرا نمی‌شکند...". او همیشه به زندگی نیکبین است...

ناس و سیگارکشیدن محدود می‌شود

دولت تاجیکستان طرح قانون این کشور در باره محدود ساختن سیگار و ناس‌ را به بررسی پارلمان پیشنهاد کرد. در صورت تصویب این سند کشیدن سیگار، پاپیروس، ناس و انواع دیگر محصولات تنباکو از اوّل سال آینده میلادی محدود خواهد شد.

افرادی که مقررات این قانون را نقض می‌کنند، به مقدار زیاد جریمه خواهند شد.

روشن: "اگر سیگار نکشم، عصبی می‌شوم..."

روشن: اگر سیگار نکشم عصبی می شوم

در طرح این قانون از جمله آمده است که استفاده از محصولات تنباکو در مؤسسات جمعیتی، آموزش و پرورش، بیمارستانها، مؤسسات اداری، حجره‌های کاری دولتی و غیردولتی، در استراحت گاهها، فرودگاهها و ایستگاههای راه آهن، وسایل مسافربر و تالارهایی که در آن چاره ‌بینیهای رسمی گذرانده می‌شوند، ممنوع است.

همچنین فروش محصولات تنباکو "در حدود و نزدیکی" چنین مؤسسات ممنوع اعلام می‌شود. این طرح قانون مقرر کرده است که برای سیگار و ناس‌کشان باید "جایهای مخصوص" تشکیل کرده شوند.

اکنون که دولت تاجیکستان به محدودیت استفاده از محصولات تماکو اقدام کرده، سیگارکشان و ناس‌کشان در آینده چه خواهند کرد؟

فرخ: "در اروپا ده سال قبل چنین قانونی تصویب شده بود"

فرخ: در اروپا ده سال قبل چنین قانونی تصویب شده بود

برای دریافت پاسخ به این سؤال، در یکی از خیابانهای دوشنبه قدم زدم و از برخی از ساکنان نظراتشان را پرسیدم.

برخی از هم صحبتان من از این طرح قانون حمایت، ولی برخ دیگر در اجرای آن ابراز تردید کردند. برخی هم گفتند که بهتر است به جای محدودسازی قیمت سیگار را بالا برند، زیرا اجبارا محدود کردن ناس و سیگار دشوار است.

فرخ نعمتزاده، نقاش ورزیده، می‌گوید که در اروپا ده سال قبل چنین قانونی تصویب شده بود و مشکلی نیست که در تاجیکستان هم تصویب شود.

وی افزود: "وقتی که من اروپا می‌روم، سیگار نمی‌کشم. تنها در جایهای مشخص که برای سیگارکشی مقرر شده است، سیگار می‌کشم. در اروپا قیمت سیگار بالاست، اما من نمی‌خواهم قیمت سیگار در تاجیکستان بالا رود، چون این کار موجب فروش قاچاقی سیگار می‌شود."

محمد‌الله: "من سیگار نمی‌کشم و می‌خواهم این قانون هرچه زودتر قبول شود"

محمد‌الله سعیدعلی یف، یک ساکن دیگر دوشنبه، طرفدار آن است که سیگارکشی محدود شود. وی می‌گوید: "من سیگار نمی‌کشم و می‌خواهم این قانون هرچه زودتر قبول شود. چون سیگار بیشتر از خود سیگارکشان به کسانی زیان دارد که سیگار نمی‌کشند و در پهلوی سیگارکشان می‌ایستند."

لطفاً نظر و پیشنهادهای خود را در باره برنامه تفریحی به ما بفرستید. امیلهای ما: zevarshoh@bbc.tj یا bbc_dushanbe@yahoo.com

با بهترین تمنیات و آرزوهای نیک، تا آدینه آینده پدروووووووووووووووووووووووووود...

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.