به روز شده:  16:20 گرينويچ - دوشنبه 20 سپتامبر 2010 - 29 شهریور 1389

تاجیکستان

برنامه تفریحی تاجیکی، 17 سپتامبر

مطالب برنامه تفریحی این هفته از این قرار بود:

درگذشت عبدالله‌سلطان اف، هنرپیشه مردمی تاجیکستان

بزرگداشت 150مین سالگرد تولد ظفرخان جوهری، شاعر قرن 19 و 20 در سغد

مشکل نقلیاتی شاگردان یک مکتب در ختلان

محبوبیت موسیقی تاجیکی در روسیه و صحبت با یک تاجیک مقیم مسکو

سفر هنری تئاتر مضحکه ای و موسیقی به نام سیدعلی ولیزاده شهر کولاب به دوشنبه

برگزاری کنسرت صدرالدین و ولی در لندن

سپاس از آن که به برنامه تفریحی تاجیکی سر زدید!

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

وداع با عبدالله‌سلطان اف سراینده ترانه‌های یغنابی

عبدالله‌سلطان اف، هنرپیشه مردمی تاجیکستان در سن 55 سالگی بر اثر بیماری سرطان مغز درگذشت.

تشییع جنازه آقای سلطان اف در مسجد جامع “اوول” با ازدحام بزرگ طرفداران هنر او برگزار شد. وی در قبرستان سر آسیای شهر دوشنبه به خاک سپرده شد.

لاله عزیزاوا، آوازخوان سرشناس تاجیک می‌گوید که عبدالله‌سلطان اف تنها آوازخوانی بود که ترانه‌های منطقه یغناب که زبان خاصی دارند، اجرا می‌کرد.

عبدالله‌سلطان اف در طول زندگی‌اش تنها یک مراتبه از دره یغناب دیدن کرده و قرار بوده است که در تابستان سال جاری به این منطقه سفر کرده و در آنجا فیلم ویدیویی تهیه کند. ولی دوستانش با اظهار تأسف می‌گویند که این امر عملی نشد.

خانم عزیزاوا همچنین از این آوازخوان فقید به عنوان فرد ناتکرار و انسان نجیب یادد‌آور شد.

بزرگداشت از زادروز شاعر نامی در سغد

مقامات دولتی استان سغد با تصویب یک مصوبه اعلام کرده‌اند که از 150صد و پنجاهمین سالروز مولانا سیّد ظفرخان جوهری-دانشمند و فقیه توانا، شاعر و عارف قرن 20 در زادگاهش شهر باستانی استروشن تجلیل کرده می‌شود.

دانشمندان تاجیک می‌گویند که ظفرخان جوهری ادبیات قبل از انقلابی و دوره معاصر تاجیک را تکمیل داده است.

مولانا سید ظفرخان جوهری در سال 1860 میلادی در گذر نمازگاه شهر باستانی استروشن در خانواده اهل فقها و علما چشم به عالم هستی گشاده است. ظفرخان در خانواده‌ای به دنیا آمده است که پیوندانش شاعر و ادیب بوده‌اند.

از روی سرچشمه‌های تاریخ‌نگاران وی تا سن 25 سالگی زبانهای عربی، ترکی و فنون منطق و فلسفه، ادبیات و دیگر علوم زمانه را از خود کرده بود.

صبحی جوهریزاده - نبوه ظفرخان جوهری، شاعر و ادیب که در شهر باستانی استروشن، شمال تاجیکستان، زندگی می‌کند، می‌گوید که وی از روی شجره اولادی 41 چهل و یکم فرد مشغول به ادب و علم این خانواده بوده است.

آقای جوهریزاده می‌گوید، بابایش ظفرخان جوهری برای پاس داشتن ادبیات معاصر تاجیک خدمت شایسته‌ای انجام داده و شعر و قصیده و غزلها به میراث گذاشته است.

محققان تأکید می‌کنند که ظفرخان جوهری میراث گرانبهایی از خود بر جای گذاشته است، ولی به گفته صبحی جوهریزاده آثار ظفرخان جوهری پراکنده بوده و به طور کامل جمع‌آوری نشده است.

هرچند وی می‌گوید که دستخطهای پدر بزرگش را حفظ کرده، عده‌ای از آنها را روی چاپ آورده است، ولی دستخطهای این شاعر به صورت کامل آموخته نشده‌اند.

“خروسیله اصلی نقلیه در تامچی”

قسمت یکی از 70 مکتب‌بچگان دهه دورافتاده ناحیه وخش استان ختلان است که در آن اکثر کودکان به خاطر ویران بودن راه “خرسوار” به مکتب می‌روند.

خرها در اینجا نه به خاطر تنبلی کودکان، یا تیزتر رسیدن به مکتب، یا دور بودن راه به عنوان نقلیات استفاده می‌شوند، بلکه به خاطر این که در صورت غیر راه گردآلوده و سنگلاخ لباس و کفش بچگان را تیکه و پاره می‌کند و آنها پول کافی برای خریداری کفش و لباس نو ندارند.

آرزوی کریم همکارم از استان ختلان می‌گوید که وقتی وی به روستای تامچی ناحیه وخش رسیده، دیدن مکتب‌بچگان خرسوار با لباسهای مکتبی برایش نخست خنددار بوده است.

عکسهای بیشتر را اینجا ببینید

اما پس از این که وی از اصل قضیه آگاه شدست، به جای خنده در چشمانش اشک حلقه بسته. زیرا مکتب در روستا از منازل مسکونی در فاصله سه کیلومتر جایگیر است، امّا این سه کیلوموتر پُر از گرد و چنگ و سنگ.

آرزو می‌گوید که نه همه کودکان از این واسطه نقلیات ضروری برای مدرسه‌روی برخوردارند. خانواده برخی از کودکان از خر در خانه برای کار و آبکشانی استفاده می‌کنند.

با وجود آن که معلمان خوب می‌دانند که چرا کودکان خرسوار به مکتب می‌آیند، اما بستن خر در نزدیکی مکتب ممنوع است و شاگردان خرهای خود را در فاصله دورتری از مکتب می‌بندند.

یکی دیگر از مشکلات ساکنان روستای تامچی عدم دسترسی به آب آشامیدنی بوده و برای کشانیدن آب نیز بیشتر کودکان سوار خرها سهم‌گیر هستند.

محبوبیت موسیقی تاجیکی در روسیه

در شهرها و نواحی مختلف روسیه بر اساس گزارشهای غیررسمی بیش از یک میلیون مهاجر به سر می‌برند.

برخی از شهوندان تاجیک با دریافت شهروندی روسیه هم اکنون در آن کشور به حیث ساکن روسیه به سر می‌برند.

به گفته برخی از آن عده تاجیکانی که در روسیه به سر می‌برند، می‌گویند هرچند مدت طولانی در آن کشور زندگی کرده‌اند، به موسیقی و ترانه‌های تاجیکی گوش می‌دهند.

ستاره شاهدولت که هشت سال است در روسیه سر می‌برد، می‌گوید که در شهرهایی در روسیه که تعداد بیشتر تاجیکان در آن به سر می‌برند، با راحتی می‌توان، سی دی هایی را از منیژه دولت، شبنم ثریا، دلیر نظر و گروههای مختلف موسیقی پاپ تاجیکی را پیدا کرد.

همچنین به گفته ستاربانو محافل مختلف تاجیکان در روسیه با جلب هنرمندان از تاجیکستان دایر می‌شود.

به گفته وی به ویژه در مراسم تجلیل از نوروز تعداد زیاد آوازخوانان تاجیکستان به روسیه برای اجرای برنامه‌های هنری می‌روند.

ستاره می‌فزاید که تاجیکان مقیم روسیه در مراسم عروسی خود نیز هنرمندان را از تاجیکستان دعوت می‌کنند.

این در حالیست که بسیاری از تاجران تاجیکی که در روسیه به سر می‌برند، از تاجیکستان به آن کشور نورارها و سی دیهای هنرمندان تاجیک را برای فروش می‌برند.

“جنگ مرا از شوهر و پدر بودن محروم کرد.”

تئاتر مضحکه و موسیقی به نام سیدعلی ولیزاده شهر کولاب از 14 تا 17 سپتامبر به شهر دوشنبه با سه نمایشنامه و برنامه کنسرتی به سفر هنری آمد.

نمایشنامه “اگر جنگ نمی‌بود” درام نویس عطا همدم به بزرگداشت روز پیروز‌ی بر آلمان نازی بخشیده شده، در آن از تقدیر دو دوست نزدیکی که در جنگ با هم با فشیسم مبارزه کردند، بخشیده شده است.

حامد یکی از دوستانیست که جان عثمان دوست نزدیک خود را در میدان نبرد نجات می‌دهد و عثمان معلول شده به وطن بازمی گردد. در ادامه ‌نمایشنامه از حامد به سعادت و پدر و مادرش "نامه سیاه"، یعنی خبر مرگش می‌رسد.

سپس پیوندان حامد و پدر و مادرش، همسرش سعادت را وادار می‌کنند که به شوهر براید.

اما سعادت از این خواهش آنها سپرپیجی می‌کند و عثمان می‌خواهد مشکل زن بیچاره را حل کند.

عثمان به سعادت پیشنهاد می‌کند که با وی ازدواج کند. حامد که در میدان نبرد شدیداً زخم می‌بردارد، و نخست پزشکان وی را مُرده می‌خوانند، و خبر مرگش را تأیید می‌کنند. امّا تشخیص دوباره حامد از زنده بودن وی درک می‌دهد و پزشکان برای نجات جان وی می‌پردازند، ولی نامه مرگش اشتباهاً به خویشاوندانش فرستاده می‌شود.

بعد از پایان جنگ و بازگشت حامد، دوستش عثمان به وی خبر می‌دهد که جراحت برداشته‌وی کاملاً او را از ازدواج و زندگی معمولی زن و شوهری محروم کرده است.

عثمان به حامد می‌فهماند که با سعادت تنها برای رهایی وی از خواستگاریهای دیگران ازدواج کرده است.

رحمانعلی آدینه‌یف، کارگردان تئاتر می‌گوید که به جز از این نمایشنامه تئاتر آنها نمایشنامه مضحکه ای “شومقدم” شادی صالح او را نیز برای تماشاچیان پایتخت پیشنهاد کرده است.

آقای آدنیه‌یف مشکل اصلی کارمندان تئاتر را ناچیز بودن حقوق آنها عنوان کرد.

امینه طبری، هنرپیشه شایسته تاجیکستان که همزمان ریاست تئاتر را بر عهده دارد، می‌گوید که یکی دیگر از مشکلات تئاترهای حرفه‌ای در تاجیکستان دور ماندن تماشاچیان از تئاترها بوده است.

صدرالدّین نجم‌الدین در لندن

شام یکشنبه، 12 سپتامبر، در تالاری در لندن کنسرت مشترَک صدرالدّین نجم‌الدین، آوازخوان تاجیک و ولی حجازی، آوازخوان افغان مقیم آلمان، برگزار شد.

این کنسرت به ابتکار شرکت قیام اینترنیشنل، یک شرکت بریتانیایی تولیدکننده برنامه‌های فراغتی و تفریحی انجام شد.

اکثر آنانی که به کنسرت آمده بودند، اهل افغانستان بودند. وقتی که مجریان این کنسرت روی صحنه حاضر شدند و به بینندگان و شنوندگان از آمادگی صدرالدّین و ولی برای آوازخوانی خبر رساندند، صدای شادی در تالار بلند شد.

سیم‌الدین آی‌محمد، همکار لندنی ما می‌گوید که به خصوص آهنگ صدرالدین به نام "گل ناز" مورد استقبال گرم قرار گرفت.

امیدوارم برنامه برایتان خوش آمده باشد، پس هفته دیگر انتظار شما هستیم.

پدرود از من زرینه و کلیه همکارانم!!!

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.