محمود دولت‌آبادی از 'زوال کلنل' در آلمان رونمایی کرد

محمود دولت‌آبادی برای رونمایی از چاپ تازه‌ای از رمان زوال کلنل به اروپا سفر کرده است.

نویسنده نامی ایران این روزها در چند شهر آلمان برنامه کتاب‌خوانی برگزار می‌کند و از آخرین رمان خود به نام زوال کلنل برای علاقه‌مندان می‌خواند.

آخرین برنامه محمود دولت‌آبادی شامگاه پنجشنبه (۲۳ سپتامبر) در شهر کلن برگزار شد.

کتاب زوال کلنل نخست در اوایل سال ۲۰۰۹ توسط انتشارات یونیون به زبان آلمانی در زوریخ (سوییس) منتشر شد و اینک همان رمان در قطع پالتویی و با تیراژ بالاتر به بازار آمده است.

آلمانی قبل از فارسی

رمان زوال کلنل نخستین اثر محمود دولت‌آبادی است که پیش از نشر فارسی به زبان آلمانی منتشر شده است.

آقای دولت‌آبادی در کلن پیش از آغاز داستان‌خوانی برای حاضران، که بیشتر آنها شهروندان آلمانی بودند، توضیح داد که مایل بوده رمان زوال کلنل به زبان فارسی منتشر شود و برای انتشار آن ۲۵ سال صبر کرده است.

او گفت که رمان زوال کلنل از دو سال پیش به همراه کتاب دیگری به نام طریق بسمل شدن برای دریافت مجوز توسط نشر چشمه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فرستاده شد، اما تاکنون مجوز انتشار دریافت نکرده است.

آقای دولت‌آبادی گفت که پس از سالها انتظار با نشر رمان زوال کلنل به زبان آلمانی موافقت کرده، اما همچنان امیدوار است که این کتاب هرچه زودتر در ایران منتشر شود.

دولت‌آبادی رمان زوال کلنل را در سالهای ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۴ به روی کاغذ آورده و سپس در سال‌های بعد بارها در آن بازنگری کرده است.

بهمن نیرومند، نویسنده‌ی ایرانی مقیم برلین، این رمان را به آلمانی ترجمه کرده است.

بهمن نیرومند درباره علت انتخاب این کتاب برای ترجمه به بی‌بی‌سی گفت: "هم به خاطر موضوع رمان، که برخورد عمیقی با صد سال تاریخ ایران، به ویژه با دوران انقلاب است، و هم به خاطر سبک مدرن و زبان تازه آن که به راستی اعجاب‌انگیز است و با سایر کارهای خود دولت‌آبادی هم تفاوت دارد."

Image caption محمود دولت آبادی و بهمن نیرومند، مترجم رمان زوال کلنل به آلمانی

آقای نیرومند گفت: "برای نمونه، در این رمان با صحنه‌هایی بسیار فجیع و قاعدتا غیرقابل تحمل روبرو هستیم. ولی زبانی که برای توصیف این صحنه‌‌ها به کار رفته، به اندازه‌ای هنرمندانه است که حتی جنایت و تبهکاری را برای خواننده قابل فهم می‌کند."

آقای نیرومند درباره ویژگی ترجمه رمان کلنل توضیح داد: "انتقال زبان رنگین و بسیار قوی این اثر به زبان آلمانی، کار دشواری بود و من تلاشم را کردم تا متن آلمانی تا حد ممکن ظرافت‌های متن فارسی را منعکس کند."

آقای نیرومند همچنین گفت: "باید اذعان کنم هر قدر هم در برگردان چنین اثری تلاش کنیم، باز هم ترجمه ما نمی‌تواند به پای نثر دولت‌آبادی در رمان کلنل برسد."

کلنل کیست؟

رمان زوال کلنل سرگذشت افسری از "ارتش شاهنشاهی ایران" است که زندگی او و خانواده‌اش در مقطع انقلاب ضدسلطنتی سال ۱۳۵۷ مرور می‌شود.

خط اصلی رمان تنها در یک شبانه روز می‌گذرد، اما در بازگشت به گذشته مرور و تأملی عمیق در حوادث تاریخ سده اخیر ایران و تلاش مردم در راه جامعه‌ای مدرن و پیشرفته را منعکس می‌کند.

کلنل که به ارزش‌های ملی و میهنی پایبند است، از شرکت در سرکوب جنبش ظفار، که آن را حمله‌ای تجاوزگرانه می‌داند، سرپیچی می‌کند و به همین خاطر از ارتش اخراج و زندانی می‌شود.

کلنل پنج فرزند دارد که در جریان انقلاب به تشکل‌های سیاسی گوناگون و متخاصم می‌پیوندند.

به نظر منتقدان ادبی این رمان از روایت زندگی کلنل و خانواده‌اش فراتر می‌رود، و به نقد تضادهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی حاکم بر جامعه ایران می‌پردازد.

نویسنده شخصیت‌های رمان را در جریان کشمکش اصلی جامعه ایران، یعنی نبرد میان سنت و مدرنیته، درگیر می‌کند و شخصیت آنان را با دیدی تحلیلی و روانی می‌کاود.

کلنل را از نظر سیاسی می‌توان مردی آگاه و پیشرو دانست، اما او همچنان گرفتار رفتارها و اخلاقیات سنتی است. برای نمونه وقتی همسرش پا از گلیم خود فراتر می‌گذارد و "هوسرانی" پیشه می‌کند، کلنل دست به قتل او می‌زند.

تضادهای شخصیتی کلنل او را به زوال‌ و زبونی می‌کشاند و سرانجام به سوی خودکشی می‌راند.

پیش از این چند اثر دیگر دولت‌آبادی به آلمانی منتشر شده است: جلد اول و دوم از رمان بزرگ کلیدر، جای خالی سلوچ، بابا سبحان و سفر.

مطالب مرتبط