به روز شده:  17:32 گرينويچ - پنج شنبه 04 نوامبر 2010 - 13 آبان 1389

'خاطره پروانه' و 'روناک' در آپارات

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

در این هفته دوفیلم 'شرقی خاموش' و 'روناک' از برنامه آپارات به نمایش درمی آید.

این هفته یادی می کنیم از خاطره پروانه، خواننده به نام موسیقی ایران در دومین سالگرد درگذشتش با فیلم" شرقی خاموش – خاطره پروانه " ساخته "فریده کاکاوند "و نیز با اوستا محی الدین ضبط ساز آشنا می شویم درفیلم"روناک" ساخته "هوشنگ میرزائی".

درباره فیلم "شرقی خاموش "

خاطره چروانه در نمایی از فیلم "شرقی خاموش "ساخته فریده کاکاوند

خاطره پروانه در نمایی از فیلم "شرقی خاموش"

فیلم "شرقی خاموش - خاطره پروانه "، واگویی زندگانی "خاطره پروانه" خواننده پیشکسوت و ردیفدان ایرانی است از زبان خودش در فیلمی از" فریده کاکاوند".

"خاطره پروانه"، برای نسلی از ایرانیان یک صدای خاطره انگیز است. او که گفته می شود مادرش "پروانه " از خواننده های به نام دوره قاجار بود، با تشویق و هدایت" ابوالحسن صبا "به خوانندگی روی آورد و تصنیف های به یاد ماندنی را در طول ایام با آهنگسازان مختلف، اجرا کرد.

او تا پیش از پیروزی انقلاب در ارکسترهای فرهنگ و هنر و موسیقی ملی فعال بود اما بعد از انقلاب، بازداشت شد، به جرم خواننده بودن تحت بازجویی قرار گرفت و تعهد داد که دیگر آواز نخواند. این اتفاق تا سالها آزار روحی او را به دنبال داشت و سرانجام در دوره ای که فضا بازتر شد توانست برای زنان بخواند و شاگردانی را آموزش دهد.

ویژگی فیلم

این فیلم تلاشی است برای ثبت زندگی یک هنرمند محروم شده از ارتباط با مخاطب و فیلمساز با استفاده از تصاویر آرشیوی و همین طور عکس های تاریخی تلاش کرده تصویری ارائه دهد از این زندگی. فیلم ریتم روان و منطقی دارد. نماهای آرشیوی خوبی هم مورد استفاده قرار گرفته، اما به نظر می رسد فیلم جلوتر از این نمی رود و برخی از پرسشها درباره زندگی" خاطره پروانه" بی پاسخ می ماند، ازاین رو فیلم در بخش هایی در حد یک مصاحبه باقی می ماند. با این وجود حاصل این مجموعه دیدنی است و فیلمساز با یک انتخاب خوب صدا و نگاه "خاطره پروانه" را برای همیشه ماندنی کرده است.

درباره کارگردان

فریده کاکاوند کارگردان فیلم شرقی خاموش

فریده کاکاوند

فیلم شرقی خاموش - خاطره پروانه، یکی ازساخته های فریده کاکاوند مستند ساز است. فیلمسازی که در قالب یک مجموعه مستند نگاهی دارد به زنان ایران. خانم کاکاوند تحصیل کرده رشته تاتر و سینما است. در کارنامه اش سابقه بازیگری و کارگردانی در چند نمایش را دارد و او یکی از صداپیشه گان عضو انجمن گویندگان ایران هم هست. ساخت مجموعه ای مستند درباره نوجوانان و چند فیلم مستند درباره زنان شناخنه شده ایران و فعالیت هایشان را نیز در کارنامه اش دارد.

نگاه کارگردان:

عشق، تنهایی، سکوت. درونمایه ای که با ساخت مجموعه شرقی خاموش دنبا ل کرده ام. این مجموعه کنکاشی است درون زندگی چند هنرمند که به دلایلی خود خواسته و یا به اجبار از فعالیت ها ی اجتماعی منع شده اند.

نام این مجموعه از شعری سروده پوران فرخزاد گرفته شده . (از جمع زنان شرقی خاموشم دیریست که با سکوت جوشاجوشم....)

و خاطره بروانه از جمله خواننده هایی بود که علی رغم میل خود به دلیل شرایط اجتماعی بیش از ۲۰ سال خانه نشین بود . او همچون بسیاری از هنرمندان دیگر حرف برای گفتن بسیار داشت. در این فیلم سعی شد تا بدون مصلحت اندیشی های رایج، لحظاتی از خود بگوید.

درباره فیلم "روناک "

محی الدین در نمایی از فیلم روناک ساخته هوشنگ میرزایی

محی الدین در نمایی از فیلم روناک

"روناک" حکایت زندگی یک روستایی گمنام نابینا است. محی الدین ضبط ساز، چشمانش را در اثر بیماری آبله از دست داده، ولی برای گذران زندگی خود و مادر بیمارش حرفه دور از انتظار، تعمیر ضبط صوت های خانگی را پیشه خود کرده است. محی الدین ساکن روستایی در کردستان ایران است. "روناک" کلمه ای کردی است به معنی زلال و روشن.

ویژگی فیلم

ایده فیلم بسیار جذاب است. فیلمساز سعی داشته برخی از صحنه های فیلم را از روی واقعیت بازسازی کند. از این لحاظ در برخی صحنه ها به نظر می رسد که فیلم ته مایه داستانی هم داشته باشد ولی این تا انتها ادامه نمی یابد و رها می شود.
فیلمساز در این فیلم خواسته که توانایی" محی الدین " در اداره زندگی اش را به تصویر بکشد و بیشتر تمرکزش بر این بوده است. اما همین باعث شده که جز در برخی نماها فیلم به کاری درخشان تبدیل نشود و در حد یک تجربه باقی بماند. با این همه نمی توان از لحن صمیمی فیلم و جذابیت شخصیت محوری آن چیزی نگفت.

درباره کارگردان

"هوشنگ میرزایی " کارگردان فیلم، در سال ۱۳۵۰ در شهرستان کوهدشت بدنیا آمد. تحصیلات متوسطه را در سال ۱۳۶۹ در کوهدشت به پایان برد و در سال ۱۳۷۰ وارد دانشکده صدا و سیما شد. آقای میرزایی در رشته کارگردانی تلویزیون در سال ۱۳۷۶ از دانشکده صدا و سیما فارغ التحصیل شد. از دیگر فیلم های کوتاه میرزایی می توان به" سازنه "، "مرثیه ای برای خاک "، "چیزی شبیه چشمهایم"، "شهر خاموش"، "فاصله"، " اتاق آبی "، " سنگ و سلاح "، " به دیدار خورشید "، "سیب " و " رویا "اشاره کرد. همان طور که نام برده شد، وی دو فیلم دیگر هم درباره نابینایان کرد ساخته است که قبل تر در آپارات به نمایش در آمده است. او در این سه گانه درباره نابینان، موضوع مهارت های فردی آنها در اداره زندگی شان و امرار معاش شان سخن می گوید. آقای میرزایی در فیلم هایش به مسایل اجتمایی و لایه های محروم جامعه توجه خاص دارد.

نگاه کارگردان:

هوشنگ میرزایی کارگردان فیلم "روناک"

هوشنگ میرزایی

این فیلم بخشی از یک سه گانه با عنوان کوری بود که قبلا دو بخش از آن فیلمهای چیزی شبیه چشمهایم و باخدا می رقصم از برنامه آپارات پخش شد.

بعضی وقتها آرزو می کنم کاش نابینا بودم چون مجبور نبودم چیزهایی را که دوست ندارم ببینم. من در سال ۵۰ بدنیا آمدم و دوست داشتم کور بدنیا می آمدم هفت ساله بودم که انقلاب شد و همیشه آرزو می کردم با چشمهایم روشنایی را ببینم اما هیچ وقت ندیدم تنها رنگی که دیدم رنگ دروغ بود و صد رنگی یادمان باشد روناک به معنی روشنایی است.

مروری بر فیلم هفته گذشته

درباره فیلم "شهر خاموشان"

این فیلم مستندی است از مراسم و آیین های مرتبط با خاکسپاری و همه مشاغل و حرفه های مرتبط با آن و نیز سند ماندگار خوبی از یک دوره تاریخی در ایران نیز هست. جایی که مادری عکس به دست همچنان دنبال جنازه پسر گم شده اش می گردد و یا جایی که پیرزن از اقدام به خودکشی اش بعد از مرگ فرزندش در جنگ سخن می گوید. فیلم درباره جایی است که مردگان آینده ازهمین حالا به فکر خرید مسکن بعد از مرگشان هستند. گرچه زندگی در همین بیخ گوش این مرگ زار به شدت و پر نفس جریان دارد. دیدن این فیلم کار سختی است، اما ارزش دیدن را دارد.

بقای آدمی به آنی بند است، یک لحظه هست و ثانیه ای بعد ممکن است دیگر بودنی در کار نباشد. "شهر خاموشان"، را به جایی می برد که در آن بیش از هر چیزی درباره مرگ صحبت می شود. جایی که انسان امور روزمره و همه تقلایش را برای به دست آوردن فراموش می کند. جایی که آدمی باورش می شود که مرگ به همان اندازه به او نزدیک است که زندگی. این فیلم نگاهی دارد به همه اتفاق هایی که طی یک شبانه روز، در بهشت زهرای تهران رخ می دهد. "شهرخاموشان " به ویژه در نیمه اولش دارای صحنه هایی است که ممکن است برای گروهی ناراحت کننده باشد.

نظرات بینندگان در مورد فیلم 'شهر خاموشان'

توماج از تهران:

فیلم بسیار متفاوت بود از هرحیث، اما اینکه بشود مرگ رو نقد کرد کاری بسیار سخت و دشوار است، فیلم بسیار بی پرده بود، به نظرم نیازی نبود که چهره مرگ رو به این بی پردگی نشون داد، همه روزه انسانها برای اینکه لحظه مرگ رو فراموش کنند دست به هر کاری می زنند، دانشگاه می روند، کار می کنند، ازدواج می کنند، تولید مثل می کنند، تجدید فراش می کنند، تفریح می کنند، و..... شاید این برداشت از زندگی طنز به نظر برسه؛ اما من اعتقاد دارم انسان برای فراموش کردن مرگ، زندگی می کند چون در سکون هست که انسان به مرگ نزدیکتر می شود، و برای فرار از این واقعیت هست که انسانها دست به هر کاری میزنند ،به نظرم خیلی ها از کارگردان فیلم ناراحت شدند چون در یک لحظه آنها را به این واقعیت نزدیک کرد "که براستی مرگ دور، اما خیلی نزدیک است" در پایان از سکانسی که تا آخر عمر فراموش نخواهم کرد نام می برم و اون صدای قطار بود که با مهارت خاصی در سکانسی که مردگان بر روی ریل مرگ قرار میگرفتند به گوش می رسید. این سکانس برای من این تلخی رو همیشه به دنبال داره که هر جا صدای قطار به گوشم برسد یاده مردگان خفته بی افتم و شاید من هیچ گاه نزدیک و یا سوار قطار نشوم.

بهرام:

برنامه بسیار خوب و دیدنی بود. تمام جزئیات گورستانها و بهشت زهراها را جلوی دوربین آورده بود. کاش برخی قسمتهایی که گفتید حذف نمی کردید. آن وقت دیدنی تر می شد.

** (توضیح: بخش های بسیار کمی در این فیلم حذف شد. آن هم مربوط به بخش های جنازه های کودکان، که بسیار تلخ بود)

شهلا:

کتابی به اسم سرزمین مرده ها را به زبان کردی مطالعه کرده ام که بی شباهت به فیلم شهر خاموشان نیست با این تفاوت که راوی کتاب مرده ایست که به زمان حیاتش نگاهی موشکافانه می کند ولی فیلم خیلی بی پرده و رک حقیقت مرگ را به تصویر می کشد بدون راوی بعد ازدیدن فیلم حالم زیاد خوب نیست و تحت تاثیر همه صحنه های آن قرار گرفتم. از هجوم مورچه ها به داخل گور کرفته تا رقص مرده شورها. کارگردان موفق شده مرگ را که خود حقیقتی رک و صریح است به نمایش بگذارد.

رسول:

نمایی از فیلم "شهر خاموشان"

نمایی از فیلم "شهر خاموشان"

این فیلم برای خیلی از ایرانی ها جذابیت دارد چون که با این مسئله زندگی کرده اند.

اما اینکه با این سرعت به قلب موضوع مرگ حمله کنی، برای کسی که این اعمال را انجام داده اند کمی خجالت آور است. شاید خیلی از کسانی که این فیلم را دیدن در صورتی که اتفاق ناگوار مرگ یکی از عزیزانشان پیش بیاید کمی در اعمالی که انجام می دهند تردید کنند.

این گونه فیلم ها رفتار مردم را به قضاوت می گذارد و به نوعی می تواند باعث تغییر در افراد شود ای کاش به این فرمت و بدون تغییر در تلویزیون ایران پخش می شد.

تورج از آلمان:

من حقیقتا نمی دانم هدف از پخش این فیلم چه بود، سازنده جز داغان کردن ذهن بیننده از نظره روحی به نظره من هدف دیگری نداشته، از شما هم تقاضا دارم که مثل همیشه فیلمهای موفق و مثبت پخش کنید.

حسین:

باتشکر فراوان از دست اندرکاران برنامه آپارات بابت پخش فیلم شهر خاموشان. این فیلم در واقع نشاندهنده تلخی و واقعی مرگ - لذت وگذر زندگی می بود.

همایون:

این فیلم یکی از بهترین فیلمهای امسال شما بود، تصویر، صدا، دوربین و ... ، هیچکدام نقصی نداشتند، از مرگ که به زندگی ختم می شود با زبانی ساده و روان تصویر می داد.

عادل از مشکین شهر

من یکی از بیننده های پروپا قرص برنامه تون هستم تا امروز یک برنامه در مورد خواننده عارف و مستند از زندگی شاملو و فیلم شهرخاموشان خیلی به دلم نشسته است. همه ی فیلم هاتون جالب بوده ولی به نظرم این سه تا شایسته پخش چندباره هستند. خیلی از برنامه تون تشکر می کنم چون چشم خیلی ها با دیدن برنامه های شما به زندگی بازتر می نماید. در مورد فیلم شهرخاموشان بگم که شهرخاموشان روایت خیلی تلخ ودردناکی از واقعیت های تکان دهنده ی جامعه ای است که یک صدم آن در فیلم نمایش داده شد.

مجید قادری

فیلم شهر خاموشان تلخ بود. خیلی هم تلخ. صحنه مشمئز کننده اش هم خرید و فروش قبر بود و نعش شستنش. روایتی بی پرده بود و البته با حذف صحنه هایی از شدت و عمق روایت کاسته شده بود. شاید درون خاک گذاشتن جسد و سنگ لحد و خاک ریختن روی او از نمایی بسته در فیلم حذف شده بود .

فیلم به نظر من موضع تمام دولتی دارد چون دارد کمی از مگو ها را نشان می دهد. عیب بزرگ فیلم هم شاید همان دولتی بودنش باشد که در قطعه هنرمندان تنها بسنده به عکس ها شده بود و نه نامی و نه نشانی به جز مرحوم محمد علی فردین با این حال به یک بار دیدنش می ارزید و تامل در این مورد که جهان پس از مرگ از کجا شروع می شود و به قول مرحوم مهدی اخوان: هی فلانی /زندگی شاید /همین باشد .

ارسلان:

ممنونم از ساخت همچین فیلمهایی...ولی‌ به نظر من فیلم نبود، خود واقعیت بود و آدم هم باید با نگاه واقعی به مسائل نگاه کنه. البته من مسلمان سنی هستم و خوشبختانه از این رسوم و برنامه ها در فرهنگ و مذهب ما وجود نداره.
اما سوالی‌ که دارم به عنوان یک ایرانی‌ این است که چرا ما ایرانی ها حتی مرگمون هم با جاهای دیگه دنیا فرق داره؟

آرمان:

فیلم واقعا خوب بود و البته بدیع و جسورانه اما موضوعی که دائما فکر می کنم اینه که چطور ساخته شده و مشکلاتش چه چیزهایی بوده؟

پدیده:

فیلم امشب فوق العاده بود. قابل تامل و بحث انگیز.

مهدی صالحی

بابا این چی‌ نشون میدید.... مردم ایران کم بدبختی دارن هر روز دارند از صدا سیما ی خودمونم کم نوحه عزا پخش می‌شه شما هم که دست اونا رو بستید از پشت و فیلمهایی نشون میدید که درباره مرگ وغم هست. من نمیگم هدف شما خندوندن مردم هست ولی‌ تو انتخاب فیلم ها باید دقت بیشتری کرد جامعه ایران الان گرده مرده روش پاشیدند شما این گرد را ضخیم تر نکنید.

علیرضا رستگار:

فیلم تکاندهنده و در عین حال به نظرم جذاب اومد. باید به خاطر داشت که این فیلم برداری تخت چه شرایطی بوده؟

علی:

به نظرم فیلم جالبی بود. مخصوصا که با آوردن بعضی رسم و رسوم رایج در ایران در حین خاک سپاری اجساد، فکر می کنم همه بیننده ها رو در مورد درست و غلط بودنشون به فکر وا داشت.

شیرین:

به نظر من صحنه ی زیبایی که نداشت هیچی خیلی هم صحنه های دردآور و زشتی داشت. تا زندگی هست از مرگ صحبت کردن آنهم به این شکل زننده است. البته من نظر خودم و خیلی از دوستانم را بیان کردم.
درسته که واقعیت زندگی همینه و نهایت آن... ولی آیا در انگلستان هیچ کانالی اجازه داره برای مردم از این نوع فیلم ها بذاره؟ گمان نکنم..چگونه به خودتان اجازه می دهید برای مردمی که تمام زندگیشان شده مرگ و عزا باز هم از این نوع فیلم ها، آن هم به این بی پروایی بگذارید؟ واقعا خجالت آوره با داشتن دنیایی فیلم زیبا و آموزنده شما، بدنبال این قبیل فیلم ها می روید.. شاید زیادی دلسوز مردم وطنتان شده اید. جای شما باشم از هم وطننانم به خاطر آزردنشان عذر خواهی می کنم.

نازی:

فیلم شهر خاموشان را دوباره دیدم. فیلمساز چه زیبا مرگ و زندگی را کنار هم گذاشته است. هرچند با پلان آخر آن موافق نبودم اما بالاخره زندگی پیروز شد.

علی:

فیلم خیلی زیبا بود صریح و بدون تعارف من منتظر دیدن یه نقطه اوج توی فیلم بودم که ندیدم ولی بعد از توضیحات مجری فهمیدم که اون نقطه اوج توی فیلم وجود داشته ولی توسط آپاراتی های عزیز حذف شده که به نظر من کار صحیحی نبوده باید تصمیم گیری در مورد دیدن اون صحنه ها رو به عهده خود تماشاچی می گذاشتید و ضمناً یک مطلب خیلی مهم هم اینه که حذف اون صحنه ها با اجازه کارگردان انجام شده یا نه!؟

توضیح: نقطه اوجی حذف نشده ، تنها چند صحنه بسیار ناراحت کنند غیرقابل نمایش از کودکان مرده حذف شده است دوست عزیز

مونا:

واقعا تکان دهنده بود. آدم انگار آینده خودش را می دید.

آرامش:

خیلی‌ جالب بود و واقعیت را بی‌ پرده مطرح کرد.

محسن:

اسم شهر خاموشان برای فیلم زیادی استعاری بود و در وافع بنظرم برای فضایی که به تصویر کشیده بود خیلی بیگانه به نظر می رسید این نام.

مهدی:

هشدار به موقعی بود! برنامه این هفته تون را اجبارا نگاه نکردم.

رضا:

نکته جالب فیلم سعی کارگردان بر بی طرف بودن، بود.

فرزانه:

عالی بود.خیلی این فیلم رو دوست داشتم.

مریم:

بسیار فیلم جالبی بود! مخصوصا جایی که مادر در بین اجساد به دنبال پسرش می گشت.این صحنه با را با اشکهایم دیدم. و صحنه ای که پدر قبول نمی کرد که جسد پسرش است. خیلی خیلی جای فکر و تامل داشت فیلم.عالی بود.

ایمان:

فیلم شهر خاموشان به شدت ضعیف بود...آقای صلح جو این همه فیلم خوب هست. چی بود این؟

سجاد:

بسیار فیلم تکان دهنده ای بود. در شرایطی که من هستم دیدن این فیلم خیلی برام تاثیر گذار بود.

حیاتی:

صحنه های بسیار زیبا و تکان دهنده ای داشت.

محمد:

فیلم شهر خاموشان بسیار تاثیر گذار بود: هراس از مرگ را القاء می کرد و ضرباهنگ مرگ داشت، به خصوص که درشب جمعه هم به نمایش در می آمد. فیلم ساخت استادانه ای داشت موسیقی متن فیلم و صداهای صحنه که در جاهایی به جای موسیقی متن انتخاب شده بود و بسیار هم خوب از کار در آمده بود با همراهی تصاویر و نماهایی که حساب شده گرفته شده بود با تدوین مناسب اثری تاثیر گذار را آفریده بود. اما کارگردان این فیلم که بود؟؟؟؟

نیلوفر:

فیلم شهر خاموشان را دیدم و واقعا از اول تا آخرش میخکوب داشتم نگاه می‌کردم. خیلی‌ غم‌انگیز بود، و خیلی‌ فیلم روان و گویایی بود که مراسم عزاداری مسلمانان را نشاون می داد، برای من از این نظر جالب بود که من بهائی هستم و تا بحال مراسم مسلمانها رو از نزدیک ندیده بودم و هیچ وقت بهشت زهرا نرفته بودم، و حالا یک تصویری تو ذهنم هست با تشکر ازکارگردان این فیلم.

سعید:

آدم رو به یک دنیای دیگه ای می برد. در حین تماشای این فیلم آدم به تجربه های تلخ شخصیش فکر می کرد. به هر حال تکان دهنده بود ولی زیبا.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات:

کلیک aparat@bbc.co.uk

زمان پخش برنامه آپارات


به وقت تهران
به وقت کابل
به وقت دوشنبه
به وقت گرینویچ
پنجشنبه

۲۱:۱۰

۲۲:۱۰

۲۲:۴۰

۱۷:۴۰

تکرار جمعه

۱۱:۱۰

۱۲:۱۰

۱۲:۴۰

۰۷:۴۰

تکرار جمعه

۱۶:۰۰

۱۷:۰۰

۱۷:۳۰

۱۲:۲۰

تکرار شنبه

۲۱:۱۰

۲۲:۱۰

۲۲:۴۰

۱۷:۴۰

تکرار سه شنبه

۲۴:۰۰

۰۱:۱۰

۰۱:۴۰

۲۰:۴۰

تکرارپنج شنبه

۱۶:۰۰

۱۷:۰۰

۱۷:۳۰

۱۲:۲

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.