برنامه تفریحی تاجیکی: 5 نوامبر

خوش آمدید به صحفه برنامه تفریحی تاجیکی!!!!!!!

برنامه این هفته را من، زرینه، با کمک همکارانم آرزوی کریم، زیورشاه محمد و شمسیه قاسم برایتان آماده کردم.

و این هم مطالب این هفته ما:

نخست جشن عروسی دسته‌جمعی در استان ختلان را برایتان معرفی می‌کنیم،

یک آشپزخانه ملی که غذای 1000 ساله آماده می‌کند،

سپس تاریخ یک ترانه شاعر گل نظر که به استاد لایق بخشیده شده است،

دختران تاجیک کامپیوتر و اینترنت می‌آموزند، تا از زندگی همسنان خود در جهان اقب نمانند،

سرخپوستان آمریکایی مهمانان ختلانیان.

برگزاری دو نمایشگاه نقّاشی در شهرهای دوشنبه و خجند،

مصاحبه اختصاصی شمسیه قاسم با بازار صابر، شاعر تاجیک،

و نمایشنامه ویژه موسیقی هیپ-هاپ از هنرمندان آلمانی در دوشنبه.

با ما بمانید و...

کم بضاعتی و مراسم عروسی جمعی

سیر و گشت در عالم هنر و تفریح را از مراسم عروسی جمعی از استان ختلان آغاز می‌کنیم و در این زمینه آرزوی کریم، همکار محلی ما در قرغان تپه که در این مراسم در ناحیه جلال‌الدین رومی شرکت کرده است، به ما گزارش داده است.

یادآور می‌شوم که آرتق قادر، هنرمند سرشناس، نیز در این مراسم عروسی شرکت داشت.

آقای قادر می‌گوید که حدود 10 سال باز در چنین مراسم شرکت دارد و هر گاهی که چشمان خوشبخت عروسان و دامادان را که امکان مالی دایر کردن مراسم عروسیشان را نداشته‌اند، می‌بیند، خودش را خوشحال احساس می‌کند.

در مراسم عروسی جمعی عده‌ای از مقامات تاجیکستان و نمایندگان کمیته امداد خمینی ایران در این کشور حضور داشتند.

الهام جان و زُهرا، دو جوان از ناحیه شهر توس، طی دو سال اخیر با هم نامزد بودند، ولی به دلیل کمبود منابع مالی نمی‌توانستند با هم ازدواج کنند.

این مراسم از جمله دهها تدابیر همگون است که کمیته امداد خمینی ایران در تاجیکستان در ده سال اخیر دایر می‌کند.

هل چنار"آشپزخانه ملی

مسلماً، هیچ مراسم عروسی بدون مصرف غذای خوش‌طعم دایر نمی‌شود. پس از مراسم عروسی شما را به تماشای یک آشپزخانه ملی که اخیراً در دوشنبه فعالیتش را آغاز کرده است، هدایت می‌کنیم.

اسماعیل مؤمن زاد، رئیس این آشپزخانه، می‌گوید که هدف از تأسیس آن احیای سنن ملی و یادآوری غذاهایست که مادربزرگان ما آماده می‌کردند.

در دیوارهای آشپزخانه "چهل چنار" سوزنیهای قدیمی، ظرفها و انواع دیگر وسایل روزگار که برخی از آنها بیش از 100 سال عمر دارند، به معرض تماشا گذاشته شده‌اند.

به گفته آقای مؤمن زاد: "هر فردی که به این مکان می‌آید، باید خود را در منزل بابایی خود احساس کند و داند که غذاهای این آشپزخانه با غذایی که در منزلش آماده می‌شود، تفاوت ندارند."

به گفته آقای مؤمن زاد، جای نمازی که در این آشپزخانه گذاشته شده است، بیش از 150 سال قدمت دارد و از پوست آهو آماده شده است.

"ولّله که شما به پای لایق نرسید"

تاریخ یک ترانه شاعر گل نظر که افضل شاه شادی، آوازخوان سرشناس اجرا می‌کند، از این قرار است:

شاعر گل نظر می‌گوید که مصرعهای اول شعر "عشق را عاشق کنید" در یکی از زمستانهای سالهای آخر زندگی لایق شیرعلی، شاعر فقید، ایجاد شده است.

وی گفت: "من و لایق شب زمستان که شدیداً برف می‌بارید، در خیابان اسماعیل سامانی گشت و گذار می‌کردیم.

و من گفتم که یک پارچه شعری به استاد بخشیدم. من این تکه را برای استاد لایق قرائت کردم که دیدم چشمان استاد پرنم شدند. زیرا آن زمان استاد کمی خسته‌حال می‌نمودند.

ولی بعد از مرگ لایق شیرعلی من این شعر را مکمل کردم و افضل شاه خیلی موسیقی خوبی برای آن ایجاد کرده است."

مرکز آموزشی برای دختران روستایی

در شهر دوشنبه از دو ماه پیش بدین سو یک مرکز ویژه برای دختران داوطلب هنرهای مختلف را می‌آموزاند.

همچنین، در این مرکز دختران که غالباً از روستاهای حومه شهر دوشنبه هستند، کار با کامپیوتر و برنامه‌های مربوط به آن را می‌آموزند.

برنا، یک دختر در این مرکز، می‌گوید که از دو ماه قبل در این جا آموزش می‌بیند و حالا کار با کامپیوتر را خوب از خود کرده است. وی می‌گوید که به سبب مشکلات مالی نتوانسته است به دانشگاهی برود.

تاجی، دختر جوان دیگر از جمله شاگردان این مرکز، می‌گوید که وی علاقه‌مند دوختن لباس بود و حالا خیاطی را خوب بلد است. دختران می‌گویند که بعد از اندوختن تجربه کافی در این مرکز از پس جستجویی شغلی می‌شوند، تا توانند درآمد روزگارشان را خودشان تأمین کنند،

سرخپوستان آمریکایی در تاجیکستان

آرزو دوباره ما را به استان ختلان دعوت می‌کند، تا ما را با مهمانانی که از آمریکا آمده‌اند، آشنا کند. آنها سرخپوستان، یعنی مردم بومی آمریکا، هستند که به تاجیکستان آمده‌اند.

یک گروه از سرخپوستان آمریکایی با برنامه‌های هنری خویش که از رقصها و موسیقی سنتی آنها عبارت بود، مهمان تاجیکستان شدند و در نزد ساکنان هنر رقص و نوازندگی مردم خود را به نمایش گذاشتند.

آرزو می‌گوید که این نخستین بار است که ساکنان قرغانتپه مردمان بومی آمریکایی، یعنی سرخپوستان را زنده و از نزدیک می‌بینند و با فرهنگ و موسیقی آنها آشنا می‌شوند.

در گذشته مردم در تاجیکستان از فیلمهای زیادی در باره سرخپوستان آمریکایی از زندگی آنها اطلاع می‌یافتند.

رئیسه عبدالله‌یوا، یک ساکن ولایت ختلان، می‌گوید: "هندوهای (سرخپوستان) آمریکایی فرهنگ خیلی جالب و دیدنی دارند و توسط رقصهای آنها که در آن طبیعت و عالم وحش سرزمینشان را منعکس می‌کنند، ما را با زندگی معمولی دور از فیلمنامه‌ها آشنا کردند. قبلاً ما توسط تلویزیون و فیلمها در باره آنها اطلاع می‌یافتیم."

“خون قلم” بازار صابر

در تاجیکستان کتاب جدیدی از آثار تازه ایجاد بازار صابر، شاعر ممتاز، با نام “خون قلم ”به طبع رسید. همکارم شمسیه قاسم با استاد بازار صابر مصاحبه‌ای انجام داده و از استاد نظر وی را در باره برد و باخت ادبیات معاصر تاجیک پرسیده است.

استاد صابر چنین پاسخ داده است: "تاجیک در این بیست سال هیچ ادبیات نساخت. هر چه هست، مال جمهوری شوروی تاجیکستان است. هر چه تاجیکستان در ادبیات، علم یا هنر دارد، همه‌اش محصول دوران شوروی است. مال ا.ج.ش.س. است."

بازار صابر همچنین از مذهب گرایی شاعران و نویسندگان امروزی انتقاد کرده است.

وی از جمله می‌گوید: "امروز همه دین زده شده‌اند. نویسنده و شاعر هم از دین می‌نویسد و عالم هم از دین چق-چق می‌کند. من این را می‌بینم و وحشت‌زده می‌شوم."

"هنرمند و شاعر خلقی می‌رود حج، عالم می‌رود مسجد. من این را می‌بینم و می‌گویم، آخر این فاجعه‌ای است که سراسر تاجیکستان را فرا گرفته است."

"علم، پرفسور می‌رود مسجد، آ این یعنی چه؟ اینها بعد ضیایی هستند؟ نه، اینها پس هیچی نیستند."

نمایشگاه یک نقاش ایرانی در خجند

در شهر خجند، در شمال تاجیکستان، یک نمایشگاه نقاشیهای امیر حسین پیرایش، مصور ایرانی، به ابتکار انجمن بین‌المللی "پیوند" و سفارت ایران در تاجیکستان در نگارستان (گالری) "سامانیان" افتتاح شد.

در این نمایشگاه بیش از 40 تابلوی مصوره‌های امیر حسین پیرایش به نمایش گذاشته شدند و اکثراً جوانان محلی به تماشای آن می‌رفتند.

وی می‌گوید که در شهر دوشنبه، استاخانه‌ای درست کرده و در چند سال اخیر به نگاشتن نقشهای طبیعت زیبای تاجیکستان شروع کرده است.

آقای پیرایش افزود که در ایران تحصیل هنر نقاشی کرده و در نزد استادش صدر زمانی آموزش دیده است.

آقای پیرایش می‌گوید: "در تاجیکستان هم هنرهای خوبی وجود دارد. هر کس با یک سبک خاصی کار می‌کند. من فکر می‌کنم که هنرمندان باید کوشش کنند و آثارشان همین طور باشد که مردم فقط از آن لذت ببرند."

این نمایشگاه نقاشیها تا 5 نوامبر ادامه‌داشت.

چهره‌های شاد و غمگین در نقاشیهای گالینا

اما در شهر دوشنبه نمایشگاه مصوره‌های گالینا استیپن، نقاش روس که پنج سال اخیر در بدخشان برنامه‌های فرهنگی روی دست گرفته است، برگزار شد.

در این نمایشگاه هم زمان نقاشیهای شاگردان گالینا بانو که اکثراً جوانان و کودکان زیر 18 سال هستند، به نمایش درآمد.

حکیم ذوقی‌بیک‌اف، مسئول "دی-پمیری"، یک اتحادیه فرهنگی و هنری در بدخشان تاجیکستان، می‌گوید که گالینا بیشتر در نقاشیهای خویش مزاج و شادی و غم و درد مردم را منعکس می‌کند.

وی افزود: "به جز از این، گالینا استیپن به روستاهای مختلف کوهستان بدخشان سفر می‌کند و از میان مردم کودکان بااستعداد را انتخاب می‌کند. و تابستان در اردوگاه ویژه‌ای در روستای طوسیان در حومه شهر خاروغ این کودکان را آموزش نقاشی می‌دهد."

گالینا استیپن می‌گوید که در بدخشان افغانستان نیز بوده است و برخی از چهره‌های نقاشیهای وی از جمله ساکنان آن سوی رودخانه آمو می‌باشند.

گالینا می‌خواهد نمایشگاه نقاشی خود و شاگردانش را در شهر سن-پیترزبورگ روسیه برگزار کند.

موسیقی هیپ-هاپ و رقص جوانان

این هفته در تئاتر روسی به نام مایاکوفسکیی شهر دوشنبه گروه پنج نفره ”اماتسیون” که نوعی از موسیقی هیپ-هاپ را اجرا می‌کند، از آلمان نمایشنامه جالبی را پیشکش تماشاچیان کردند.

نمایش آن در چهارچوب برنامه ویژه "هفته‌های فرهنگی آلمان در تاجیکستان" که به ابتکار انستیتوی هیاته و سفارت آلمان در تاجیکستان دایر می‌شود، عملی شد. این برنامه از 17 سپتامبر سال روان آغاز شده و تا اوایل ماه دسامبر ادامه‌خواهد داشت.

جاشیم گالدشمیت، مسئول گروه “اماتسیان”، می‌گوید؛ "گروه "اماتسیون" از شش نفر هنرمندی که نمایندگان ملتهای مختلف جهان هستند، عبارت بوده از آنها چند سال قبل گردهم آمدند و با استفاده از نوع موسیقی و رقص هیپ-هاپ نمایشنامه اجرا می‌کردند. این گروه بیشتر در میان جوانان مشهور است."

دوید، نماینده انتستیتوی هیاته و یکی از مبتکران برنامه‌های هفته‌های فرهنگی آلمان در تاجیکستان، می‌گوید که این نخستین بار است که این گروه در تاجیکستان نمایشنامه اجرا می‌کند.

وی افزود: "این گروه نخست با رقصندگان تئاتر رقصی "پدیده" چند درس رقص دایر کرد. همچنین هنرمندان گروه در مورد پیدا شدن نوع موسیقی و رقص هیپ-هاپ برای رقصندگان "پدیده" و دوستداران این نوع موسیقی و رقص اطلاع و به سؤالات آنها پاسخ دادند."

همه‌روزه چوانان و کودکانی که به این نوع موسیقی علاقه دارند، به تئاتر "پدید" می‌آمدند و از هنرمندان سؤالات زیادی در باره هیپ-هاپ می‌کردند.

با وجود آن که بعد از ظهر روز چهارشبه 3 نوامبر در دوشنبه شدیداً باران می‌بارید، اما تماشاچیان زیادی که اکثراً جوانان زیر 20 سال بودند، برای تماشای نمایشنامه آمده بودند.

موسیقی هیپ-هاپ در اواخر سالهای 1970 قرن گذشته در شهرهای مختلف آمریکا، عمدتا در میان ساکنان سیاهپوست، پیدا شد.

و سپس به مناطق دیگر جهان توسط جوانان کوچ بست. در شهر دوشنبه نیز این نوع موسیقی و رقص در میان جوانان شهرت دارد.

شادیم که به صحفه برنامه تفریحی تاجیکی سر زدید!

نظرات و پیشنهادهای خود را در باره برنامه به آدریس الکترونی ما zevarshoh@bbc.tj یا bbc_dushanbe@yahoo.com به ما فرستید.

تا برنامه‌های بعدی پدرووووووووووووووووود!

مطالب مرتبط