برنامه تفریحی تاجیکی: 12 نوامبر

دورووووود به یکایک شما، خوانندگان عزیز صفحه برنامه تفریحی تاجیکی!!!!!!!!!

برنامه امروز تفریحی را من، زرینه، برایتان آماده کردم.

در این برنامه مردان محمد و آرزوی کریم، همکارانم، نیز سهم گذاشتند.

مطالب برنامه:

از گفتن واژه‌های آمیخته به نفرین و دشنام خودداری کنید! مطلبی داریم در باره این که چرا اکثر جوانان تاجیک در خیابانها از توهین و دشنام کار می‌گیرند.

با آرزوی کریم می‌رویم به سیر جهان فرهنگ و هنر استان ختلان.

سری می‌زنیم به آثارخانه بلجوان و می‌رویم به بیشه پلنگان.

کشیدن تنباکو و سیگار از ماه اول سال آینده در اماکن عمومی ممنوع می‌شود.

فوتبال تاجیک: موفقیّتها و باختهای آن.

تلفن همراه و آوازخوانهای تاجیک. آوازخوان چه ربطی به تلفن دارد؟

برنامه ما را در رادیو گوش کنید و صفحه ما را بخوانید. صحبتی داریم با شیرین ماه نهال، آوازخوان معروف.

هر بیشه گمان مبر که خالیست،

شاید که پلنگ خفته باشد!

همکارم آرزوی کریم پیشتر به بیشه پلنگان، زیستگاه جانوران نادر در استان ختلان رفته و جانوران آنجا را از نزدیک دیده بود.

آرزو حدود هفت کیلومتر از بیشه پلنگان را طی کرده و با ظفر واحداف، مراقب این مکان، صحبت کرده است.

آقای واحداف می‌گوید که برخی از ساکنان نواحی نزدیک به بیشه پلنگان گاها به بیشه می‌آیند و بدون اجازه جانوران را شکار می‌کنند. این امر موجب کاهش شمار جانوران نادر شده است که پیامد خوبی ندارد.

آقای وحیداف همچنین می‌گوید که جانوری با نام ماهی مارسر که هم در خشکی و هم در آب زندگی می‌کند، تمام قرباقه‌ها و جانوران دیگر آبی را فرو برده است.

عایشه یکی دیگر از کارمندان ممنوع گاه بیشه پلنگان از حیواناتی که در طبیعت کمی مریض شده‌اند و یا ضعیف هستند، مراقبت می‌کند.

وی می‌گوید که از جانوران وحشی نمی‌ترسد، بیشتر از آدمانی بیم دارد که حیات جانوران را با خطر مواجه می‌سازند. یعنی به گفته عایشه، وی از آن می‌ترسد که آدمی می‌تواند حیوانات را و نباتات را با رفتار نادرستش به نابودی رساند.

و همصحبت دیگر آرزو اکبرعلی کشوراف، آموزگار مدرسه‌ای در استان ختلان است که کودکان را برای تماشا به ممنوع گاه بیشه پلنگان آوارده است. وی که از آثارخانه بیشه پلنگان دیدن می‌کرد، این جای را برای کودکان و جوانان تماشاباب عنوان کرد.

فعالان محیط زیست در تاجیکستان می‌گویند برای این که کودکان در آینده توانند مثل امروز با جانوران بیشه پلنگان آشنا شوند، باید از شکار آنها دست کشید و مراقب آنها بود.

پندار نیک، گفتار نیک!

در ده‌ساله‌های اخیر در خیابانهای شهر دوشنبه و نواحی دیگر تاجیکستان جوانان و حتی کودکانی را می‌توان مشاهده کرد، که ضمن صحبتهای معمولی همواره از واژه‌های ‌آلوده به دشنام و بدگفتاری استفاده می‌کنند.

حتی در مدارس همگانی برخی از کودکان و جوانان با همدیگر با خشونت و دشنام صحبت می‌کنند که موجب شرمساری خود آنها و جامعه است.

من هم رفتم به خیابانهای شهر دوشنبه و همچنین به برخی از مدارس شهر سر زدم و با مسئولان و والدان صحبت کردم.

سعادت میدانوا، مدیر مدرسه ویژه اقتصادی شهر دوشنبه، می‌گوید که در تربیت کودکان و نورسان پدران و مادران نقش اصلی را می‌بازند.

به گفته وی، کودکانی که با استفاده از حرفهای بد و ‌آلوده به دشنام صحبت می‌کنند، این واژه‌ها را حتماً از والدان و نزدیکانشان شنیده و یاد گرفته‌اند.

اما سعادتبانو می‌گوید که در مدرسه آنها، آموزگاران درسهای خود را از صحبت ویژه‌ای در باره اخلاق و آداب آغاز می‌کنند.

عربعلی، یک ساکن سالمند شهر دوشنبه، نیز در تقویت سخنان سعادتبانو گفت که قبل از همه در خانواده باید افراد بزرگسال صحبتهای درست و متمدنانه کنند، تا کودکان را نیز با این شیوه به صحبتهای شیرین و گوارا عادت دهند.

برخی دیگر از همصحبتهای من می‌گویند که عده‌ای از آموزگاران نیز به هنگام درسها به کودکان با لحن خشونتبار صحبت می‌کنند. در حالی که به جایی این باید آنها به شاگردان بیشتر پند و اندرز بزرگان ادبیات فارسی را یاد دهند.

"سیگار و ناس دهان را بدبوی می‌کنند"

اخیراً پارلمان تاجیکستان قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن از ماه اول سال آینده کشیدن سیگار در اماکن عمومی یا به اصطلاح "جایهای جمعیتی (عمومی)" ممنوع خواهد شد.

برای نقض این قانون جریمه پیش‌بینی شده و آن از 1 ماه ژانویه سال 2011 رایج خواهد شد.

همکارمان مردان محمد می‌گوید که این قانون به استفاده از ناس نیز مربوط است، زیرا برخی از ساکنان تاجیکستان در اماکن عمومی، مثلاً سالنهای هواپیماها، نیز ناس استفاده و آنجا را کثیف می‌کنند که بسیار ناخوشایند است.

بیا، بریم بلجوان...

باز هم با آرزوی کریم به تماشای مناطق زیبای استان ختلان می‌رویم. این بار به آثارخانه‌ای در ناحیه بلجوان می‌رویم، تا ببینیم که واسع با کدام سلاح در زمان خود شورش کرده بود.

زیبا لطیفوا، ترجمان آثارخانه ناحیه بلجوان است. وی می‌گوید شمشیری که در این آثارخانه محفوظ است، به تاریخ زندگی واسع، شورشی نامدار در زمان امارت بخارا، ربط دارد.

خانم زیبا می‌گوید که واسع با این شمشیر علیه دشمنانش جنگیده است. همچنین، دستبندهای زنجیری نیز در این آثارخانه هستند که گویا با آنها پای و دستان واسع را بسته به بخارا برده‌اند.

کارمندان این آثارخانه اشیای محفوظ در آثارخانه را از میان مردم جمع‌آوری کرده‌اند.

در آثارخانه همچنین آثاری از هنرهای دستی مردمان ولایت ختلان به نمایش گذاشته شده‌اند.

انارگل می‌گوید که با این کفشها معمولاً عروسها را به منزل دامادان می‌بردند. آرزو نیز کفشها را به پای کشید، تا ببیند که راه رفتن با آنها چه احساسی دارد.

فوتبال تاجیک: باختهای پیاپی

اخیراً در مسابقات فوتبال در ازبکستان تیم منتخب فوتبال‌بازان جوان تاجیک از تیم منتخب ازبکستان با حساب 0 بر 8 مغلوب شد.

همکارم مردان محمد می‌گوید که در این مسابقات ورزشکاران زیر سن 16 ساله شرکت کردند و باخت فوتبال‌بازان تاجیک بسیاری از هواداران این نوع ورزش در تاجیکستان را نومید کرد.

مسئولان گفته‌اند که مشکل اصلی ورزشکاران تاجیک کمبود سرمایه و منابع مالی، فعال نبودن مدارس ویژه ورزشی و میدانهای ‌بازی فوتبال بوده است.

در همین حال، اخیراً در تاجیکستان دوره‌های آموزشی برای دست‌اندرکاران یا مدیران تیمهای فوتبال کشورهای آسیای مرکزی و آذربایجان دایر شد.

در این دوره‌ها مربیان از کشورهای پیشرفته جهان ورزش از جمله جمهوری چک، اسلاونی و روسیه شرکت داشتند.

برگزارکننده این دوره‌های آموزشی فیفا یا فدراسیون بین‌المللی فوتبال بوده و هدف از آن توسعه این نوع ورزش در کشورهای آسیای میانه‌و آذربایجان خوانده شده است.

آوازخوانها و تلفن همراه

در یکی از سالونهای آرایش موی می‌نشستم که تلفن همراه یکی از کارمندان آن زنگ زد و ترانه‌ای از شیرینماه نهال، آوازخوان معروف، صدا داد.

صدای زنگ تلفن کارمند دیگر این سالن عبارت از ترانه‌خوانی صدرالدین نجم‌الدین بود.

صدای برخی از آوازخوانان سرشناس تاجیک امروزها در مقایسه‌با رادیو و تلویزیونها بیشتر از طریق تلفنهای همراه در جامعه منتشر می‌شوند.

شیرینماه نهال را به استودیو دعوت کردم و از وی پرسیدم که اگر در مینی بوس یا مکان دیگری صدای آوازخوانی خود را از تلفن همراه شنود، چه خواهد کرد؟

وی می‌گوید شاد است که تا حال در میان دوستداران موسیقی هوادارانی دارد. وی افزود که 27 سال باز در صحنه هنر است. پس سؤال مطرح این است که چرا ترانه‌های وی و آوازخوانهای دیگری مثل او در رادیو و تلویزیونهای دولتی کمتر پخش می‌شوند؟

این آوازخوانها می‌گویند که به این سؤال باید مسئولان رادیو و تلویزیونهای سراسری پاسخ دهند.

شیرینماه آرزو دارد کنسرت خصوصی خود را برگزار کند. اما به سبب نداشتن سرمایه ضروری هنوز عملی شدن این آرزویش مشکل است.

سپاس بی‌پایان از این که به صفحه ما سری زدید.

نظرات و پیشنهادهای خود را در باره برنامه به آدریس الکترونی ما zevarshoh@bbc.tj یا bbc_dushanbe@yahoo.com به ما فرستید.

تا هفته بعدی از من و تمام همکارانم در دوشنبه و لندن پدرووووووووووووووووووووووود!

مطالب مرتبط