به روز شده:  17:14 گرينويچ - چهارشنبه 15 دسامبر 2010 - 24 آذر 1389

از خاک و سوگ با نوحه خوان پینه دوز در برنامه آپارات


برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

در برنامه آپارات این هفته فیلم های "آیین چمر" ساخته عزت اله عزیزی و "عشاق"ساخته محمد حسین زینلی به نمایش درمی آید.

این دو فیلم درباره آیین سوگواری محرم و همچنین نوحه خوانی است.

درباره فیلم آیین چمر:

ایران سرزمینی پر از آیین ها و اسطوره ها و افسانه هاست. سرزمینی که آیین های سوگواری اش به همان اندازه آیین های جشن و شادمانی اش ریشه در تاریخ کهن و باور های آیینی دارد که از هزاران سال پیش در میان ساکنان این ناحیه رایج بوده است. با ورود اسلام به ایران و به تدریج، بسیاری از این آیین ها شکل و شمایل مذهبی به خودش گرفته. حالا یا مردم برای حفظ این آیین ها به آنها رنگ و بوی مذهبی جدید داده اند و یا اینکه حاکمان این سرزمین سعی کردند که این آیین ها و سنت ها را مطابق با سلیقه های خودشان تغییر بدهند.

نمایی از فیلم "آیین چمر" ساخته عزت اله عزیزی

نمایی از فیلم "آیین چمر" ساخته عزت اله عزیزی

آیین چمر، از جمله آیین های سنتی تصویری و تا حدودی نمایشی هست که در مناطق غرب و جنوب غربی ایران به خصوص در بین قوم لر، هنوز هم رایج است. در جایی مثل خرم آباد این مراسم به تدریج ریشه های باستانی خودش را از دست داده و بیشتر تبدیل به آیینی شده در سوگواری حادثه عاشورا.

در تحقیقات انجام شده روشن شده که پیشینه آیین چمر به دوران نوسنگی می رسد. در آن دوران این مراسم را در ایران، فینیقیه و اسکندریه بعد از برداشت گندم یعنی زمان خشکیدن گیاهان برگزار می کردند. بعدها این مراسم تبدیل به آیینی برای سوگواری افراد از دست رفته شده و حالا به شکلی خاص در مناطق غربی ایران هنوز در جریان است.

ویژگی فیلم:

فیلم تلاشی هست برای ثبت تصویری یک آیین. فیلم با استفاده از کلام متن تلاش دارد که سوگواری های امروزی را با آیین ها و اسطوره های کهن ایران باستان پیوند بزند ، اما در جست و جوی اثبات این نظریه نیست و به نظر می رسد که متن به کار گرفته شده بیشتر تفسیر یا برداشتی هست که نویسنده متن از این تصاویر داشته است. فیلم البته از تصویربرداری و نور خوبی برخوردار بود . موسیقی فیلم تر کیب متفاوت موسیقی حسین علیزاده با موسیقی هایی محلی است. فیلم دارای تصاویری دلنشین از یک آیین مذهبی است و این آیین را به مخاطب معرفی می کند.

درباره کارگردان:

عزت اله عزیزی متولد ۱۳۳۹ شهرستان خرم آباد لرستان است. آقای عزیزی بیشتر در تصویر برداری سابقه دارد و آیین چمر اولین کارش در مقام یک کارگردان هست.

از جمله کارهایی تصویربرداری آقای عزیزی می توان به مستند مرثیه عشق (آزادی خرمشهر)، مستند بانکداری الکترونیکی، مستند حوض ایرانی، مستند چکمه و صدف، مستند شمع ها برای که می سوزد، مجموعه نمایشی خاله لیلا، داستانی دیجور و مستند سفرنامه فارسی اشاره کرد.

درباره فیلم عشاق:

نمایی از فیلم "عشاق" ساخته محمد حسین زینلی

نمایی از فیلم "عشاق" ساخته محمد حسین زینلی

از دوره آل بویه که عزادرای های حسینی در بغداد رایج شد تا الان حدود هزار سالی می گذرد. نوحه خوانی و روضه خوانی هم در دوره صفویه همزمان با گسترش تشییع در ایران پا گرفت. نوحه خوان ها معمولا آدم های خوش صدایی اند که قادر هستند با خواندن مداحی احساسات مردم را تهییج کنند. مرثیه خوانی مهمترین بخش عزاداری و سوگواری در جذب مخاطب است. بعضی از این نوحه خوانها خودشان نوحه سرا هم هستند.

حدود ۱۰۰ سال پیش عباس پاره دوز، پینه دوزی در شهر زواره در اطراف اصفهان بود. او بی سواد بود، اما ذوق خوبی در مداحی و به کارگیری کلمات موزون داشت. عباس آقا بعد ها به عشاق معروف شد. ماجرای مداح شدن عباس آقا به تدریج با روایت ها یی که مردم محلی سینه یه سینه به هم نقل می کردند، به تدریج رنگ و بویی از افسانه به خودش گرفت. فیلم عشاق در زواره فیلم برداری شده است و سعی کرده از این نوحه خوان از زبان هم شهری هاش تصویری ارائه دهد.

ویژگی فیلم:

فیلم در واقع مجموعه ای است از چند گفتگو درباره یک شخصیت. موضوع فیلم با توجه به افسانه ها و روایت هایی که درباره عشاق در ذهن مردم شهر زواره وجود دارد، جذاب است.

درباره کارگردان:

محمد حسین زینلی سازنده این فیلم دانش آموخته سینماست و در کارنامه هنری خود بیش از چهل فیلم مستند ساخته است. بیشتر این مستند ها از شبکه های تلویزیونی پخش شده است. او علاوه بر فیلم سازی، روزنامه نگاری هم می کند.

مروری بر فیلم هفته گذشته:

درباره فیلم دسیسه در کابل:

نمایی از فیلم دسیسه در کابل ساخته دن آلکس

نمایی از فیلم دسیسه در کابل ساخته دن آلکس

یهودیان در کشورهایی مثل ایران و افغانستان به داشتن پیشه های متفاوت و خاص مشهور بودند. این فیلم داستان دو یهودی پیری است که در کابل زندگی می کنند.

یهودیان دیگر افغانستان را ترک کرده اند. این دو در یک کنیسه قدیمی، جایی که در گذشته محل پرستشگاه یهودیان در کابل بوده به عنوان همسایه زندگی می کنند. اسحاق لوی، همسایه بزرگتر در طبقه هم کف زندگی می کند و زندگی اش را از طریق دعا نویسی برای همسایه های مسلمانش می گذراند. زبولان یهودی میان سالی است که در طبقه بالا زندگی می کند و از طریق تولید و فروش مشروبات به افغان ها گذران زندگی می کند.

این دو همسایه رابطه اصلا خوبی با همدیگر ندارند و همدیگر را به خیانت و نیرنگ علیه یک دیگر متهم می کنند.

دسیسه در کابل برنده جوایز متعددی از جشنواره های معتبر فیلم مستند در دنیا شده است از جمله جشنواره ایدفا در سال ۲۰۰۷ که برنده جایزه بهترین فیلم مستند است.

نظرات بینندگان درباره فیلم:


ضیاء از شهر مزارشریف:

انسان طبعیتاً نیاز به روابط اجتماعی دارد اما این دو یهودی در محیط خیلی محدود و فقر روابط اجتماعی زندگی می کردند که خود استرس زاست که نیاز به تخلیه دارد در حقیقت این همه شکایت ها و تضادها را که در مقابل یکدیگر روا می داشتند نتیجه یک نوع رابطه بین ایشان بود. رابطه یی که از نیاز طبیعی شان سرچشمه می گرفت. اینها تحت فشار جبر حیات همین راه را انتخاب کرده بودند که هیچ انتخاب دوم و یا جایگزین دیگری نداشتند.

اوستا:

سوژه فیلم بسیار عالی بود و مورد توجه حتی کسانی قرار گرفت که هیچ علاقه ای به دیدن فیلم های مستند و یا مشابه نداشتند. این مسائل و اعتقادات بر پایه خرافه و چسبیده به دین ـ متاسفانه ـ فقط خاص افغان و مسلمانان افغانستان نیست و در ایران نیز این مسائل بسیار شایع است !

عتیق:

باتشکر از باز پخش فیلم دسیسه کابل خدمت شما عرض شود که دو شخصیت اصلی فیلم بر خلاف گفته های ایشان با این که همه مردم کابل می دانستند که آنها یهودی هستند دارای احترام خاصی بودند و مردم بسیار به خوبی با آنها رفتار می کردند.

توکا:

فيلم حكايت دردناك اقليت مذهبی در جامعه مسلمان محور بود. البته تمام جنبه ها تصوير نشده بود كه طبيعي بود. من به عنوان كسی كه در جامعه ايران با لفظ كافر خطاب می شوم با اسحاق احساس همدردی كردم. مخصوصا وقتی گفت غير از خدا كسی را ندارم.


آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات:

کلیک aparat@bbc.co.uk

زمان پخش برنامه آپارات


به وقت تهران
به وقت کابل
به وقت دوشنبه
به وقت گرینویچ
پنجشنبه

۲۱:۱۰

۲۲:۱۰

۲۲:۴۰

۱۷:۴۰

تکرار جمعه

۱۱:۱۰

۱۲:۱۰

۱۲:۴۰

۰۷:۴۰

تکرار شنبه

۱۳:۱۰

۱۴:۱۰

۱۴:۴۰

۹:۴۰

تکرار چهارشنبه

۲۴:۰۰

۰۱:۱۰

۰۱:۴۰

۲۰:۴۰

تکرارپنج شنبه

۱۶:۰۰

۱۷:۰۰

۱۷:۳۰

۱۲:۴۰

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.