برنامه تفریحی تاجیکی، ۲۴ دسامبر

درود و خوش آمدید به برنامه تفریحی تاجیکی!

مطالبی که در برنامه این هفته داریم، از این قرار است:

درگذشت نگینه رئوفاوا، آوازخوان معروف.

مشکل کارگردانی جوان از ولایت سغد.

تیم فوتبال "وخش" ۵۰ ساله شد.

تجلیل از شب یلدا.

"نیگین را بر خاک گذاشتند"

صبح روز چهارشنبه ۲۲ دسامبر نگینه رئوفاوا، آوازخوان مشهور، در سن ۶۵ سالگی درگذشت.

نگینه رئوفاوا، هنرمند مردمی و دارنده جایزه رودکی، عمدتا در ژانر موسیقی مردمی و "ششمقام" آوازخوانی کرده و در سالهای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ به اوج شهرت رسیده بود.

خانم رئوفاوا تخصص ویژه موسیقی نداشت، ولی زمانی که در دسته موسیقی کارخانه بافندگی در سال ۱۹۶۹ هنرنمایی کرد، او را به خاطر استعداد هنری و آواز دلنشینش در گروه موسیقی حرفه‌ای "روباب نوازان" به کار گرفتند.

دیرتر، او با هنر آوازخوانییش در سراسر تاجیکستان شهرتیار شد و او را برای کار به کمیته رادیو و تلویزیون این کشور دعوت کردند.

در مراسم وداع با "خانم نگینه"، همان گونه که هزاران مخلص هنرش با مهربانی و احترام از او چنین نام می‌بردند، نمایندگان دولت، اهل فرهنگ و دوستان و هواداران هنرش شرکت داشتند.

سعیدقول بلالاف، همپیشه و همکار دیرینه نگینه رئوفاوا، مرگ نابهنگام او را تلفات بزرگی برای هنر تاجیک خواند.

وی گفت: "نیگینه برای همیشه در دلهای ما همچون آوازخوانی که استعداد خداداد داشت، باقی می‌ماند. آواز او، سیمای او، لباس او، رفتار او خیلی تاجیکانه بود و بهترین سرودهای مردمی را نیز نگینه اجرا کرده است."

نقره رحمتاوا، آوازخوان معروف، و از دوستان نگینه رئوفاوا، می‌گوید که امروز قبل از همه با یک دوستش وداع می‌کند، تا با یک ستاره مردمی.

وی گفت: "نیگینه رئوفاوا به سبک موسیقی مردمی تا آخرین لحظه حیاتش صادق ماند. هرگز به هواداران هنرش، به علاقه‌مندان موسیقی مردمی خیانت نکرد."

گزارشی در این باره: نگینه رئوفاوا سراینده "عسکر بچه" درگذشت.

کارگردان "قرضدار"

ماه سپتامبر در برنامه تفریحی تاجیکی از نخست نمایش فیلم "آرمان ها" برای شما گزارشی داشتیم و با محی‌الدین جوره‌یف، کارگردان جوانی از استان سغد صحبتی داشتیم.

وی گفته بود که باید تا آخر ماه نوامبر ۹۰ هزار سامانی را که برای نواربرداری این فیلم قرض گرفته بود، برگرداند. چندی قبل همکارم علیشیر در شهر خجند صحبتی داشت با محی‌الدین جوره‌یف و گزارشی در این باره فرستاده است.

وی می‌گوید که محی‌الدین جوره‌یف، کارگردان جوان که فیلم مستند "آرمان ها" را با دریافت وام تهیه کرده بود، با مشکل پرداخت قرض روبروست.

به گفته آقای جوره‌یف، وی از خویش و اقربا و دوستانش بیش از ۹۰ هزار سامانی یا معادل ۲۰ هزار دلار امریکایی وام دریافت کرده و این فیلم را تهیه کرده است.

اما به دلیل آن که این فیلم تنها سال ۲۰۱۲ با ثبت ویدیو و دی وی دی وارد بازار می‌شود، امکان به دست آوردن درآمد تا آن زمان وجود نداشته است. ولی محی الدین ظاهراً برای نپرداختن قرضش تحت فشار است. عیوبجان ایگموف، کارشناسی مستقل از شهر خجند، می‌گوید که در تاجیکستان وضع سینیما و فیلمافری بد است و مقامات برای حمایت از کارگردان های جوان تلاشی انجام نمی‌دهند. هرچند فیلم "آرمان ها" از مشکلات عمده جامعه قصه می‌کند، ولی مقامات از این فیلم حمایت مالی نکرده‌اند.

محی‌الدین جوره‌یف از آن اظهار نگرانی می‌کند که فضای سینمای سغد را اکثراً فیلم های تولید کشور همسایه ازبکستان فرا گرفته‌اند و مردم بیشتر شوق تماشای این فیلم ها را دارند. اما وی می‌گوید که برای آفریدن فیلم های تاجیکی هیچ سرپرستی در منطقه پیدا نمی‌شود.

ضمناً، محی‌الدین جوره‌یف، غیرت قادراف و فرهاد تختش اف، سه جوان از شهر کان‌بادام استان سغد، دو سال قبل از دانشکده هنرهای زیبای به نام میرزا ترسون‌زاده، در رشته کار‌گردانی و بازیگری سینما و تئاتر، فارغ شده‌اند.

این گروه هنری جوان نخستین فیلم خود را با نام "آرمان ها" در تالارهای سینمای شهر دوشنبه و نواحی استان سغد به نمایش گذاشته است.

همچنین، فیلم "آرمان ها" بار نخست در ماه آکتبر در شهر دوشنبه در جشنواره بین‌المللی سینمای "دیدار" به نمایش گذاشته شد.

این فیلم از تقدیر تلخ سه خانواده تاجیک که در منطقه زندگی می‌کنند، قصه می‌کند. در یکی از خانواده‌ها حادثه خودکُشی جوانزنی، در خانواده دیگر موارد آزار جنسی و در آخرین، سرگذشت جوانی معتاد به مواد مخدِّر بازتاب یافته است.

تیم فوتبال "وخش" ۵۰ ساله شد

در اواخر هفته گذشته امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، با ورزشکاران ملاقاتی داشت و به قولی درد دل ورزشگران را شنید. وی از جمله وعده کرد که چندی از تالارهای ورزشی که از فعالیت بازمانده‌اند دوباره بازسازی خواهند شد.

وی همچنین گفت که تالارهای مدرن و جوابگوی معیارهای بین‌المللی در شهر دوشنبه و مناطق دیگر تاجیکستان ساخته می‌شوند. رئیس جمهور به فوتبال توجه ویژه‌ای کرد و گفت در درجه اول "فوتبال تاجیک باید به سطح بلندتری برداشته شود."

در همین حال، یکی از کهنسالترین تیمهای فوتبال تاجیکستان تیم “وخش” قرغانتپه است که امسال ۵۰ سالگی خود را جشن می‌گیرد. همکارم آرزوی کریم در شهر قرغانتیپه با بازیگران و مربیان این تیم صحبت کرده است.

اسرائیل شریف اف، رئیس کلوب فوتبال "وخش" در شهر قرغانتپه به همکارم آرزو از مشکل مالی در سالگرد این دسته حرف زده است.

آقای شریف اف گفته است که فوتبال‌بازان جوان و امیدبخشی شامل دسته بودند که به سبب نبود مبلغ و سرپرست آنها به دسته‌های فوتبال "یستیقلال" و "ریگر" شامل شده‌اند.

اسرائل شریف اف می‌گوید که در یکچند ‌بازی تیم او دست‌بالا شده، ولی بازیهای منبعده به سرپرست وابستگی دارد. به گفته وی، برای یک ‌بازی در بیرون از تاجیکستان نزدیک ۵۰ هزار دلار لازم بوده است که بازیگران و مربیان آنجا شرکت کنند.

صلاح‌الدّین غفوراف، مربی دسته فوتبال "وخش" می‌گوید که جوانان شامل این دسته می‌توانند که باز هم شهرت این دسته را بالا برند، ولی آنها به کمکهای مالی نیاز داشته‌اند.

صلاح‌الدین غفوراف گفته است که با وجود مشکلات مالی آنها چندین گروه جوانان را برای بازیهای داخلی آماده می‌کنند و دسته فوتبال‌بازان نورس هم داشته‌اند.

شاه مراد یک مخلص دائمی دسته فوتبال "وخش" می‌باشد که از روز تأسیس یابی این دسته بازیهای آنها را تماشا کرده است.

Image caption شاهمراد، یک مخلص تیم "وخش"

وی می‌گوید که در زمان شوروی این دسته شهرت زیادی داشت و بیشتر در بازیهای داخلی و بیرونی دست‌بالا می‌شد. شاه مراد حالا نیز شاهد ‌بازی فوتبال‌بازان است و حتی تمرینهای آنها را تماشا می‌کند.

"شب یلدا"ی مشترَک

"شب یلدا"را که امسال مصادف با شب ۲۱ به ۲۲ دسامبر بود، همراه با دوستان تاجیک و ایرانی و اروپایی در منزل یکی از دوستان ایرانی مقیم تاجیکستان گذراندیم.

برای همه‌مان این نخستین تجربه جشن "شب یلدا" بود. شمسیه هم در باره این تجربه‌اش برایمان گزارشی تهیه کرد که آن را در برنامه پخش کردیم.

تاجیکان در گذشته سنتهایی برای روز کردن درازترین شب سال، یعنی "شب یلدا" داشتند، اما حالا این جشن بیشتر در میان ایرانیان تجلیل می‌شود. متأسفانه، در تاجیکستان از آن کمتر درک دارند.

دوستان ایرانی ما تا جایی توانستند، غذای ایرانی تهیه کردند و ما همه عنصرهای مهمترین برای جشن “شب یلدا”را داشتیم-هندوانه، انار، مغز و مویز، دوستداران و حتماً دیوان حافظ.

هندوانه را در جشن "شب یلدا" به یادگاری از روزهای دراز و گرم تابستان روی خان می‌گذارند. ولی انار سمبول ادامه‌نسل است. جالبترین قسمت “شب یلدا” برای همه گرفتن فال حافظ بود.

Image caption روزبه فال حافظ می‌گیرد

روزبه در باره فال حافظ گفت: "دقیقا نمی‌دانم فلسفه فال گرفتن چه است، امّا می‌دانم که در خانواده‌های ایران، حافظ همیشه بعد از قرآن و شاید جلوتر از قرآن هم بود و فرهنگ فالگیری از حافظ از قدیم در ایران بوده است."

گزارشی در این باره هندوانه و انار و فال حافظ خسته

شنونده‌های عزیز نظرات و پیشنهادهای خود را در باره برنامه به آدریس الکترونی ما zevarshoh@bbc.tj یا bbc_dushanbe@yahoo.com فرستید.

در این جا از نام من، زیورشاه، مجری و تهیه‌کننده برنامه با سایر همکارنم در خجند و ختلان و دوشنبه و لندن تا برنامه‌های بعدی با شما خداحافظی می‌کنیم پدروووووووود.

مطالب مرتبط