جشنواره ۲۹؛ از فیلم‌های توقیفی تا داوری حسن عباسی

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption گنجاندن بخشی به نام نوعی نگاه در این جشنواره، نارضایتی و اعتراض شدید تعدادی از سینماگران را به دنبال داشت

در حالی که تنها کمتر از یک هفته به آغاز بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر مانده، اعتراض های فیلمسازان ایرانی به نمایش فیلم هایشان در این جشنواره همچنان ادامه دارد.

گنجاندن بخشی به نام نوعی نگاه در این جشنواره، نارضایتی و اعتراض شدید تعدادی از سینماگران را به دنبال داشت و اکنون با حذف برخی فیلم ها به دلیل مشکلات ممیزی، چالش سینماگران ایرانی با برگزارکنندگان جشنواره فیلم فجر و مسئولان سینمایی وزارت ارشاد به وضعیتی بحرانی رسیده است.

جواد شمقدری، معاون سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در واکنش به اعتراض های فیلمسازان نسبت به حذف و ممیزی فیلم هایشان در جشنواره، گفت: "ما صریح و شفاف نظرات‌مان را می‌گوییم و با کسی تعارف نداریم. اگر فیلمی خطوط قرمز را رد کرده باشد، ابایی نداریم و آن را رد می‌کنیم."

شمقدری در توجیه گنجاندن بخش جنجالی نوعی نگاه که اعتراض صاحبان فیلم های پذیرفته شده در این بخش را برانگیخت، گفت که این بخش برای این است که فیلمسازان شانس بیشتری برای ارائه آثارشان در جشنواره داشته باشند.

فیلم های توقیفی

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption پیش تر علیرضا سجادپور، مدیرکل ارزشیابی و نظارت سینمای حرفه‌ای، شایعه توقیف فیلم خانه پدری ساخته کیانوش عیاری را تکذیب کرده بود

با اینکه پیش از این زمزمه نمایش فیلم های خانه پدری ساخته کیانوش عیاری، زندگی با چشمان بسته ساخته رسول صدر عاملی و انتهای خیابان هشتم ساخته علیرضا امینی در جشنواره امسال به گوش می رسید اما اخبار رسیده حاکی است که این سه فیلم به دلیل داشتن مشکلات نمایشی، از این جشنواره حذف شده اند.

پیش تر علیرضا سجادپور، مدیرکل ارزشیابی و نظارت سینمای حرفه‌ای، شایعه توقیف فیلم خانه پدری ساخته کیانوش عیاری را تکذیب کرده بود ولی به گزارش خبرآنلاین، فیلم عیاری با وجود تکذیب سجادپور، همچنان توقیف است.

گویا کیانوش عیاری باید برای نمایش فیلمش، اپیزود اول آن را حذف کند و نام فیلمش را تغییر دهد. اما عیاری و تهیه کننده فیلم معتقدند که با توجه به ساختار فیلم، حذف این اپیزود غیر ممکن است.

بر اساس همین گزارش، توقیف فیلم زندگی با چشمان بسته رسول صدرعاملی نیز بسیار جدی است. گفته می شود که این فیلم مضمون ملتهبی دارد و از این نظر به فیلم‌هایی چون دختری با کفش‌های کتانی و من ترانه ۱۵سال دارم، شبیه است. ترانه علیدوستی، حامد بهداد و پولاد کیمیایی، بازیگران اصلی این فیلم اند.

فیلم انتهای خیابان هشتم ساخته علیرضا امینی نیز داستان تلخی دارد و به همین دلیل با جرح و تعدیل‌های فراوانی مواجه شده است. معمولا فیلم هایی که درونمایه های تلخ و نا امیدکننده داشته اند، تا کنون با سخت گیری های بسیاری در زمینه ممیزی مواجه بوده اند.

با این حال سید جمال ساداتیان، تهیه کننده این فیلم گفت امیدوار است که مشکلات نمایش این فیلم با رایزنی و جرح و تعدیل حل شود.

انصراف فیلمسازان از شرکت در جشنواره

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption مانی حقیقی گفته است که از انتخاب فیلمش برای شرکت در جشنواره فجر بی اطلاع بوده است

بعد از اعلام انصراف تهمینه میلانی و سیروس الوند از شرکت در جشنواره امسال،محمدعلی طالبی کارگردان فیلم باد و مه نیز که فیلمش سرانجام در آخرین لحظات، به بخش مسابقه جشنواره فیلم فجر راه یافت، از دبیر این جشنواره خواست به دلیل نگاه گزینشی مسئولان جشنواره، فیلمش را از این جشنواره حذف کند.

طالبی با ارسال نامه سرگشاده ای به مسئولان جشنواره فیلم فجر، از مهدی مسعود شاهی مدیر این جشنواره خواست که فیلم او را از جشنواره خارج کند.

طالبی در قسمتی از این نامه می نویسد: "پس از چند روز رایزنی برخی مسئولان جشنواره فیلم فجر با اینجانب در مورد شرکت فیلم باد و مه در بخش مسابقه جشنواره، بالاخره امروز به شکلی یک طرفه تصمیم گرفتند که فیلم مرا بدون موافقت اینجانب در بخش مسابقه بگذارند. این در حالی است که من با حضور در همه بخش‌های جشنواره مخالف هستم و دلیل آن را برخورد غیرحرفه‌ای و گزینشی هیئت انتخاب با فیلم باد و مه و فیلم‌های برخی از همکارانم می‌دانم."

فریدون جیرانی کارگردان فیلم قصه پریا نیز خواهان حذف فیلمش از جشنواره فجر امسال شده است.

جیرانی از فیلمسازانی است که فیلم هایش در سال های اخیر همواره بدون مشکل ممیزی در ایران اکران شده اند، در توضیح این درخواست گفت: "کپی نهایی فیلم با توجه به تغییراتی که در آن داده‌ایم در این زمان کوتاه آماده نخواهد شد. خوشبختانه دفتر جشنواره هم با حذف این فیلم از بخش نوعی نگاه موافقت کردند‌."

قرار بود فیلم قصه پریا، در بخش نوعی نگاه جشنواره فیلم فجر نمایش داده شود. ظاهرا فریدون جیرانی به دلیل مخالفت با نمایش فیلمش در این بخش، آن را از جشنواره بیرون کشیده است.

بهروز افخمی کارگردان فیلم فرزند صبح نیز با ارسال نامه سرگشاده ای به مهدی مسعودشاهی دبیر جشنواره فیلم فجر، ضمن اعتراض به تغییراتی که بدون اجازه او در تدوین، صداگذاری و دوبله این فیلم صورت گرفته، خواهان حذف نام خود از تیتراژ این فیلم به عنوان کارگردان شده است.

افخمی در این نامه نوشته است: "من اجازه نمی دهم كه از نامم به عنوان كارگردان در تیتراژ این فیلم سو استفاده شود و از شما به عنوان دبیر جشنواره ی فیلم فجر درخواست می كنم در جهت جلوگیری از سرقت نام و آسیب رساندن به حیثیت حرفه ای اینجانب اقدام فرمایید . از طرف دیگر به شما هشدار می دهم كه شنیده ام نتایج كار آقایان شرف الدین و ارگانی به هیچ وجه در شان امام نیست چنان كه ممكن است خدای نكرده وهن شخصیت آن عزیز و حتی تمسخر لهجه و رفتار مردم خمین به حساب آید."

همچنین صالح دلدم، تهیه‌کننده و کارگردان فیلم بی‌دل نیز با انتشار نامه‌ای خطاب به علیرضا سجادپور، مدیرکل ارزشیابی و نظارت سینمای حرفه‌ای، انصراف خود را از نمایش این فیلم در جشنواره فیلم فجر اعلام کرد.

صالح دلدم در نامه‌ خود به علیرضا سجادپور از مسئولان جشنواره فیلم فجر خواسته است که از فیلم او به عنوان هیزم برای داغ کردن تنور جشنواره استفاده نشود.

مانی حقیقی نیز در که تازه ترین ترین فیلمش با عنوان چمدان در جشنواره فجر شرکت داده شده است، نسبت به حضور فیلمش در این جشنواره اعتراض کرده و به خبرگزاری ایسنا گفته است: "چمدان برای تلویزیون ساخته شده و نمایش آن در جشنواره فیلم فجر کاملا غیر منطقی است."

او گفته است که از انتخاب فیلمش برای شرکت در جشنواره فجر بی اطلاع بوده است.

ترکیب غریب داوران فجر

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption اعلام نام حسن عباسی به عنوان داور بخش مسابقه باعث حیرت بسیاری از سینماگران شده است

سرانجام بعد از روزها تردید در مورد داوران بخش مسابقه سینمای ایران، روابط عمومی جشنواره، اسامی هفت نفر از داوران این جشنواره را اعلام کرد.

ابوالقاسم طالبی (کارگردان)، علی معلم (منتقد سینما و تهیه‌کننده)، جهانگیر الماسی (بازیگر)، جابر قاسمعلی (فیلمنامه‌‌نویس)، مجید انتظامی (آهنگساز)، حسن عباسی (کارشناس استراتژیک رسانه) و اسدالله نیک‌نژاد (کارگردان سینما)، قرار است فیلم های بخش مسابقه امسال را داوری کنند.

اعلام نام حسن عباسی (معروف به دکتر عباسی) به عنوان داور بخش مسابقه جشنواره فجر امسال، باعث حیرت بسیاری از سینماگران و دست اندرکاران سینمای ایران شده است.

روابط عمومی جشنواره فیلم فجر، در اطلاعیه خود از حسن عباسی به عنوان منتقد سینما و کارشناس رسانه نام برده است در حالی که او در نزد بسیاری از سینماگران ایرانی چنین جایگاهی ندارد.

در همین حال ناصر صفاریان، منتقد سینما که هفته گذشته از سوی انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران برای داوری فیلم‌های جشنواره فجر امسال معرفی شده بود، امروز(11 بهمن ) با انتشار یادداشتی در مطبوعات از این داوری انصراف داد.

صفاریان گفت که انصرافش کوچک ترین ارتباطی با انجمن منتقدان ندارد و با توجه به محدودیت‌های ایجاد شده و فضای خاص مدیریت جشنواره امسال، از داوری در این جشنواره معذور است.