استقبال از 'جدایی نادر از سیمین' در جشنواره فیلم برلین

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption اصغر فرهادی و چند بازیگر فیلم جدایی نادر از سیمین در مراسم نخستین اکران این فیلم در جشنواره برلین

فیلم جدایی نادر از سیمین، ساخته اصغر فرهادی، که امروز سه شنبه ۱۵ فوریه در بخش مسابقه جشنواره فیلم برلین به نمایش درآمد، از سوی تماشاگران و منتقدان با استقبال رو به رو شد و مورد تشویق قرار گرفت.

برخی منتقدان حاضر در جشنواره که فیلم های روزهای قبل را دیده اند، شانس موفقیت فیلم جدایی نادر از سیمین را برای دست یافتن به جوایز جشنواره برلین زیاد دانسته اند.

اصغر فرهادی که در سال ۲۰۰۹ جایزه بهترین کارگردانی را برای فیلم درباره الی در جشنواره برلین به دست آورد، در فیلم جدایی نادر از سیمین داستانی دیگری از جامعه شهری امروز ایران را به تصویر کشیده است.

داستان فیلم جدایی نادر از سیمین درباره اختلاف زناشویی یک زوج جوان از طبقه متوسط است. سیمین (لیلا حاتمی) می خواهد به همراه همسرش نادر (پیمان معادی) و دخترش ترمه از ایران برود و مقدمات این کار را فراهم کرده اما نادر نمی خواهد پدرش را که از بیماری آلزایمر رنج می برد، تنها رها کند و اختلاف اینها باعث می شود که پای طلاق به میان کشیده شود...

اصغر فرهادی و چند تن از بازیگران فیلم جدایی نادر از سیمین، در حاشیه نمایش این فیلم، در نشست مطبوعاتی با حضور خبرنگاران شرکت کردند.

آقای فرهادی در نشست مطبوعاتی فیلم گفت که این فیلم درباره بحران انسان امروز و اخلاقیات است.

او گفت: "ما کارهایی را که امروز می‌کنیم، با معیارهای گذشته مقایسه می‌کنیم. آن معیارهای اخلاقی را دیگر نمی‌توان مستقیما به کار گرفت، و به همین دلیل معیاری وجود ندارد که بتوان در کارهای خود به آن رجوع کرد."

آقای فرهادی گفت: "انسان مدرن در زندگی مدرن درگیری‌ها و تناقضات زیادی دارد، بنابراین به نظرم آدم‌ها در پی تعریف‌های تازه‌ای از اخلاقیات‌اند."

به گزارش رویترز، آقای فرهادی که سخنانش به انگلیسی ترجمه می‌شد، درباره کشمکش‌ها بین طبقه‌های مختلف جامعه، از جمله طبقه فقیر که "سنتی‌تر و مذهبی‌تر است" سخن گفت.

با وجود اینکه در فیلم جدایی نادر از سیمین عناصری مختص جامعه ایرانی دیده می‌شود، ولی داستان فیلم، مضمونی جهانی دارد.

حق نشر عکس AFP
Image caption پوستری در جشنواره برلین که می پرسد: "جعفر پناهی کجاست؟"

در این نشست مطبوعاتی، لیلا حاتمی، که نقش سیمین را در این فیلم بازی کرده است، گفت: "این فیلم درباره انسانی است با ضعف‌ها و خطا‌هایش و اینکه چطور می‌شود در یک وضعیت، حق با تو باشد ولی همزمان، به دیگران لطمه بزنی."

یادی از جعفر پناهی

جشنواره فیلم برلین امسال در حالی برگزار می شود که جعفر پناهی، فیلمساز ایرانی و یکی از داوران جشنواره، اجازه شرکت در آن را پیدا نکرده است.

جعفر پناهی که از سوی مدیریت جشنواره فیلم برلین رسما برای حضور در جمع هیئت داوران دعوت شده بود، از سوی دادگاه انقلاب ایران، به ۶ سال حبس تعزیری و ۲۰ سال محرومیت از فیلمسازی، سفر به خارج از ایران و گفتگو با رسانه های داخل و خارج ایران محکوم شده است.

آقای فرهادی در نشست مطبوعاتی فیلم جدایی نادر از سیمین گفت که او و همکاران فیلمسازش بابت غیبت جعفر پناهی در جشنواره برلین عمیقا متاسف اند.

اصغر فرهادی گفت: "شما از طریق فیلم های جعفر پناهی او را را می شناسید ولی من شخصا او را می شناسم."

"قبل از اینکه به اینجا بیایم با او خداحافظی کردم. به شدت ناراحت بودم چون داشتم به جایی می آمدم که او نمی توانست بیاید."

جشنواره برلین در حمایت از جعفر پناهی فیلم‌های آفساید، دایره، بادکنک سفید و طلای سرخ را به کارگردانی این سینماگر نمایش می‌دهد.

آقای پناهی در نامه ای خطاب به مسئولان جشنواره و شرکت کنندگان که در مراسم افتتاحیه جشنواره خوانده شد نوشت: "واقعیت این است که مرا پنج سال گذشته بی‌ حکم، و برای بیست سال آینده با حکم، از ساختن و کارگردانی هر نوع فیلمی محروم کرده اند. اما می‌‌دانم در این بیست سال، با خیال خود آرزوهایم را خواهم ساخت."

به گزارش خبرگزاری فرانسه، قرار است روز پنجشنبه میزگردی با عنوان "سینمای سانسورشده" با حضور فیلمسازان و هنرمندان ایرانی در باب "سانسور و محدودیت آزادی عقیده و بیان در ایران" برگزار شود.

فیلمسازان، نویسندگان و هنرمندان متعددی از سانسور روز افزون در دوران رسیاست جمهوری محمود احمدی نژاد شکایت دارند.

موانع دشوار

اصغر فرهادی برای ساخت فیلم جدایی نادر از سیمین موانع دشواری را پشت سر گذاشته است که مهم ترین آن، لغو مجوز ساخت این فیلم در نیمه راه فیلمبرداری از سوی وزارت ارشاد بود.

در گزارش هایی که از مراسم جشن خانه سینما که در شهریورماه امسال در تهران منتشر شد، آقای فرهادی هنگام دریافت جایزه بهترین کارگردانی برای فیلم درباره الی، آرزو کرده بود که شرایطی پیش بیاید که گلشیفته فراهانی به ایران برگردد، و بهرام بیضایی، امیر نادری، محسن مخملباف و جعفر پناهی بتوانند در ایران فیلم بسازند.

حق نشر عکس AFP
Image caption لیلا حاتمی، بازیگر فیلم جدایی نادر از سیمین در مراسم نخستین اکران فیلم در جشنواره برلین

چند روز بعد از این مراسم، جواد شمقدری، معاونت سینمایی وزارت ارشاد اعلام کرد که مجوز ساخت فیلم جدایی نادر از سیمین که کارگردانی آن را آقای فرهادی به عهده دارد، به دلیل سخنان او لغو شده است.

اما اصغر فرهادی روز سه شنبه (۶ مهر) با بیان اینکه "فقط می خواهم این فیلم را نجات دهم"، اعلام کرده بود که سخنانش "هم بد نقل قول شده، هم بد تعبیر شده."

سرانجام حمیدرضا دیبایی، مدیر روابط عمومی معاونت سینمایی در برنامه "هفت" روز جمعه ۹ مهرماه از صدور مجوز ساخت ادامه این فیلم به دلیل "عذرخواهی اصغر فرهادی" خبر داد و فیلمبرداری این فیلم از سر گرفته شد.

جدایی نادر از سیمین که در جشنواره فیلم فجر امسال هم به نمایش درآمده، مورد استقبال شدید تماشاگران و منتقدان ایرانی هم قرار گرفته است.

تهیه، نویسندگی و کارگردانی "جدایی نادر از سیمین" را اصغر فرهادی برعهده دارد و لیلا حاتمی، شهاب حسینی، پیمان معادی، ساره بیات، سارینا فرهادی، بابک کریمی، علی اصغر شهبازی، شیرین یزدان بخش، کیمیا حسینی و مریلا زارعی در این فیلم بازی کرده اند.

جشنواره فیلم برلین روز بیستم فوریه ۲۰۱۱ با اعلام برندگان جوایز خرس‌های طلایی و نقره‌ای به پایان می‌رسد.

مطالب مرتبط