نمایشگاه کتاب تهران افتتاح شد؛ نگرانی ها و امیدهای ناشران

حق نشر عکس ISNA
Image caption نمایشگاه کتاب تهران از صبح چهارشنبه ۱۴ اردیبهشت به مدت ۱۰ روز در مصلای تهران ادامه خواهد داشت

بیست و چهارمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، عصر روز سه شنبه، ۱۳ اردیبهشت، با حضور محمود احمدی نژاد در مصلای تهران افتتاح شد.

نمایشگاه کتاب تهران که امسال با شعار "ارتقای معرفت دینی و بصیرت فرهنگی در سال جهاد اقتصادی" برگزار می شود، از صبح چهارشنبه ۱۴ اردیبهشت به مدت ۱۰ روز در مصلای تهران ادامه خواهد داشت.

در این دوره نمایشگاه حدود ۴ هزار ناشر ایرانی و خارجی، ۴۰۰ هزار عنوان کتاب را در مساحتی به وسعت ۱۲۰ هزار مترمربع عرضه می‌کنند.

غیبت برخی ناشران

ابن در حالی است که روز ششم اردیبهشت، بهمن دری، رییس بیست و چهارمین نمایشگاه کتاب تهران از غیبت "تعداد معدودی از ناشران متخلف" در نمایشگاه کتاب خبر داده و گفته بود: "سه مؤسسه و چند ناشر به دلایل گوناگون نمی‌توانند در نمایشگاه حضور داشته باشند."

او گفته بود: "چند ناشر هم حسب اعلام مراجع قضایی و امنیتی و نیز به دلیل تخلفات در نمایشگاه سال گذشته از حضور در نمایشگاه بازمی‌مانند. البته دو سه ناشر هم هستند که مدیران آنها از سوی مراجع انتظامی و قضایی بازداشت شده‌اند و علی‌الاصول به دلیل سوء‌ سابقه کیفری نمی‌توانند در نمایشگاه شرکت کنند."

بنیاد نشر آثار شهید بهشتی هفته گذشته با انتشار بیانیه­ ای در خصوص شرکت این بنیاد در نمایشگاه کتاب خبر داد که "امسال نیز علی رغم اقدامات مکرر این بنیاد برای حضور در نمایشگاه، همچون سال گذشته از صدور مجوز شرکت این بنیاد جلوگیری به عمل آمد."

همچنین روز سه شنبه، مدیر انتشارات "آهنگ دیگر" در گفت و گو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) از حضور نداشتن این انتشارات در نمایشگاه کتاب تهران خبر داد.

انتشارات آهنگ دیگر که عمدتا در زمینه چاپ شعر فعالیت می‌کند، توسط سه شاعر (حافظ موسوی، شهاب مقربین و شمس لنگرودی) اداره می‌شود.

حافظ موسوی گفت: "برای شرکت در نمایشگاه ثبت نام کرده بودیم و با توجه به حدود ۶۰ عنوان کتاب منتشرشده در سه سال اخیر، اعلام کرده بودیم که در نمایشگاه امسال حاضر خواهیم بود؛ اما هفته قبل به ما گفتند نمی‌توانید در نمایشگاه شرکت کنید و تلاش‌مان برای حل مسأله هم به جایی نرسید."

او با اشاره به این‌که برای این موضوع دلیلی به آن‌ها ارائه نشده است، گفت: "ما هم مثل هر ناشر دیگری روی فروش کتاب‌هایمان در نمایشگاه حساب کرده بودیم و این موضوع از جنبه اقتصادی برای ناشر اهمیت دارد. در حالی‌که ۱۲ کتاب چاپ اول و حدود ۱۲-۱۳ عنوان کتاب تجدید چاپی را برای نمایشگاه آماده کرده بودیم، به ما گفتند نمی‌توانید در نمایشگاه حضور داشته باشید."

اعتراض ناشران به اندازه غرفه ها

امسال هم برخی از ناشران از اندازه غرفه ای که به کتاب هایشان اختصاص داده شده، ابراز نارضایتی کرده اند.

روز سه شنبه، ۱۳ اردیبهشت، یک ناشر حوزه کتاب‌های پزشکی به آن‌چه "سیاست‌های غلط" و "نبود توجه به مشکلات ناشران خواند"، اعتراض کرد.

فرهاد تیمورزاده، مدیر انتشارات تیمورزاده، به خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، گفت: "غرفه‌ای که در نمایشگاه کتاب به ما اختصاص داده‌اند، با فعالیتی که انجام داده‌ایم، متناسب نیست. در سال ۸۳ که ما ۶۰۰ عنوان کتاب درآورده بودیم، ۳۲۰ متر غرفه داشتیم؛ اما الآن با بیش از ۲۶۰۰ عنوان کتاب، ۹۰ متر غرفه به ما اختصاص داده‌اند."

حق نشر عکس ISNA
Image caption بهمن دری، رییس نمایشگاه کتاب، و محمد حسینی، وزیر ارشاد

او که در اعتراض به کوچک بودن غرفه ای که برای انتشاراتش در نظر گرفته شده، تحصن کرده بود گفت: "صبح امروز مدیر سالن ناشران دانشگاهی نمایشگاه با حضور در غرفه ما و بدون هیچ اعلام کتبی و تنها با نقل قولی از آقای دری (رئیس نمایشگاه) به مسئولان غرفه که در حال چینش کتاب‌های بوده‌اند، اعلام کرده تا زمان تعیین تکلیف نهایی درباره انتشارات تیمورزاده، آنجا را ترک کنند."

آقای تیمورزاده درباره سرانجام اعتراضش، ضمن اشاره به تحصنش روز قبل از افتتاح نمایشگاه، در یکی از خیابان‌های تهران گفت: "ساعت ۱۹ روز گذشته ماموران کلانتری ۱۲۹ جامی، به اتهام اخلال در رفت و آمد و نظم عمومی، من را بازداشت و روانه کلانتری کردند و پس از حدود ۲ ساعت اعلام کردند که صبح فردا (۱۳ اردیبهشت) به یک شعبه قضایی مراجعه کنم تا به پرونده‌ام در آنجا رسیدگی شود."

او درباره وضعیت کتاب‌هایش در این غرفه اضافه کرد: من هیچ اطلاعی از وضعیت آنها ندارم و نگفته‌اند که چه کسی مسئولیت آنها را بر عهده خواهد گرفت.

"برخورد" با ناشران متخلف

نمایشگاه کتاب در حالی افتتاح می شود که روز گذشته، دوازدهم اردیبهشت، ناشران با هشدار و تهدید مدیر کمیته ناشران داخلی نمایشگاه رو به رو شده بودند.

محمد الهیاری مدیر کمیته ناشران داخلی بیست و چهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس گفته بود: "اگر غرفه‌ای توسط ناشران در موعد مقرر آماده نشود با ناشران برخورد می شود و دیگر ناشران جایگزین آنها خواهند شد."

یک ناشران ایرانی که نمی خواست نامش فاش شود، در گفت و گو با بی بی سی فارسی گفت: "این نوع سخن گفتن مسئولان نمایشگاه، در خور شأن فرهنگ و کسانی که در حوزه های فرهنگی و نشر فعالیت می کنند نیست."

مدیر کمیته ناشران داخلی نمایشگاه همچنین از "برگزاری برنامه های عزاداری برای روز شهادت حضرت زهرا" در نمایشگاه کتاب خبر داده است.

مسأله محل نمایشگاه

بر خلاف سخنان هر ساله مسئولان فرهنگی درباره ضرورت تعیین محل دائمی برای نمایشگاه کتاب، امسال هم نمایشگاه کتاب تهران در مصلی برگزار می شود.

معاون اجرایی بیست و چهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران روز دوازدهم اردیبهشت، با اشاره به برپایی نیمی از نمایشگاه در فضای باز مصلی گفت که بارندگی و طوفان شدید روزهای گذشته، آسیبی به سازه‌های نمایشگاه کتاب تهران وارد نکرده است.

سال گذشته، باد و باران، به بخش هایی از سالن کودک و نوجوان و غرفه ها و کتاب های چند ناشر کودک صدمه جدی زده بود.

محمد حسینی، وزیر ارشاد، هفته گذشته در پاسخ به سوالی درباره محل نمایشگاه کتاب تصریح کرد: "موضوع محل دائمی نمایشگاه موضوع مهمی است که باید مرتباً پیگیری شود، چندی قبل هم با دوستانی در شهرداری صحبت کردیم و قرار شد بازدیدی از محلی که به عنوان باغ کتاب در نظر گرفته اند، داشته باشیم تا میزان گنجایش و توسعه لحاظ شود."

او گفت: "نمایشگاه کتاب غالباً فرصت خوبی است چرا که رهبر معظم انقلاب، مسئولین و وزرا در آن حضور می یابند و نگاه ها به نمایشگاه و مسائل چاپ و نشر و کتاب معطوف می شود، پس زمینه فراهم است تا در ایام نمایشگاه برخی مسائل را در هیئت دولت مطرح و پیگیری کنیم."

نمایشگاه کتاب تهران، با وجود محدودیت ها و حاشیه های هرساله، همچنان از بزرگ ترین اتفاق های فرهنگی در ایران به شمار می رود و مشتاقان زیادی را از تهران و شهرستان ها به سوی خود جذب می کند.

با این حال، در سال های اخیر، به نظر می رسد این حاشیه ها و محدودیت ها بیش از پیش شده است.

مطالب مرتبط