پایان جشنواره سینمایی کن؛ نورچشمی‌های امسال

حق نشر عکس Getty
Image caption جشنواره کن امسال با اعطای "نشان افتخار هنرهای زیبا و ادبیات" از فی داناوی تجلیل کرد

شصت و چهارمین دوره جشنواره سینمایی کن که شامگاه ۲۲ مه به پایان رسید، امسال از نظر چهره‌های پرآوازه و ستارگان درخشان کم و کسر نداشت، از اوما تورمن و تیلدا سوینتن تا انجلینا جولی و پنلوپه کروز در کن حضور داشتند. اما بی‌گمان یک ستاره‌ نه چندان جوان هالیوودی در این جشنواره بین‌المللی درخششی ویژه داشت: فی داناوی.

پوستر رسمی کن امسال، با سیمای فی داناوی، ستاره‌ای که چند ماه پیش هفتاد ساله شد، تزیین شده بود. فی داناوی از آغاز ورودش به سینما در سال ۱۹۶۳ همواره در مرکز توجه بوده و روی پرده در کنار قوی‌ترین بازیگران مرد ظاهر شده است.

فی داناوی در سال ۱۹۶۷ در کنار وارن بیتی در فیلم "بانی و کلاید" به کارگردانی آرتور پن ظاهر شد، در نقش "بانی"، گانگستری جسور که در عین حال دلبری نوازشگر بود. او در سال ۱۹۶۸ در فیلم "ماجرای توماس کراون" به کارگردانی نورمن جویسون در کنار استیو مک‌کوین ایفای نقش کرد.

فی داناوی در دهه ۱۹۷۰ مهمترین نقش‌های خود را ایفا کرد: در فیلم "بزرگمرد کوچک" (آرتور پن) در کنار داستین هافمن بود و در فیلم "سه روز کندور" به کارگردانی سیدنی پولاک، در کنار رابرت ردفورد.

هنرنمایی فی داناوی در فیلم "شبکه" به کارگردانی سیدنی لومت برایش اسکار بهترین بازیگر زن را به ارمغان آورد. او در سال ۱۹۷۴ در فیلم "محله چینی‌ها" به کارگردانی رومن پولانسکی در کنار جک نیکلسون، یکی از بهترین بازی‌های خود را ارائه داد.

فی داناوی کمابیش در طول دهه ۱۹۸۰ به دلیل مشکلات خصوصی از پرده سینما دور ماند. در سال ۱۹۹۳ که کمابیش به گمنامی فرو رفته بود، در فیلم "رؤیای آریزونا" به کارگردانی امیر کوستوریتسا ظاهر شد.

جشنواره کن امسال با اعطای "نشان افتخار هنرهای زیبا و ادبیات" از فی داناوی تجلیل کرد.

ستایشی با تأخیر

جشنواره امسال روز یازدهم مه با صدای برناردو برتولوچی، سینماگر نامدار ایتالیایی، گشایش یافت، که به دو زبان فرانسوی و ایتالیایی آغاز رسمی جشنواره را اعلام کرد.

حق نشر عکس AFP
Image caption بیل پولاد از برندگان این جشنواره بود

اما پیش از آن، و حتی پیش از آغاز رسمی جشنواره، برتولوچی به پاس "یک عمر خدمت سینمایی" از مدیریت جشنواره کن یک "نخل طلای افتخاری" دریافت کرد.

برتولوچی گفت که برای دریافت جایزه "نخل طلا" مدتی طولانی صبر کرده، اما سرانجام آن را به دست آورده است.

برتولوچی از اوایل دهه ۱۹۶۰ تا امروز یکی از خلاق‌ترین هنرمندان سینمای اروپا بوده است. او طی پنجاه سال فیلمسازی، آثار درخور توجهی کارگردانی کرده است، مانند "قبل از انقلاب"، دنباله رو"، "آخرین تانگو در پاریس"، "۱۹۰۰"، آخرین امپراتور" و "بودای کوچک".

جایزه "نخل طلای افتخاری" هر سال به سینماگرانی اعطا می‌شود که با وجود خلق آثاری ارزشمند، تا کنون از جشنواره کن موفق به دریافت "نخل طلا" نشده‌اند.

پیش از این سینماگران برجسته‌ای مانند وودی آلن و کلینت ایستوود، نخل طلای افتخاری کن را دریافت کرده‌اند.

"کالسکه طلایی" برای جعفر پناهی

جشنواره کن امسال جایزه "کالسکه طلایی" را به جعفر پناهی اهدا کرد. اما پناهی که اجازه خروج از کشور را ندارد، نتوانست در مراسم حضور یابد.

در عوض چهره‌های سرشناسی برای تجلیل از پناهی به روی صحنه آمدند: آنیس واردا، خانم سینماگر قدیمی "موج نو"، میشل پیکولی، بازیگر پرسابقه سینما و تئاتر فرانسه، کوستا گاوراس، سینماگر یونانی‌تبار و رئیس کنونی سینماتک فرانسه و اولیویه آسایا، فیلمساز جوان فرانسوی.

آنیس واردا به نمایندگی از جانب سینماگران فرانسوی، متنی را در حمایت از پناهی قرائت کرد و کبوتری را که خود ساخته بود، از کیف بیرون آورد و بر روی جایزه پناهی قرار داد. او ابراز امیدواری کرد که پناهی هرچه زودتر در فضایی آزاد به ساختن فیلم ادامه دهد.

جایزه "کالسکه طلایی" هر ساله از سوی جشنواره کن به سینماگری اهدا می‌شود که از خود شایستگی و شهامت ویژه‌ای نشان داده باشد. پیش از این کلینت‌ ایستوود، جیم جارموش و نانی مورتی جایزه "کالسکه طلایی" را از جشنواره کن دریافت کرده‌اند.

سینماگر بزرگ کولی‌ها

جشنواره کن امسال از امیر کوستوریتسا، سینماگر زاده بوسنی، با اعطای نشان افتخاری شوالیه (لژیون دونور) تجلیل کرد. عنوان "لژیون دونور" مهمترین و قدیمی‌ترین نشان افتخار فرانسه است که اولین بار در سال ۱۸۰۲ توسط ناپلئون برقرار شد.

کوستوریتسا از معدود فیلمسازانی است که تا کنون دوبار نخل طلای کن را دریافت کرده است: در سال ۱۹۸۵ به خاطر فیلم "وقتی بابا به سفر اداری رفته بود" و در سال ۱۹۹۵ با فیلم "زیرزمین".

به علاوه کوستوریتسا در سال ۱۹۸۹ به خاطر فیلم "عصر کولی‌ها"، برنده جایزه بهترین کارگردانی از جشنواره کن شده است.

نامدارترین سینماگر بالکان در جشنواره امسال، ریاست هیئت داوران بخش "نوعی از نگاه" را بر عهده داشت.

پایداری با سینما

نوری بوزید، سینماگر تونسی پنجشنبه ۱۲ مه از دست فردریک میتران، وزیر فرهنگ فرانسه، نشان "لژیون دونور" دریافت کرد.

حق نشر عکس none
Image caption برد پیت در فیلم "درخت زندگی" نقش بازی کرد

بوزید از چهره‌های برجسته سینمای شمال آفریقا به شمار می‌رود. این فیلمساز ۶۵ ساله پس از پایان تحصیلات سینما در بلژیک، به میهن خود برگشت، اما در گیرودار کار سینمایی با انواع فشارها روبرو شد و در دوران دیکتاتوری زین العابدین بن علی مدت ۵ سال به زندان افتاد.

بوزید از اوایل دهه ۱۹۹۰ چند فیلم برجسته ساخت، که درونمایه آنها انتقاد از ساختارهای استبدادی کهن بوده است. بیشتر کارهای او در تونس توقیف شد، هرچند جشنواره‌های جهانی با جایزه و قدردانی از او تجلیل کردند.

بوزید در مراسم دریافت جایزه به گریه افتاد و با یادآوری از تحولات انقلابی در کشورش، از سینماگران جوان تونس خواست که در برابر هرگونه بنیادگرایی و افراطگری ایستادگی کنند.

او خطاب به سینماگران جوان تونس گفت: "از هیچ چیز نترسید! به همه چیز با نگاه انتقادی بنگرید!"

آقای شانس در سینمای فرانسه

جشنواره کن امسال در مراسمی ویژه در ۱۷ مه، از ژان پل بلموندو، هنرپیشه ۷۸ ساله با یک "نخل طلا" تجلیل کرد. بلموندو در کنار آلن دلون، یکی از دو ستاره بزرگ فرانسه در پنجاه سال اخیر بوده است.

ژان پل بلموندو از بیست سالگی روی صحنه تئاتر رفت و در سال ۱۹۵۶ به کار در سینما روی آورد.

با فیلم سنگ بنای مکتب "موج نو" به نام "از نفس افتاده" (۱۹۶۰) ساخته معروف ژان لوک گدار به شهرت رسید. از آن پس او با بهترین سینماگران فرانسه مانند ژان پیر ملویل، ژان لوک گدار، فرانسوا تروفو، هانری ورنوی، فیلیپ دبروکا و بسیاری دیگر ایفای نقش کرده است.

ژان پل بلموندو در بیش از ۸۰ فیلم پرماجرا و کمدی ظاهر شده، و امروزه نماد سرزندگی و موفقیت تجاری سینمای فرانسه به شمار می‌رود.

مطالب مرتبط