موسیقی در سینمای ایران؛ حسین دهلوی، هرمز فرهت و فریدون ناصری

حق نشر عکس ISNA
Image caption حسین دهلوی

همزمان با مرتضی حنانه، آهنگسازان پیشرو دیگری نیز به موسیقی فیلم روی آوردند که اگر چه این کار تبدیل به حرفه اصلی‌شان نشده ولی نام‌‌شان در فهرست آهنگسازان فیلم آمده است.

از جمله می‌توان از حسین دهلوی یاد کرد که البته بیشتر برای فیلم‌های مستند، نقش مشاور و انتخاب کننده موسیقی را ایفا کرده و در تیتراژ فیلم‌ها، از او به نام مستعار "فریبا" یاد شده است.

در جزوه‌‌ای که در سال ۱۳۷۹ از سوی موزه سینمای ایران انتشار یافته، گفته شده که دهلوی برای چند فیلم مستند از ابراهیم گلستان مثل "یک آتش"، "موج و مرجان و خارا" و "گنجینه گوهر" موسیقی نوشته است.

در همان جزوه از همکاری دهلوی با فیلم "هفده روز به اعدام" کار هوشنگ کاووسی نیز یاد شده است. دهلوی بیشتر استفاده از قطعات موسیقی سنتی تنظیم شده برای ارکستر را توصیه می‌کرده است.

در فهرست موسیقی‌نویسان فیلم در سال‌های سی و چهل خورشیدی به نام هرمز فرهت نیز بر می‌خوریم که از آهنگسازان برجسته در حوزه موسیقی پیشرو به شمار می‌رود.

هرمز فرهت در سال ۱۳۰۹ در تهران به دنیا آمد و تحصیلات خود را در رشته آهنگسازی و رهبری در آمریکا به پایان برد و سال‌ها نیز در دانشگاه‌های همان دیار به تدریس موسیقی پرداخت.

فرهت در لس آنجلس با داریوش مهرجوئی آشنا شد که هنوز مشغول درس خواندن بود، این آشنائی در بازگشت به ایران ادامه یافته و به همکاری در ساخت و پرداخت فیلم‌های بعدی مهرجوئی منجر شده است.

حق نشر عکس ISNA
Image caption هرمز فرهت

هرمز فرهت برای سه فیلم‌ ساخته مهرجوئی ("گاو"، "آقای هالو" و "پستچی") موسیقی نوشته است.

هرمز فرهت که اینک مقیم کشور ایرلند است و در دانشگاه دوبلین به تدریس و تحقیق اشتغال دارد، درباره موسیقی فیلم "گاو" و "آقای هالو" می‌گوید:

"خیلی کوشیدم در فیلم "گاو" سادگی‌های زندگی در روستا و در "آقای هالو" سر در گمی یک روستائی آمده به شهر را توصیف کنم. دستمایه اصلی در هر دو فیلم موسیقی بومی ایران بود..."

فیلم‌های ناصر تقوائی

هرمز فرهت بر روی دو فیلم بلند از ناصر تقوائی نیز موسیقی نهاده است. "صادق کرده" و "آرامش در حضور دیگران" که در این دومی از یک گروه زهی به شیوه موسیقی بین‌المللی بهره گرفته است.

فیلم مستند تقوائی به نام "زار و نوبان" نیز از مشاوره‌های فرهت بهره برده است.

حالا که صحبت از فیلم‌های ناصر تقوائی به میان آمد، بد نیست از موسیقیدان دیگری نیز یاد کنیم که با او در ساخت و پرداخت فیلم "ناخدا خورشید" همکاری داشته است: "فریدون ناصری".

فریدون ناصری در سال ۱۳۰۹ در تهران زاده شد، موسیقی را در تهران، بروکسل، و پاریس آموخت و در بازگشت به ایران به عضویت ارکستر سنفونیک تهران و شورای موسیقی رادیو برگزیده شد.

او در سال‌های پایانی عمر نه چندان بلند خود، سرپرستی ارکستر سنفونیک تهران را نیز بر عهده داشت.

فریدون ناصری، کار موسیقی فیلم را با همکاری مرتضی حنانه، با فیلم "الماس ۳۳"، کار داریوش مهرجوئی آغاز کرد و بعد مستقلا نیز برای فیلم‌های مختلف موسیقی نوشت؛ از جمله "زنبورک" از فرخ غفاری، "ستار خان" از علی حاتمی و "ناخدا خورشید" و "ای ایران" از ناصر تقوائی و تعدادی از مجموعه‌های تلویزیونی.

مطالب مرتبط