شکسپیر در المپیک لندن؛ اجرای شکسپیر به زبان‌های مختلف

Image caption تئاتر 'مکبث، لیلا و بن؛ تاریخی خونبار' به زبان عربی اجرا خواهد شد

همزمان با مسابقات المپیک ۲۰۱۲ در لندن، جشنواره ای برای بزرگداشت ویلیام شکسپیر (۱۵۶۴ – ۱۶۱۶) در لندن برگزار خواهد شد.

به نظر مسئولان، این اقدام فرهنگی بازگشت به سنت دیرین المپیک است که در آن، "تقویت تن از پرورش جان جدا نیست."

در جریان "جشنواره جهانی شکسپیر" ۷۰ گروه تئاتری از سراسر جهان با حضور چندهزار بازیگر، اجراهای خود از آثار نمایشنامه‌نویس بزرگ را به زبان‌های خود به روی صحنه خواهند برد.

دبورا شاو، مدیر جشنواره جهانی شکسپیر گفت: "این جشنواره جلوه‌گاهی است از روح دوران کنونی که چهارگوشه جهان را بیش از هر زمان دیگری یگانه کرده است."

بوریس جانسون، شهردار لندن، در استقبال از جشنواره جهانی شکسپیر گفت: "ویلیام شکسپیر بزرگترین صادرات فرهنگی ماست. او به حق برجسته‌ترین نویسنده تمام دوران‌ها شناخته می‌شود. جشنواره فرصتی بی نظیر است؛ هم برای فرهیختگان تا سروده‌های شاعر محبوب خود را روی صحنه ببینند و هم برای نوآموزان تا با کارهای هنرمند بزرگ آشنا شوند."

در این جشنواره برخی از هنرمندان پرسابقه در اجرای آثار شکسپیر، هنر خود را به نمایش می‌گذارند. از جمله جاناتان پرایس، بازیگر نامی سینما و تئاتر بریتانیا، در اجرایی به کارگردانی مایکل آتن‌بورو در نقش "شاه لیر" ظاهر می‌شود.

Image caption برگزارکنندگان، این جشنواره را 'بی سابقه' می دانند

صحنه جهانی

از گروه‌های هنری فراوانی برای اجرای برنامه در "جشنواره جهانی شکسپیر" دعوت شده است.

از جمله این گروه ها، یک گروه تئاتری از هند نمایش "هیاهوی بسیار برای هیچ" را به روی صحنه خواهد برد.

در این جشنواره همچنین دو اثر به زبان عربی اجرا خواهد شد: یک گروه تونسی نمایشنامه "مکبث" را به روی صحنه می‌برد و یک گروه عراقی برداشتی تازه از "رومئو ژولیت" عرضه می‌کند که ماجراهای این درام عاشقانه را به بغداد منتقل کرده است.

در اجراهای "جشنواره جهانی شکسپیر" هم هنرمندان حرفه‌ای شرکت دارند و هم بازیگران غیرحرفه‌ای که به آثار شکسپیر علاقه دارند. این اجراها که با همکاری مهمترین گروه‌های تئاتری فراهم آمده است، علاوه بر لندن، در بسیاری از شهرهای بریتانیا به روی صحنه خواهد رفت.

تئاتر: زبان مشترک

Image caption تئاتر گلوب میزبان ۳۷ نمایش به ۳۷ زبان خواهد بود

تئاتر معروف "گلوب" در کرانه رود تیمز، که از وارثان اصلی تئاتر شکسپیر به شمار می‌رود، اعلام کرده است که در جریان جشنواره، تمام نمایشنامه‌های شکسپیر به روی صحنه خواهد رفت. "گلوب" تنها یکی از نمایشنامه‌های درام نویس بزرگ را اجرا خواهد کرد و نمایشنامه‌های دیگر توسط سایر گروه‌های تئاتری از سراسر جهان اجرا خواهد شد.

گروه‌های غیرانگلیسی، اجراهای تئاتری خود را به زبان‌های بومی خود عرضه می‌کنند.

برای شیوه ارائه نمایش‌های غیرانگلیسی، رویه یگانه‌ای وجود ندارد و جشنواره قصد دارد اصالت اجراهای گوناگون را حفظ کند. به گفته دومینیک درامگول، مدیر هنری جشنواره "شکسپیر همان زبان مشترکی است که همه ما را به هم پیوند می دهد."

برخی از سالن های تئاتر قصد دارند اجراهای گوناگون را با ترجمه گفتارهای نمایش به تماشاگران عرضه کنند.

اما در برخی از اجراهای غیرانگلیسی متون نمایشی ترجمه نمی‌شوند. تئاتر به همراه هر اجرا میان‌تیترهایی عرضه می‌کند که تنها شرحی کلی از ماجرای هر صحنه را به اطلاع تماشاگران می‌رسانند. برگزارکنندگان می‌دانند که بیشتر تماشاگران، خود به خوبی با متن نمایش‌ها آشنا هستند.

هدف جشنواره آن است که "نشان دهد هنر شکسپیر فراتر از تمام مرزهای جغرافیایی و فرهنگی قرار دارد."

حضور غیرحرفه‌ای‌ها

در جشنواره بیش از ۲۶۰ گروه آماتور تئاتری با بیش از ۷۲۰۰ اجراکننده شرکت می‌کنند. مجریان از گروه‌های گوناگون و در طیف‌های سنی متفاوت از شش تا نود ساله هستند.

جشنواره بازویی آموزشی دارد که بی‌بی‌سی عامل اصلی آن به شمار می‌رود. در این برنامه از هم شهروندان دعوت می‌شود تا با شکسپیر به عنوان "بنیادگذار تاریخ و هویت ملی بریتانیا" آشنا شوند.

برنامه‌های آموزشی بی‌بی‌سی پیرامون شکسپیر و جایگاه او، با بهره‌گیری از امکانات چندرسانه‌ای به ویژه به جوانان ۱۱ تا ۱۸ ساله عرضه می‌شود.

‌جشنواره جهانی شکسپیر از ۲۳ آوریل تا ۹ سپتامبر سال ۲۰۱۲ برگزار می شود. بلیت های جشنواره از دهم اکتبر امسال آماده فروش است.

شکسپیر در ایران

تقریبا تمام نمایشنامه های مهم شکسپیر به زبان فارسی منتشر شده است. ابوالقاسم خان ناصرالملک، نخستین کسی بود که نزدیک صد سال پیش "تاجر ونیزی" و "اتللوی مغربی" دو نمایشنامه معروف شکسپیر، را به زبان فارسی برگرداند.

از اشعار نغز و ظریف شکسپیر، به ویژه سونات‌های عاشقانه او، شمار اندکی به زبان فارسی منتشر شده است.

از برخی از نمایشنامه‌های معروف مانند هملت، مکبث، اتلو، تاجر ونیزی، رومئو و ژولیت و شاه لیر بیش از یک ترجمه وجود دارد.

برگردان مجتبی مینوی از قطعه معروف "بودن یا نبودن" از نمایشنامه "هملت"، با زبانی موزون و فاخر شهرتی به سزا دارد.

مطالب مرتبط