آی وی‌وی، هنرمند ناراضی چینی، بانفوذترین هنرمند جهان شناخته شد

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آی وی وی در ماه ژوئن گذشته پس از هشتاد روز از زندان آزاد شد و اکنون خانه اش زیر نظر است

در لیستی از صد هنرمند بانفوذ جهان، نام آی وی‌وی، نقاش و پیکرتراش چینی در رأس قرار گرفته است. در این لیست نام یک هنرمند ایرانی نیز وارد شده است.

در لیست تازه‌ای که از سوی مجله هنری "آرت ریویو" منتشر شده، آی وی‌وی در صدر ۱۰۰ هنرمند بانفوذ در سراسر جهان قرار گرفته است.

هنرمند ناراضی چین که در ماه ژوئن گذشته پس از هشتاد روز از زندان آزاد شد، به بی‌بی‌سی گفته است که به هیچوجه خود را فردی بانفوذ نمی‌داند.

داوران مجله "آرت ریویو" هنرمند چینِی را هم به خاطر آفرینش هنری و هم به خاطر فعالیت سیاسی او، بانفوذترین هنرمند دوران ما دانسته‌اند.

سردبیر "آرت ریویو" در ستایش آی وی‌وی گفته است: «این هنرمند قدرت سیاسی را به عرصه هنر برگردانده است.»

در اظهاریه‌ای که "آرت ریویو" منتشر کرده، آمده است: «فعالیت‌های آقای وی‌وی نشان می‌دهد که تأثیر و نفوذ هنرمندان می‌تواند از چهاردیواری یک گالری یا موزه بسی فراتر رود... او نشان می‌دهد که چه امکاناتی فرا روی هنرمندان وجود دارد و آنها چگونه می‌تواند صدای خود را بلند کنند.»

در کشوری که با یکی از قدرتمندترین نظام‌های پلیسی جهان اداره می‌شود، آی وی‌وی موفق شده است صدای خود را به گوش جهانیان برساند.

اعتبار بین‌المللی

دولت چین به این اقدام اعتراض کرده و آن را با "انگیزه سیاسی" دانسته است.

مقامات فرهنگی چین عقیده دارند که آی وی‌وی بیشتر در عرصه بین‌المللی شهرت و محبوبیت دارد تا در داخل چین.

سخنگوی وزارت خارجه چین در انتقاد از لیست منتشره توسط مجله "آرت ریویو" گفته است: «در چین هنرمندان بیشماری هستند که آثاری بزرگ خلق می‌کنند. این انتخاب کاملا با جانبداری و با انگیزه سیاسی صورت گرفته است و لذا با اهداف هنری این مجله منافات دارد.»

در برابر مجله "آرت ریویو" گفته است: «دستاورد درخشان آی وی‌وی آن است که توانسته مرز میان هنر و زندگی را در هم بشکند و عرصه نفوذ و تأثیر هنر معاصر را گسترش دهد.»

مجله همچنین توضیح می‌دهد: "بر کسی پوشیده نیست تضییقات و فشارهایی که حکومت جمهوری خلق چین بر آی وی‌وی اعمال می‌کند، تنها به خاطر فعالیت سیاسی این هنرمند در دفاع از حقوق بشر و آزادی بیان است. او همواره شجاعانه از آزادی خلاقیت هنری حمایت کرده است."

حق نشر عکس Reuters
Image caption آی وی وی از گفتگو با رسانه ها و سخن گفتن در محافل عمومی منع شده است

آی وی‌وی از پیگیرترین منتقدان دولت چین در زمینه حقوق بشر شناخته می‌شود. او در اوایل ماه آوریل ۲۰۱۱ در آستانه سفر به هنگ کنگ در فرودگاه پکن بازداشت شد.

مقامات پس از آزادی او را از گفت‌وگو با رسانه‌های جمعی و استفاده از اینترنت منع کردند. با وجود این او در چند فرصت، با قبول خطر، با رسانه‌های جمعی گفت وگو کرد و به وبلاگ‌نویسی پرداخت.

آی وی‌وی همواره جدایی هنرمند از سرنوشت سیاسی کشور را رد کرده است. هنرمند ۵۴ ساله در گفت‌و‌گو با بی‌بی‌سی می‌گوید: «من نمی‌توانم هنر را از زندگی روزانه خود جدا کنم. این دو قلمرو همیشه برای من یکی هستند.»

هنرمند ناراضی چین می‌افزاید: «هنرمند باید راهی برای ارتباط با دیگران بیابد. ما از راه هنر است که زندگی خود را با شرایط واقعی جامعه پیوند می‌زنیم.»

قدرت معنوی هنر

آی وی‌وی در چین به ظاهر آزادانه زندگی می‌کند، اما خانه او زیر نظر است و حق ترک کشور را ندارد.

این هنرمند در گفت‌وگویی تلفنی با خبرگزاری آلمان در پاسخ به این سؤال که چگونه با تمام محدودیت‌های سیاسی "بانفوذترین هنرمند جهان" لقب گرفته است، می‌گوید: «به نظر من این نشان می‌دهد که جامعه از هنر چیزهای تازه‌ای می‌طلبد. وقتی هنر به آزادی بیان معتقد است و بر نقش هنر در اصلاحات اجتماعی تأکید می‌کند، مردم هم از آن حمایت می‌کنند.»

او می‌افزاید: «حکومت‌ها دیگر نمی‌توانند حقوق بشر و آزادی بیان را به سادگی محدود کنند. مردم چنین رفتاری را محکوم می‌کنند.»

آی وی وی در پاسخ به این سؤال که "آیا خود را هنرمندی قدرتمند می‌دانید؟" جواب می‌دهد: «قدرت شخصی من محدود است. نفوذ آدم فقط با افزارهای مؤثر قابل‌سنجش است. وقتی دیدگاه انسان با ارزش‌های معنوی منطبق باشد، از تمام کسانی قدرت می‌گیرد که به ارزش‌های انسانی احترام می‌گذارند.»

یک ایرانی در میان صد هنرمند برجسته

نام صد هنرمند برجسته، که از جانب مجله بریتانیایی "آرت ریویو" معرفی می‌شوند، مهمترین لیستی است که هر سال در دنیای هنر ارائه می‌شود.

در لیست امسال در کنار هنرمندان اروپایی و امریکایی، نام چند هنرمند از کشورهای شرقی نیز دیده می‌شود.

شیرین نشاط، هنرمند ایرانی مقیم نیویورک، در لیست "صد هنرمند بانفوذ" در مقام ۸۵ قرار گرفته است.

خانم نشاط در سال‌های اخير با عکس‌ها و فيلم‌های هنری خود در جشنواره‌های گوناگون به موفقيتی چشمگير دست يافته است. این هنرمند در سالهای دهه ۱۹۹۰ با سری عکس‌های تحت عنوان "زنان خدا" به شهرت جهانی رسید.

فیلم "زنان بدون مردان" بر پایه داستانی از شهرنوش پارسی‌پور و به کارگردانی خانم نشاط، در سال ۲۰۰۹ در جشنواره بین‌المللی ونیز، جایزه شیر نقره‌ای را برای بهترین کارگردنی برنده شد.

مطالب مرتبط