'و عنکبوت آمد' این هفته در آپارات

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

این هفته در آپارات فیلم 'و عنکبوت آمد' ساخته مازیار بهاری به نمایش در می آید.

درباره فیلم

در سال ۱۳۷۹ یک سلسه قتل در مشهد انجام شد که دست کم یک سال جو جامعه آن وقت ایران را تحت تاثیر قرار داد. یک سال بعد، بعد از قتل ۱۶ زن، سرانجام قاتل پیدا شد. روزنامه ها به عامل قتل ها لقب قاتل عنکبوتی دادند. قاتل عنکبوتی کسی نبود جز سعید حنایی، یک بنای ساختمان که تصمیم گرفته بود فرمان خدا را در مملکت اسلامی پیاده کند و زنانی را که به نظرش مفسد فی الارض بودند، از بین ببرد.

ویژگی فیلم

حق نشر عکس 3
Image caption سعید حنایی در نمایی از فیلم 'و عنکبوت آمد'

در فیلم 'عنکبوت آمد' کارگردان تصویری بی پرده از شرایط جامعه ایران ارائه می دهد. مازیار بهاری کارگردان، در این فیلم سعی کرده با گفتگو با خانواده سعید حنایی و نیز خانواده قربانیان و قاضی پرونده شرایط فردی و اجتماعی قاتل و نیز مقتولان این جنایات را نشان دهد و سوالات بزرگتری در ذهن بیننده ایجاد کند.

'و عنکبوت آمد' یک مستند گزارشی از یک اتفاق وحشتناک در جامعه ای به شدت خشونت زده است. در این فیلم کارگردان ضمن گفتگو با طرفین ماجرا، قاضی پرونده و مردم کوچه و بازار و نیز آوردن اسناد و مدارک و بخشی از جلسات دادگاه، سعی کرده ضمن رعایت بی طرفی، زوایای جدیدی از موضوع را به نمایش بگذارد و موضوع را فراتر از یک سری قتلهای زنجیره ای معرفی کند. سعید حنایی قاتل این قتلها که خودش محصول این جامعه خشونت زده بود، سرانجام اعدام شد، ولی البته تفکری که حاصل اش یک قاتل عنکبوتی بود، همچنان زنده است.

درباره کارگردان

‫ مازیار بهاری خبرنگار و فیلمساز مستند، متولد ۱۳۴۶ در تهران و دانش آموخته رشته ارتباطات از دانشگاه کنکوردیای مونترال است. وی از سال ۱۹۸۸ به کانادا مهاجرت کرد و از سال ۱۹۹۸ به عنوان گزارشگر مجله نیوزویک در کنار ساخت فیلمهای مستقل، به کار گزارش از ایران پرداخت.

‫وی در این سالها برای شبکه های مختلف تلویزیونی همچون بی بی سی فیلم ساخت. در دوران انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸ در ایران، آقای بهاری در تهران به عنوان خبرنگار حضور داشت . او در جریان اعتراضات به نتایج انتخابات، دستگیر و متهم به جاسوسی و نقش داشتن در این حوادث شد، اما پس از محاکمه به قید وثیقه آزاد شد. مازیار بهاری اخیرا کتابی نیز درباره دستگیری و دوران حبسش در ایران نوشته است.

حق نشر عکس .
Image caption مازیار بهاری، کارگردان

با این همه پیشینه اصلی آقای بهاری فیلم سازی است .

‫فیلمهای او در جشنواره های مختلفی در سراسر جهان به نمایش درآمده اند و برنده جوایز مختلفی شده اند. از او به غیر از 'و عنکبوت آمد' ، فیلمهای 'فوتبال به سبک ایرانی' و 'مصدق،نفت و کودتا' در آپارات به نمایش در آمده اند. بعضی فیلمهای دیگر او عبارتند از: 'نقاشی کن'، 'شرم و تابوت'، 'سلام از شهرک صدر'، 'فرقه ا ی که می خواست یک ارتش باشد' ، 'سقوط یک شاه' و فیلم 'یک ادیسه ایرانی' .

نگاه کارگردان

در اواخر سال ۱۳۸۰،کمی پس از حمله های تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، من در مشهد در انتظار دریافت مجوز برای سفر به افغانستان و پوشش خبری سقوط طالبان بودم. در همان دوران بود که سعید حنایی، قاتل ۱۶ زن دستگیر و با افتخار به جنایت خود اعتراف کرد. من و رویا کریمی‌ مجد (که ساختن این فیلم را مدیون همکاری بی‌ دریغ او هستم) پیگیر ماجرا شدیم و من در عرض یک روز با همسر، مادر، فرزند، برادران و دوستان حنایی مصاحبه کردم. صراحت آنها در دفاع از یک جنایتکار و بی‌ ارزش دانستن زندگی‌ ۱۶ قربانی او به دلیل این که روسپی بودند من را شگفت زده کرد. تکان دهنده‌ترین قسمت فیلم برای من هنوز صحبت های فرزند حنایی است که می گوید به راه پدرش ادامه خواهد داد. با خود گفتم زمانی‌ که یک تروریست و هوادارانش به این راحتی‌ در کشور خودم زندگی‌ می کنند دیگر لزومی ندارد به افغانستان بروم. بنابر این داستان طالبان را ادامه ندادم و سعی‌ کردم به چون و چرای ماجرای حنایی پی ببرم.

قتل های عنکبوتی و دستگیری حنایی از چند جهت در تاریخ معاصر ایران مهم هستند. تا آن زمان حکومت جمهوری اسلامی پدیده فحشا را انکار می کرد و با وجود این که در سراسر ایران در بسیاری از خیابان‌ها، مردم زنانی را می دیدند که، اکثراً به دلیل فقر، تن فروشی می کردند، حکومت هیچ حرفی‌ در این مورد نمی‌زد.

مسئلهٔ دیگر وجود ماده ای در قانون مجازات اسلامی است که می گوید اگر فردی با ظن به این که فردی دیگر مهدورالدم است او را به قتل برساند، قاتل، قتل غیرعمد انجام داده است. حنایی از همین ماده می‌خواست استفاده کند و جنایات خود را توجیه کند. زمانی‌ که حنایی دستگیر شد، عده‌ای به منزل او رفتند و شعار می دادند: حنایی، حنایی، دستبند تو طلایی! و حنایی هم در عکس هایی که با پلیس گرفته بود مثل یک شخصیت مشهور با مامورین پلیس مشغول خوش و بش بود و هیچ نشانی‌ از پشیمانی در او نبود.

تمام این مسائل نشان می داد که ابعاد جنایات حنایی فراتر از ۱۶ قربانی اوست و نشانگر معضلات بزرگتری است که مانند سرطان جامعه ایران را فرا گرفته. مشکلاتی که یا کسی به آنها توجه نمی کند، و یا اگر توجه کند خود را برای مهار آنها بی‌ قدرت می بیند. من به عنوان یک فیلمساز هیچ قدرتی‌ برای اصلاح مشکلات ندارم، به جز بیان آنها.

سعی‌ اصلی‌ من در این فیلم قضاوت نکردن درباره حنایی و اعتماد به شعور تماشاچی بود. از جمله تماشاچیان این فیلم دولتمردان جمهوری اسلامی بودند که اکثرا ترجیح می دهند صورت مسئله را فراموش کنند و به همین دلیل حنایی را به سرعت اعدام کردند. این فیلم هیچ گاه در ایران اجازهٔ پخش نگرفت و سوال اکثر دلتمردانی که این فیلم را می دیدند این نبود که برای رفع مشکلات مطرح در فیلم چه کار باید کرد، بلکه این بود که من چطور اجازه پیدا کردم این فیلم را بسازم!

مسائل مطرح در این فیلم هنوز به قوت خود باقی هستند و شرایط حتی از گذشته نیز حاد تر شده است. این فیلم هنوز زنگ خطری است نه فقط برای دولت ایران، بلکه کل جامعه ایران. من هنوز برای این معضلات پیشنهاد خاصی‌ ندارم امّا معتقدم که فقط از طریق بیان، نشان دادن و بحث درباره این مشکلات می توانیم به راه حل برسیم.

خلاصه فیلم هفته گذشته "دف"

'دف' ساخته بهمن قبادی فیلمی مستند با ته رنگ داستانی است درباره نحوه ساخت ساز

دف و نیز باور شفادهنده گی صدای این ساز در فرهنگ کردستان.

فائق فرزندانش را برای خرید مواد و مصالح ساخت دف به بازار می فرستد در حالی که سامان فرزند خردسال دیگرش در بستر بیماری است.

حق نشر عکس j
Image caption نمایی از فیلم 'دف' ساخته بهمن قبادی

خلاصه نظرات بینندگان درباره فیلم هفته گذشته

جواد از کرج

از نظر من این ساز دف نبود که بر روی زندگی این خانواده تاثیر می گذاشت بلکه همبستگی و یکدلی افراد این خانواده باعث شده بود که این ساز ارزش پیدا کند. به نظر من تمام افراد خانواده یک سمفونی بسیار زیبا را با این ساز اجرا کردند و این عالی ترین سمفونی بود که تا به حال شنیده بودم. سپاس از برنامه خوبتان.

علی

فیلم را دیدم. اول که مشکلات این خانواده را دیدم، کلی ناراحت شدم ولی بعد از این که همه تلاش این خانواده ی مصبیت زده و موفقیت آنها را دیدم، احساس خوبی پیدا کردم.

سیروان

قبادی در فیلم دف سعی داشت که آدمهای فیلم را هرچه بیشتر به مخاطب معرفی کند. فیلم دف نماهایی شسته رفته و بدون اطناب و تمیز در خود دارد که در یک فرم تصویری خاص، دکوپاژ دقیق، قاب هایی سنجیده و کادرهایی مشخص گرد هم آمده اند و این خصایص، خبر از کارکشتگی قبادی در ایجاد جذابیت های بصری خاص نسبت به طرح ایده و موضوع مد نظرش می دهد. به عنوان مثال می توان به نمای آغازین فیلم اشاره کرد که چهار دف را در کنار هم چنان چیده که یک شکل هندسی خاص و ترکیبی گرافیکی ایجاد شده است. در نماهایی دیگر این کودکان نابینا از طریق دست و حس لامسه درگیری های عاطفی خود را با هم رد و بدل می کنند و همچنان که در پایان فیلم می بینیم نماهایی از دراویش در حال دف زنی و سماع می آید، در اینجا به طوری جدی قبادی به طرح دغدغه های درونی خود پرداخته است و تلاش وی در جهت انعکاس دردهاست.

سولماز

واقعا لذت بردم. به تصویر کشیدن تلاش آدم ها همراه با زیبایی های طبیعت و رد و بدل شدن احساسات به دور از اغراق واقعا عالی بود.

بهمن

فوق العاده است. این فیلم ساختاری زیبا دارد بسیار لذت بردم و تقدیر می کنم از سازنده و همه دست اندر کاران آن.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات:

aparat@bbc.co.uk

زمان پخش برنامه آپارات
به وقت تهران به وقت کابل به وقت دوشنبه به وقت گرینویچ
پنجشنبه ۲۱:۰۰ ۲۲:۰۰ ۲۲:۳۰ ۱۶:۳۰
تکرار جمعه ۱۱:۰۰ ۱۲:۰۰ ۱۲:۳۰ ۰۶:۳۰
تکرار شنبه ۱۳:۰۰ ۱۴:۰۰ ۱۴:۳۰ ۰۸:۳۰
تکرار چهارشنبه ۲۴:۰۰ ۰۱:۰۰ ۰۱:۳۰ ۱۹:۳۰
تکرارپنج شنبه ۱۶:۰۰ ۱۷:۰۰ ۱۷:۳۰ ۱۱:۳۰

مطالب مرتبط