برنامه تفریحی تاجیکی، ۲۸ اکتبر

با درود بی‌پایان از من زرینه به تک تک شما دوستداران برنامه تفریحی تاجیکی!

قرار نبود که برنامه این هفته را من آماده کنم، ولی متاسفانه زیورشاه را به قول ما تاجیکان سرما زد و کمرش شدیداً به درد درآمد و وی نزد پزشک رفت. اما وعده داد که بزودی سلامتش را بازخواهد گرداند و به صف ما می‌پیوندد.

و حالا محتوای برنامه ما!

فیلمی که از یک روز زندگی اجتماعی در دوشنبه حکایت می‌کند، روی نوار آمد!

محفل افسانه‌خوانی به خاطر یادآوری از واژه‌های گم کرده در زبان امروزه تاجیکی.

و بی‌برقی به زنده شدن سنن افسانه‌گویی کمک کرده است! چه جالب!

جشنواره بین‌المللی موسیقی استرادی هنرمندان کشورهای مستقل همسود زیر عنوان "اسمان اتحاد" در تاجیکستان دایر شد.

و اگر ادامه‌ برنامه ما را بخوانید، حتماً با جزئیات این رویدادها آشنایی بیشتری خواهید داشت!

“یک روز زندگی پرپیچ و تاب دوشنبه”

این هفته در مرکز فرهنگی باختر نخست نمایش فیلم “یک روز دوشنبه” در تهیه ده جوان شنونده دوره‌های آموزشی در چهارچوب برنامه ویژه‌ای تحت سرپرستی رابعه عطایوه، فیلمساز تاجیک بود و آن از سوی انستیتوی گینیس آلمان و بنیاد سوروس در تاجیکستان حمایت مالی می‌شد.

حق نشر عکس BBC World Service

در فیلم که حدود ۳۰ دقیقه طول می‌کشد، از زندگی چندی از افراد بی‌سرپناه که عمدتا زنان هستند، حکایت می‌شود.

حق نشر عکس BBC World Service

این زنان که بیشتر آنها بزرگسال هستند در خیابانها به سر می‌برند و برای گذران زندگی به گدایی مشغول هستند.

حق نشر عکس BBC World Service

رابعه عطایوا می‌گوید که بچه‌ها کوشیده‌اند که در فیلم برداشتهای خویش از یک روز زندگی مردم عادی در دوشنبه را منعکس کنند.

سعدالله رحیم‌اف، منشی اتحادیه سینماگران تاجیکستان و همزمان منقد فیلم است، می‌گوید که هنوز سخن گفتن در مورد سطح حرفه‌ای کار بچه‌های دانشجو سخن گفتن زود است.

حق نشر عکس BBC World Service

ولی آقای رحیم‌اف گفت که با توجه به فیلم ساخته فیلم سازان آینده چنین نتیجه‌گیری کردن ممکن است که احتمال دارد در آینده از صف آنها متخصصان ورزیده پیدا شوند.

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

اما در حالی که در وضعیت فعلی فیلم سازی در تاجیکستان بسیاری از کارگردانها و فیلم سازان حرفه‌ای در این کشور به سبب عدم سرمایه لازم برای فیلمسازی بیکار مانده‌اند، آیا این جوانان امکان دریافت سرمایه برای ساختن فیلمهای حرفه ای را خواهند داشت؟

حق نشر عکس BBC World Service

شهباز ابرار، یکی از این جوانان می‌گوید که امید دارد در سالهای آینده شرایط بهتری به سینماگران برای تهیه فیلمها فراهم شود.

شهباز می‌گوید که فیلمسازی آرزوی دیرینه وی بود، و او برای کامیابی در این زمینه و از جمله جلب سرمایه به ساختن فیلم از تمام نیروی خویش استفاده خواهد کرد.

“فضولی-واژه تاجیکی یا پارسی و یا هر دو؟”

در شهر دوشنبه به ابتکار “بنیاد اجتماعی زبان مادری” یک سازمان تازه تأسیس محفل ادبی افسانه‌خوانی دایر شد.

حق نشر عکس BBC World Service

برگزارکنندگان این محفل هدف از دایر کردن آن را بازگردانی برخی از واژه‌های کهن فارسی تاجیکی به زبان مادری عنوان کردند.

حق نشر عکس BBC World Service

روزبه قاسمی فیلمساز، پژوهشگر و عکاس جوان از ایران در این محفل افسانه‌ای را با نام “ماهی سیاه کوچولو” می‌خواند و داریوش رجبیان واژه‌های کهن زبان پارسی را که برای حاضرین نامفهوم بودند روی تخته ویژه می‌نوشت و مفهوم آن را که در تاجیکستان رایج است، در کنارش می‌گذاشت.

بعد از افسانه‌خوانی شرکت‌کنندگان محفل به مباحثاتی در مورد ضرورت بازگردانی برخی از واژهایی که در قدیم در زبان تاجیکی فارسی وجود داشتند پرداختند.

حق نشر عکس BBC World Service

شمس‌الدین قربان اف، یکی از پزشکان موفق تاجیک ضمن بیان عقیده خویش در مورد زبان حاضره تاجیکی گفت که پزشکان و یا آموزگاران و حتی کشاورزان باید برای پاکسازی زبان حاضره تاجیکی سهم بگیرند.

بی‌برقی “افسانه گویی را رایج کرد”

دلشاد رحیم‌اف، عالم تاجیک ضمن صحبت در باره سنن افسانه‌گویی در تاجیکستان امروز و دیروز می‌گوید که بی‌برقی سالهای اخیر در فصلهای پاییز، زمستانی و اول بهار سنن افسانه‌گویی را بویژه در مناطق روستایی دوباره زنده کرده است.

ولی این عالم تاجیک می‌گوید که تحقیقات آنها حاکی از آن است که در تاجیکستان تعداد بانوان افسانه‌گوی خیلی اندک بوده‌اند.

حق نشر عکس BBC World Service

آقای رحیم‌اف گفت که افسانه‌گویی یکی از هنرهای قدیمی مردمان فارسی‌زبان بوده و بسیاری از قهرمانان مثبت افسانوی برای کودکان ایده ال می‌شوند. و افسانه در تربیت کودکان نقش سازنده‌ای داشته است.

این عالم تاجک جانبدار آن است که افسانه‌گویی باید با برگزاری محافل ادبی در تاجیکستان احیا شود.

همچنین به گفته وی خوب می‌بود که اگر افسانه‌گویی های آن تعداد افسانه‌گویان که حالا در برخی از مناطق تاجیکستان به سر می‌برند، به گونه سی دیها ثبت شوند تا مردم توانند از آنها استفاده کنند.

“جشنواره “اسمان اتحاد” در دوشنبه ”

روز پنج‌شنبه‌۲۷ اکتبر در شهر دوشنبه جشنواره زیر عنوان “اسمان اتحاد” یا دایر شد.

حق نشر عکس BBC World Service

این برای بار دوم است که این جشنواره در تاجیکستان دایر می‌شود. قبل از آغاز جشنواره من نیز رفتم “کاخ باربد” و با برگزارکنندگان جشنواره و عده‌ای از شرکت‌کنندگان آن صحبت کردم.

سیران اسماعیل خان اف مشغول تمرین بود و من از جریان تمرین وی چند عکسی را گرفتم. سیران از آذربایجان برای شرکت در این جشنواره آمده است.

حق نشر عکس BBC World Service

وی می‌گوید: “این نخستین بار است که من به تاجیکستان می‌آیم. و هنوز با شهر دوشنبه خوب آشنا نشده‌ام. اما از صحبتهایی که با تهمینه نیازاوا، آوازخوان تاجیک داشتم کشورتان را تا اندازه‌ای می‌شناسم. ما با تهمینه در جشنواره “یورو ویدنیا” آشنا شدیم. من ترانه هایم را برای مردم آماده می‌کنم و تمام نیرویم را صرف می‌کنم تا تماشاچیان از آوازخوانی من گرم پذیرایی کنند. من در جشنواره “اسمان اتحاد” دو ترانه را اجرا می‌کنم، یکی از آنها از پولاد بلبلاغلی، هنرمند آوازه‌دار آذری است.”

ترانه دیگرم که “Wild kisses” نام دارد، مال خودم است. امیدوارم ترانه‌هایم مقبول تماشاچیان تاجیک شوند.”

عالمجان صالح اف، مسئول وزارت فرهنگ تاجیکستان که همزمان مسئولیت برگزاری این جشنواره را نیز بر عهده دارد، در کاخ باربد این ور و ان ور می‌دوید و دم به دم با تلفن همراه با معاوینان خود در تماس می‌شد و از رسیدن هنرمندان به مکان برگزاری جشنواره پرسان می‌شد.

حق نشر عکس BBC World Service

من هم فرصتی پیدا کردم و از آقای صالح اف سؤال کردم که از کدام کشورها در این جشنواره هنرمندان آمده‌اند.

وی می‌گوید که هنرمندان و گروههای موسیقی از روسیه، قرقیزستان، اکراین، آذربایجان و قزاقستان در جشنواره “اسمان اتحاد” شرکت می‌کنند.

آقای صالح اف افزود که تاجیکستان را در این جشنواره مهری‌نگار رستم، نازیه کرامت‌الله و ذکری‌الله، ستاره‌های استراد تاجیک معرفی می‌کنند.

“من هنوز ستاره نیستم و برای به سطح ستاره‌ها برابر شدن، باید زحمت زیادی کشید”

هنگامی که مهری‌نگار را در تالار کاخ باربد پیدا کردم، وی با کارگردان صدا بحث می‌کرد.

حق نشر عکس BBC World Service

مهری‌نگار از ارتور مشرب اف، کارگردان صدا خواهش می‌کرد که ترانه را در صحنه زنده سراید. ولی ارتور می‌گفت که به خاطر پخش برنامه در چند شرکت تلویزیونی ترانه را با موسیقی با استفاده از ثبت صدا اجرا کرد. و سپس ادیبه مادر وی نیز به او مشورت داد که به کارگردان صدا گوش دهد.

مهری نگار با وجود آن که خیلی گرفتار بود آماده شد که دقایقی با بی بی سی صحبت کند.

حق نشر عکس BBC World Service

نخستین سؤال من آن بود که آیا وی خود را طوری که عالمجان صالح اف از وی به عنوان ستاره استراد تاجیک نام برد، احساس می‌کند یا خیر؟

مهری‌نگار: -نخیر، من فکر نمی‌کنم که ستاره بودن این قدر آسان باشد. البته مرا بسیاری از علاقه‌مندان موسیقی در تاجیکستان می‌شناسند، ولی من هنوز ستاره نیستم و برای رسیدن به این باید محنت زیاد کنم و یا طوری که می‌گویند، زحمت کشم تا ستاره شوم.

حق نشر عکس BBC World Service

مهری‌نگار می‌گوید که تنها هفده سال دارد و در هنرستان تاجیکستان تحصیل می‌کند و کوشش خواهد کرد که به جز از آوازخوانی نواختن چند ساز موسیقی را نیز یاد گیرد. همچنین وی قصد دارد که به جز از زبان انگلیسی که مهری‌نگار با آن راحت صحبت می‌کند، چند زبان دیگر خارجی را یاد بگیرد. و وی افزود آن زمان شاید صحبت در باره ستاره بودن یا نبودن وی مطرح شود.

در این جا من با شما خدا حافظی می‌کنم و می‌گم، از من بدرود!!!

مطالب مرتبط