واکنش محمود دولت‌آبادی به اظهارات معاون وزارت ارشاد درباره 'زوال کلنل'

محمود دولت آبادی حق نشر عکس l
Image caption محمود دولت آبادی نامزد جایزه ادبی آسیایی من شده است

محمود دولت آبادی نویسنده سرشناس ایرانی، در واکنش به سخنان ‌بهمن دری، معاون فرهنگی وزارت ارشاد که گفته است رمان "زوال کلنل" در خارج از ایران چاپ شده و ضرورتی ندارد در ایران منتشر شود، نسبت به این گفته ابراز تعجب کرد.

"زوال کلنل" که هفته گذشته نامزد دریافت جایزه ادبی آسیایی "من" بریتانیا شد، سرگذشت افسری از "ارتش شاهنشاهی ایران" است که زندگی او و خانواده‌اش در مقطع انقلاب ضدسلطنتی سال ۱۳۵۷ مرور می‌شود.

بهمن دری امروز ۱۸ آبان در نشست خبری نوزدهمین دوره هفته کتاب ایران در پاسخ به سئوال یکی از خبرنگاران که نظر او را درباره رمان "زوال کلنل" که ترجمه اش به زبان آلمانی در سوییس انتشار یافته پرسید، گفت: "این کتاب چون در خارج از کشور منتشر شده است، ضرورتی ندارد در ایران منتشر شود، البته یک نسخه از کتاب را به من هم داده‌اند که بخوانم."

محمود دولت آبادی درباره سخنان بهمن دری به بی بی سی فارسی گفت: "آقای دری قدری تند قضاوت کرده اند. من تعجب می کنم چون من آقای دری را دیده ام. ایشان فرد پخته ای است و سن و سالی ازشان گذشته و قطعا به اندازه من متوجه می شوند که کتابی که در زبان مادری نوشته شده حتما می بایست در زبان مادری منتشر بشود که همان فارسی عزیزی است که هم آقای دری و هم من و هم شما به آن صحبت می کنیم. من کماکان انتظار دارم که کتاب زوال کلنل و طریق بسمل شدن و دیگر کتاب ها اجازه انتشار پیدا کنند و ادبیات ما روند معقول و منطقی خود را دنبال کند."

محمود دولت‌آبادی رمان "زوال کلنل" را در سالهای ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۴ به نگارش در آورده و سپس در سال‌های بعد بارها در آن بازنگری کرده است. نشر چشمه در سال ۱۳۸۷ اقدام به گرفتن مجوز نشر برای این رمان کرد، ولی مقامهای وزارت ارشاد تاکنون از صدور مجوز خودداری کرده اند.

این کتاب نخستین اثر آقای دولت‌آبادی است که پیش از نشر فارسی، توسط ناشری سوئیسی و به زبان آلمانی منتشر شده است. رمان "زوال کلنل" را بهمن نیرومند، نویسنده‌ ایرانی مقیم برلین به آلمانی ترجمه کرده است.

آقای دولت آبادی درباره انتشار این کتاب به زبان آلمانی در سوییس گفت: "پیش از اینکه من اجازه بدهم این اثر در سوییس به زبان آلمانی چاپ شود، آن را از طرف نشر چشمه به وزارت ارشاد ارائه دادم. امیدوار بودم که همزمان یا حتی قبل از انتشار این کتاب در اروپا به زبان فارسی چاپ شود. ولی متاسفانه این طور نشد و این کتاب تا حدود یک سال و نیم بدون جواب ماند تا سرانجام با حدود ۶۱ مورد اصلاحات به من برگردانده شد. بدیهی است که ناشر سوییسی نمی توانست کار خود را بخواباند تا این کتاب در ایران مجوز بگیرد. من روی موارد اصلاحی، به رغم میل خودم و ساختار کتاب و برای اینکه حسن نیت خود را نشان داده باشم، مقداری کار کردم ولی نتیجه، باز هم منفی بود زیرا این کتاب را با بیست و یک مورد ایراد تازه به من برگرداندند."

"زوال کلنل" در سال جاری میلادی توسط تام پتردال به زبان انگلیسی ترجمه شد. آقای دولت آبادی همچنان امیدوار است که این کتاب در ایران هم مجوز چاپ بگیرد و در اختیار خوانندگان فارسی زبان هم قرار بگیرد.

محمود دولت آبادی گفت:"حالا زمانی است که آقایان، با سعه صدر، اجازه انتشار این کتاب را، بیست و شش سال پس از نوشته شدن، بدهند که به دست خوانندگان ما برسد."

او اظهار امیدواری کرد که بهمن دری بعد از اینکه شخصا این کتاب را خواند، مجوز آن را صادر کند.

محمود دولت آبادی در پاسخ به این سوال که "نظرتان درباره چاپ متن فارسی در خارج از ایران چیست؟" گفت: "من هرگز راغب به این کار نبوده ام چون حق هر نویسنده ای است که اثری که خلق می کند در زبان و در کشور خودش منتشر شود."

آقای دولت آبادی همچنین از کتاب تازه ای که به زودی به وزارت ارشاد خواهد فرستاد خبر داد و گفت: "کتاب 'عبور از خود' مجموعه مقالاتی است درباب نظرات اجتماعی - ادبی من و نامش عنوان سخنرانی آخر من در فستیوال سالیانه بین المللی ادبی نروژ با موضوع ادبیات و تاریخ است."

محمود دولت آبادی خالق آثاری چون کلیدر، جای خالی سلوچ و روزگار سپری شده مردم سالخورده است.

درباره نامزدهای جایزه من آسیایی

امسال دوازده رمان از ژاپن، ایران، چین، هند، پاکستان، کره جنوبی و بنگلادش از بین ۹۰ اثر در فهرست اولیه دریافت جایزه ادبی آسیایی "من" بریتانیا قرار گرفته اند.

از جمله نویسندگان فهرست اولیه هاروکی موراکامی، نویسنده ژاپنی و آرونداتی روی نویسنده هندی هستند.

هیات داوران امسال این جایزه ادبی چانگ را- لی، برنده جایزه ادبی پولیتزر و ویکاس سواروپ نویسنده کتابی هستند که فیلم "میلیونر زاغه نشین" از آن اقتباس شد. راضیه اقبال، گزارشگر ویژه بی بی سی هم رئیس هیات داوران جشنواره ادبی "من" امسال است.

جایزه ادبی آسیایی "من" در سال ۲۰۰۷ با هدف معرفی برترین آثار ادبی قاره آسیا پایه گذاری شد و هرساله به بهترین اثر ادبی که از نویسندگان کشورهای آسیایی به زبان انگلیسی نیز منتشر شده باشد، تعلق می‌گیرد.

نامزدهای نهایی در ژانویه ۲۰۱۲ اعلام می‌شوند و برنده این جایزه هم در ماه مارس سال آینده معرفی خواهد شد.

مطالب مرتبط