برنامه تفریحی تاجیکی، 2 دسامبر

درود بر شما، علاقه‌مندان برنامه‌های تفریحی تاجیکی!

در برنامه این هفته ما صحبتی داریم با سبحان سعید، آوازخوان معروف تاجیک.

صحبتی هم داریم با حسن چلّه‌یف، هنرپیشه تئاتر “اهارون” که در برابر هنرپیشه بودنش برای موسیقی‌های آوازخوانهای تاجیک متن (شعر) هم می‌نویسد.

نخستین برنامه کنسرتی سبحان سعید بعد از بیماری طولانی

چند سال قبل بر اثر بیماری پزشکان یک پای سبحان سعید را از زانو بالا و پنجه پای دیگرش را بریدند.

مدت درازی وی در خانه بستری بود و فکر می‌کرد که دیگر هرگز در روبروی علاقه‌مندانش در صحنه بلند نخواهد شد.

حق نشر عکس BBC World Service

اما شاگردان و علاقه‌مندان هنر سبحان او را متقاعد کردند که فکر از صحنه دور شدن را از فراموش کند و برای اجرای برنامه آمادگی ببیند.

فرقت سعید، رهبر دسته مقام‌سرایان کمیته رادیو و تلویزیون تاجیکستان و خورشید عطاالله، رهبر “مرکز تحقیقات ژورنالیستی” با کمک سفارت آمریکا در تاجیکستان برنامه کنسرتی سبحان سعید را با نام “تلاش زندگی” برگزار کردند.

این برنامه سوم دسامبر در تالار فیلارمونی دولت تاجیکستان در شهر دوشنبه برگزار شد.

قبل از اجرای این برنامه به خانه سبحان سعید رفتیم. او در بسترش بود، در نزدش دوستان و فرزندان و برادر بزرگش.

صحبت را از حال‌پرسی شروع کردیم. آقای سعید گفت که خود را خوب حس می‌کند و مثل سالهای قبلی در ذهنش هر یک آهنگ را که باید در برنامه اجرا کند، تحلیل می‌کند. در انتظار لحظات ملاقات با علاقه‌مندانش هست.

آقای سعید می‌گوید برای نخستین بار بعد چندین سال باز دوباره آن همه نگرانیها قبل از اجرای برنامه و تکاپوی ضبط آهنگها را در استودیو طی چند روز آخر داشته است که خاطرات شیرین دوران گذشته را به یاد او آورده است.

در برابر اجرای محبوبترین آهنگ خود آقای سعید همچنین شش آهنگ جدید برای علاقه‌مندان هنرش آماده نموده و در این برنامه اجرا کرده است.

حق نشر عکس BBC World Service

با سبحان سعید از مشکلات موسیقی و هنر در تاجیکستان صحبت کردیم. وی ‌اندیشه‌های خود را چنین بیان کرد:

"امروز موسیقی استرادی و یا موسیقی پاپ در آن سطحی که زمان شوروی دسته هنری “گلشن” داشت، وجود ندارد. به ‌اندیشه من، موسیقی استرادی و یا موسیقی پاپ سالهای ۷۰-۸۰ در بلندترین سطح در تاجیکستان بود. آن زمان آهنگسازان و سراینده‌ها برای ضبط یک آهنگ هفته‌ها و حتی ماهها زحمت می‌کشیدند، تا در واقع آهنگی خوب پیشنهاد شنونده بکنند."

"اما امروز در دوام یک روز هم شعر می‌نویسند و هم آن را با آهنگ اجرا کرده، ضبط می‌کنند. طبیعی است که امروز آهنگهای کم‌مضمون و در سطح پایین زیاد شده‌اند و ذوق مردم را کاسته می‌کنند."

مشکل روزگار و بیماری طولانی زندگی آوازخوان شناخته را خیلی دشوار ساخته است. سبحان سعید می‌گوید: “در این همه سال که من بستری هستم، باری هم از نمایندگان وزارت فرهنگ تاجیکستان به عیادت من کسی نیامده و از من حال‌پرسی نکرده است.“

صحبت کامل ما را با چند تکه از آهنگهای سبحان سعید با پخش لینک صدایی برنامه بشنوید.

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

حسن چله‌یف، هنرپیشه تئاتر و ترانه‌نویس

قهرمان دیگر برنامه این هفته ما حسن چلّه‌یف، هنرپیشه تئاتر است.

حسن بعد پذیرفته شدنش به دانشکده هنرهای زیبای به نام استاد میرزا تورسون‌زاده سال ۱۹۹۵ در تئاتر “اهارون” به فعالیت آغاز کرد.

حسن می‌گوید در دشوارترین روزها برای مردم تاجیک، زمانی که کشور گرفتار جنگ داخلی بود، او صحنه و هنر را ترک نکرده، به فعالیتش ادامه ‌داده است.

حق نشر عکس BBC World Service

این هنرپیشه جوان در بسیاری از نمایشنامه‌های تئاتری نقش اجرا کرده است که “رامئو و جولیت” ویلیام شکسپیر، “یوسف گمگشته”، “شیخ صنعان”، “دجال” از آن جمله‌اند.

حسن چند ترانه برای صدرالدین نجم‌الدین، آوازخوان می‌نویسد که “بگو-بگو”، “خواستگاری”، “مال منی”، “لحظه‌های عاشقان”، “با من بمان”، “تا وقتی عاشقم” از آن جمله‌اند. بعد از این، چند سراینده دیگر نیز سراغ او را گرفته و از او درخواست می‌کنند که برای آنها نیز ترانه بنویسد.

حسن می‌گوید: “اکثر آوازخوانها موسیقی را بدون متن برایم می‌آرند و من از روی موسیقی ترانه ایجاد می‌کنم. اما بعضاً سراینده‌ها می‌گویند که موضوع ترانه باید “جدایی” و یا “رشک” یا خود “غریبی” باشد."

چندی از ترانه هایی که حسن چله‌یف برای آوازخوانهای تاجیک نوشته است، ظاهراً اینها می‌باشند:

بهرام غفوری: “هوا هوای عشقم”، “ای گل بهار”، “وطن”،

بهادر غفورزاد: “مادر”، “زندگی”، “دیوانه‌ام”، “چک چک باران”، “دیگر چه می‌ماند”،

شبنم صابری: “مادر”، “یا توبه”، “جان شیرین”، “نمی آیی”، “اشک شبنم”،

نگاره خالوا: “وطن”، “دنیا”، “بچه تاجیک”،

آستان عزیز: “مشو پزمانم”، “من را ببوس”، “مدینه” و غیره...

حق نشر عکس BBC World Service

در برابر ترانه‌نویسی برای دیگران حسن خودش نیز کم کمکی آوازخوانی می‌کند، اما موضوع آهنگهای او بیشتر طنز و یا آهنگهای هجوی هستند.

عذابهای زمانه رو، بی‌خودی دیوانه رو می‌بینم و ضیق می‌شم.

گریه‌های کمبغل رو، نالیدنای کسل رو، کسی نفمه غزل رو، می‌بینم و ضیق می‌شم.

دخترای ‌الم‌دیده رو، گلهای تر ناچیده رو، به مقصد نارسیده رو، می‌بینم و ضیق می‌شم،

آبخیزی ژاپن رو، جنگهای روی جهان رو، فیلمهای “هامیان” رو می‌بینم و ضیق می‌شم.

حق نشر عکس BBC World Service

حسن حتّی در یک لحظه برای ما، کارمندان بی بی سی نیز یک شعر هجویی نوشت:

برادرم زیورشا، کارها دائم خاراشا،

بیا رویم با هم کاخ باربد تماشا.

برنده است طلبشا، هجونگار غریبشا،

نوازد مبارکشا، می‌سراید افضلشا.

کارمندان بی بی سی، نمی‌شینید در کرسی،

از صبح تا شام در کوچه، کارتان پرس و پرسی.

خوب حرف می‌زنید فارسی، دا-ره-می-فا-سا-لیه-سی،

از ته دل بر شما، حسن می‌گوید: "مرسی"

مطالب مرتبط