رونمایی از تابلوی کشف شده از کمال الملک

حق نشر عکس ISNA
Image caption برآورد می شود که این اثر در سال ۱۹۰۰ میلادی در فرانسه خلق شده باشد

یک تابلو اثر کمال‌الملک، نقاش سرشناس ایرانی، که به تازگی در ایران کشف شده است، عصر یکشنبه، ۲۷ آذرماه، در موزه‌ ملی ملک‌ رونمایی شد.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) این تابلو به مناسبت گشایش نمایشگاه دائمی کمال الملک در کتابخانه و موزه ملی ملک به نمایش گذاشته شده است.

محمدحسن حامدی، مدیرمسئول هفته‌نامه تندیس در نشست تخصصی مرور آثار و زندگی کمال الملک، با ارائه مقاله ای با عنوان "سرگذشت شگفت‌انگیز یک اثر" پیرامون این اثر توضیح داد.

به گفته او این تابلو اثری از کمال‌الملک است که در سال ۱۹۰۰ میلادی در فرانسه خلق شده و "تصویر دربان محل اقامت او در پاریس است."

آقای حامدی گفت که این تابلو در میان اشیایی که از ابوالحسن‌خان صدیقی شاگرد کمال‌الملک یافت شده و بدون امضا بوده، شناسایی شده است.

محبوب و مغضوب شاهان

محمد غفاری معروف به کمال‌الملک متولد ۱۲۲۴ بود. او در خانواده ای اهل فرهنگ و هنر در کاشان به دنیا آمد، در سیزده سالگی به تهران رفت و به تحصیل در دارالفنون پرداخت.

در بازدید ناصرالدین شاه قاجار از دارالفنون، یکی دو اثر از کمال الملک مورد پسند او قرار گرفت و همین سبب شد که پایش به دربار باز شود. ناصرالدین شاه لقب کمال‌الملک و منصب نقاش‌باشی دربار را را به او اعطا کرد.

بخشی از تابلوهای کمال‌الملک (حدود یکصد و هفتاد قطعه از آفریده‌های او که امضای نقاش‌باشی را دارد)، حاصل این دوره از زندگی او در دربار ناصری است.

نخستین تابلوی او با امضای کمال‌الملک که بعدها به معروف‌ترین تابلوی او بدل شد، "تالار آئینه" نام دارد که پنج سال روی آن کار کرده است.

کمال‌الملک در سال ۱۲۵۴ به اروپا رفت و چند سال در موزه‌های فلورانس و پاریس ( لوور و ورسای) به مطالعه پرداخت.

او در سال ۱۲۹۰ مدرسه صنایع مستظرفه را در تهران بنیانگذاری کرد و به آموزش شاگرد پرداخت. اما سرانجام در سال ۱۳۰۶ به سبب درگیری با مسئولان وزارت معارف، کناره‌گیری کرد و سرخوردگی‌ها سبب شد که از پایتخت نیز دور شود و به حسین آباد، دهکده‌ای که در حوالی نیشابور برای خود خریده بود، کوچ کند. بسیاری از ناظران، انزواجوئی او را ناشی از محدودیت‌هائی می‌دانند که دولت رضاشاهی برای او به وجود می‌آورد.

حکم تاریخ

حق نشر عکس ISNA
Image caption آیدین آغداشلو

در مراسمی که در کتابخانه و موزه ملی ملک برگزار شد، آیدین آغداشلو، هنرمند و منتقد معاصر، درباره کمال الملک به سخنرانی پرداخت. او گفت: "کمال‌الملک زندگی پر فراز ونشیبی را پشت سر گذاشت. او بعد از کمال‌الدین بهزاد مهمترین نقاش اساطیری ایران محسوب می‌شود. درباره آثارش با یک مجموعه مناقشه برانگیز و حضور مناقشه برانگیز طرف هستیم. همیشه این سوال در ذهن ما مطرح می‌شود که کمال‌الملک چه کسی است و چرا اینقدر مشهور است."

به گفته او "کمال‌الملک توانست از چنبره‌های مختلفی گذر کند و دوره‌های گوناگون فراز و فرود را تجربه کند که اگر غیر از این بود، هیچگاه این مقام اسطوره‌ای را به دست نمی‌آورد. اما به این نکته نیز باید اهمیت داد که کمال‌الملک در همه عمرش آدمی بود که باری عظیم و سنگین را بر دوش کشید و براساس شخصیتش تا جایی که توانست سرفرود نیاورد."

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) آقای آغداشلو با اشاره به اینکه در حق کمال الملک جفا شده است، گفت: "کدام کار از کمال‌الملک به اندازه یکی از مجسمه‌های هیچ پرویز تناولی فروش رفته است؟ مجسمه دیوار تناولی دو میلیون دلار در سال ۲۰۰۶ در یک حراجی در انگلیس به فروش رفت ولی نقاشی‌های بزرگ کمال‌الملک چه؟ اعتقاد دارم در حق کمال‌الملک کم کار شده است اما جایگاه کمال‌الملک حکم تاریخ است."

کمال الملک در سال ۱۳۱۹ در نود و پنج سالگی چشم از جهان بست و در کنار آرامگاه عطار نیشابوری به خاک سپرده شد.

مطالب مرتبط