'بم، شهر بی دفاع' در آپارات

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

این هفته به مناسبت هشتمین سالگرد زلزله بم در ایران فیلم 'بم، شهر بی دفاع' ساخته میترا منصوری به نمایش در خواهد آمد.

حق نشر عکس no credit
Image caption نمایی از فیلم 'بم، شهر بی دفاع'

درباره فیلم

'بم، شهر بی دفاع'، با مروری بر آن چه که در جریان این زلزله ویران گر در سال ۱۳۸۲ اتفاق افتاده، می کوشد با استفاده از دیدگاه کسانی که در آن زمان، در اقدامات بعد از زلزله و مدیریت آن نقش داشتند، چگونگی مدیریت این حادثه و عواقب پس از آن را در قالبی مستند و بدون هیچ قضاوتی به تصویر بکشد.

ویژگی فیلم

'بم شهر بی دفاع'، در نوع خود فیلم منحصر به فردی است که از دل تحقیق و پژوهش درآمده و سرانجام یک تدوین خوب و حساب شده آن را جمع و جور کرده است. از این نوع فیلم های مستند در سال های اخیر در ایران کم ساخته شده است.

فیلم به شکلی غیر محسوس، برای مخاطب در چند بخش مشکلات و مسایل اداره بحران پس از زلزله را بررسی می کند و افرادی که به شکلی در اقدامات پس از زلزله و ساماندهی این بحران نقش داشتند، خود شخصیت های پیش برنده ماجرا در این فیلم هستند و روایت های آنهاست که بیننده را به آن چه در بم گذشت، نزدیک می کند.

فیلم ساز به واکاوی این حوادث می پردازد و جسورانه نکاتی را از زبان همین مدیران مطرح می کند که از تریبون های رسمی تاکنون شنیده نشده است. این فیلم با طبقه بندی کردن مشکلاتی که باعث این همه تلفات انسانی و مالی شده است، بدون دخالت در واقعیت، عواقب زلزله را همچون یک پدیده طبیعی زیر میکروسکوپ تحقیق قرارداده و با نگرشی علمی به تحلیل مدیریت آن می پردازد.

فیلم با وجود آن که درباره یک حادثه تلخ است اما از همان لحظه اول با لحن متفاوت اش ببینده را درگیر خود می کند و ریتم سریع آن اجازه نمی دهد بیننده خسته شود.

به قولی : 'محور حرکت فیلم و جذابیت آن در رویارویی دیدگاه های متفاوت و بررسی موشکافانه، نقطه ضعف ها و نمایش پیوسته لحظات دراماتیک یک واقعه ازهم گسیخته تاریخی، از جنبه های گوناگون آن است.'

گفت وگو با مسولان مربوطه و بررسی وعده ها و خدمات ارایه شده، ترازو و معیاری در اختیار بینندگان قرار می دهد تا خودشان قضاوت کنند که شهر بم پس از گذشت این سالها در چه شرایطی برخوردار است.

فیلم به جز موضوع جسورانه اش و کار تحقیقی خیلی خوبی که در این مورد انجام شده، از تدوین و ریتم خیلی خوبی برخوردار است. فیلمساز سراغ آدم های بسیار مرتبط با موضوع رفته و حرف این شخصیت ها خیلی خوب در کنار هم قرار گرفته اند. این حرف ها معمولا از تریبون های رسمی در طول این سال ها شنیده نشده اند. فیلم از موسیقی متن و فیلمنامه مناسبی هم برخوردار است، اما به لحاظ فیلمبرداری فیلم بیشتر به کارهای تلویزیونی شبیه است و از یکدستی برخوردار نیست.

حق نشر عکس no credit
Image caption میترا منصوری، کارگردان

درباره کارگردان

میترا منصوری عضو انجمن مستندسازان سینمای ایران و فارغ التحصیل رشته سینما با گرایش کارگردانی از دانشکده سینما- تئاتر دانشگاه هنر است. از فیلم های ساخته شده او می توان به فیلمهای 'به انتظار '، 'مسیح آباد'، 'فروش کار'، 'آفتاب'، 'پته'، 'عیش' و 'ما بی چرا زندگانیم' می توان اشاره کرد.

میترا منصوری از سال ۲۰۰۹ است به کشور کانادا مهاجرت کرده و در آنجا زندگی و کار می کند. از کارهای اخیر وی فیلم مستند کوتاه ' آسان نیست که. . .'(It’s not easy to) و فیلم کوتاهی به نام 'من یک کانادایی هستم' (I am Canadian) است که درباره قابلیت های مثبت مهاجران در کانادا است و از شبکه سی بی سی پخش شده است.

نگاه کارگردان

تهدید زمین لرزه در کشور زلزله خیزی چون ایران یک تهدید جدی است. همیشه پس از چند سال خبر یک فاجعه در گوشه ای از میهن ما شنیده می شود که کم و بیش تلفاتی به بار می آورد. هر بحرانی مدیریت خاص خودش را می طلبد منجمله زلزله که باید دیگر برای مسئولین ما ناگهانی و غافل گیرکننده نباشد. که متاسفانه هر بار هست.

متاسفانه مدیریت در ایران از شکل تخصصی خارج شده است و تقریبا به صورت پاداش خویشاوندی درآمده!! که خسارت ناشی از سپردن کار به دست ناکاردان را مردم بی گناه ما می دهند.

هر بار که یکی از شهرهای ما دچار زلزله می شود مسئولین به دست و پا می افتند و هیچکدام از سمینارها، کنفرانس ها، کلاس های آموزشی و... که هرساله بودجه های خوبی به خود اختصاص می دهند به کمک تصمیم گیران مدیریت بحران نمی آیند. ما نه پیش گیری داریم، نه مدیریت بحران حین زلزله و نه ساخت و ساز صحیح بعد از آن. شاید به نظر برسد که این ها نظراتی شخصی و بی پایه است. کافی است به فیلم 'بم،شهر بی دفاع' نگاه کنید تا متوجه شوید که این حرف ها چقدر مستند هستند.

من از زمان وقوع زلزله تا سه سال بعد روی این موضوع متمرکز شدم چون همزمان در حال ساخت فیلمی در مورد زلزله برای پایگاه علوم داده های زمین کشور و فیلم دیگری برای مرکز زلزله شناسی بودم. ابعاد فاجعه آنقدر گسترده و جاری در همه چیز بود که مرا شوک زده کرده بود. هیچ چیز قابل اعتمادی وجود نداشت. هیچکس نمی توانست آمار دقیقی از خسارت، کمک، مفقودشدگان، خانواده ها و... بدهد. بارها با خود فکر کردم چرا؟ و چه کسی می تواند جلوی این همه را بگیرد؟ همیشه یک جواب در ذهن من می ماند: 'مدیریت صحیح' لااقل بعد از فاجعه. به دنبال این راه افتادم که ببینم قضیه چیست و مدیریت بحران چگونه با این فاجعه روبرو شده است و نتیجه از بین صدها ساعت راش فیلم 'بم، شهر بی دفاع' شد. بی شک بم تنها یک نمونه است، یک الگو برای بررسی رفتاری ما در مواجه با یک بحران. به گمان من این فیلم را همیشه می توان دید و به حرف های کسانی که در وسط فاجعه بوده اند گوش کرد. شاید که کمی به آمادگی ما در برابر بحران بعدی کمک کند.

بد نیست یک نکته دیگر را هم یادآوری کنم و آن امتناع از مصاحبه برخی از مسئولینی بود که خوب می دانستند چه نقشی در هرج و مرج آن زمان داشتند.

خوشحالم که این فیلم شرح تاریخی این زلزله را به عنوان یک مستند ثبت کرده است.

خلاصه فیلم هفته گذشته 'احمد محمود، نویسنده انسانگرا'

حق نشر عکس no credit
Image caption نمایی از فیلم 'احمد محمود، نویسنده انسان گرا'

احمد محمود ظرف پنجاه سال از فعالیت های هنری اش، حدود نه مجموعه داستان کوتاه، شش رمان و دو فیلمنامه نوشت، اما مغضوب بسیاری از دولت های حاکم بر ایران هم در قبل و هم در بعد از انقلاب بود. در فیلم 'احمد محمود، نویسنده انسانگرا'، این نویسنده گوشه هایی از زندگی، خاطرات دوران کودکی، جوانی و بازداشتهایش را و نیز دیدگاهها یش را از زندگی، باز می گوید.

نظرات بینندگان درباره فیلم

نسرین

هم از آپارات، هم از آقای مقصودلو بابت پخش و ساخت این فیلم ممنونم. واقعا لازم است این شخصیتها ثبت شوند.

محمود

مرحوم احمد محمود آموزش آکادمیک ندیده بود و تحصیلاتش به دیپلم ختم شد ولی ادبیات کلاسیک و معاصر فارسی را به نظر من خوب بلد بود. او به هر صورتی درد جامعه اش را با زبانی شیوا و موجز بیان می کرد. او از پیشگامان ادبیات سیاسی بود و بهتر از هرکسی ادبیات را برای این منظوربه کار گرفت. ازبرنامه آپارات برای پخش این فیلم تشکر می کنم. این فیلم ارزش دو بار دیدن را هم داشت.

هومن

اگرچه اولین پخش این فیلم را هم دیده بودم و فکر می کردم که حوصله تماشای دوباره آن را نخواهم داشت، اما بازهم فیلم را دیدم. چرا که یادآوری آقای عطا (احمد محمود) ارزشمند است.

میترا

از برنامه آپارات سپاسگزارم. فیلم این هفته تان فوق‌العاده بود. 'احمد محمود' نویسنده‌ی محبوب من است و خیلی دلم می خواست او را از نزدیک ببینم. حیف که دیگر در بین ما نیست، اما کارهاشان، به خصوص همسایه‌ها، همیشه ماندگار می ماند. از آقای مقصودلو هم سپاسگزارم که فیلم‌هایشان، بزرگان تاریخ ایران را جاودانه می کند.

مهرداد

احمد محمود یکی از نویسندگان و روشنفکر سیاسی ایران بود. پخش فیلم زندگی او به زبان خودش، هر چند حق مطلب را بدرستی ادا نکرد، ولی قابل ستایش بود.

اسماعیل

این که فیلم زندگی احمد محمود را پخش کردید. بیشتر با این نویسنده آشنا شدم. کتاب 'زمین سوخته' احمد محمود را خوانده ام. بسیار تاثیر گذار است. فیلم زندگی احمد محمود نیز بسیار خوب ساخته شده است. جملات بیان شده احمد محمود در مورد دموکراسی آموزنده بود. از کارگردان محترم فیلم ، آقای بهمن مقصودلو، سپاس گزارم.

لادن

برنامه آپارات ازبرنامه های بسیار زیبای شبکه بی بی سی است. فیلم این هفته واقعا جذاب بود.

شادی

افتخار کردم به این چنین نویسندگانی که داریم و دلم گرفت. تا کی ما باید حسرت از بین رفتن دیکتاتوری و آمدن دمکراسی را بخوریم؟ نمی دانم به چه باید خوش بین باشم؟ هر کسی هم که می آید بدتر از قبلی است. از پخش این فیلم سپاسگزارم.

میلاد

نثر محمود هیچ وقت برایم آن لذت و جذابیتی که در نثر گلشیری بود را نداشت، اما امشب با دیدن این مستند کمی نظرم تغییر کرد، چقدر جذاب خودش داستانهایش را می خواند. همیشه فکر می کردم باید آدم خیلی خسته و بد بینی باشد و حسابی شاکی و اخمو، اما در این مورد هم نظرم عوض شد. حالا بیشتر دوستش دارم.

زهره

مستند امروز شما یادی ارزشمند از نویسنده ای ماندگار و با ارزش در ادبیات ما بود. دست همگی دست اندر کاران بی بی سی فارسی و جناب آقای مقصودلو درد نکند .

محمد جاوید از کابل

خیلی ممنونم از پخش برنامه زیبای آپارات. واقعا دلم خیلی خوش شد و هم خیلی ناراحت پس از شنیدن و دیدن زندگی این نوییسنده واقعگرای، جاویدان، احمد محمود در آپارات.

شروه

با این که این فیلم برای بار دوم پخش می شد ولی باز با دیدنش صفا می کنم. نویسنده ای که خیلی دوستش دارم و نام دومم برگرفته از نام یکی از رمانهای

اوست: مراسم شروه خوانی.

مینا

از دیدن این همه تحجر در فرهنگ مان، از دیدن این همه کینه در آدمهایی که در آن بالا ها نشسته اند، قدری متأثر شدم. حتی احساس نفرت به من دست داد. آن قدر ناراحت شدم از این جمله 'احمد محمود' که می گفت: ' اگر قرار باشد دوباره زندگی کنم دیگر نویسنده نخواهم شد، یک کاری می کنم که آتیه برایم داشته باشد.' به این نتیجه رسیدم که با این که کار کارگردان خیلی خوب بود ولی این قسمت را دوست نداشتم.

مهدی

فیلم را دیدم. این فیلم شاید ادای دینی باشد به احمد محمود بزرگ.

نسرین

بی نظیر بود. سپاس از شما برای پخش فیلم. تمام مدت با گریه می دیدمش. هزاران درود به آقای مقصودلو.

بامداد

چقدر حرفهای آخر احمد محمود تلخ بود.

الهام

زمانی که یک نویسنده مثل احمد محمود می گوید:' اگر دوباره بدنیا می آمدم، می رفتم سراغ یک کاری که یک در آمد آبرومند داشته باشد.' دلم می خواست می توانستم به او بگویم آن چه شما هستید آرزوی دیرینه من است.

لیلا

فیلم جالبی بود، اما کلی گویی داشت و بیشتر درباره کتاب 'همسایه ها'در آن حرف به میان می آمد تا خود احمد محمود. مثلاً از زندگی خصوصی ایشان، جز در یکی دو جای فیلم، پرده برداری نشده بود.

سلمان

خدا بیامرزدش. چه قدر سختی کشیده بود. چه خوب است که با پخش این فیلمها، یاد این مبارزان آزادی و عدالت را زنده نگاه می دارید.

اسلایس از اهواز

من با کتابهای احمد محمود، شهرم، اهواز را شناختم. کوچه به کوچه اش را یاد گرفتم و برای خراب شدنشان در "زمین سوخته" اشک ریختم. ای کاش همه مثل احمد محمود شهرهایمان و نیز مردمانشان را می شناختیم.

نجمی

از بابت پخش این فیلم و معرفی مرد بزرگی چون 'احمد محمود' بسیار ممنونم.

نصیر

آفرین و دست مریزاد به تهیه کننده و کارگردان این فیلم ، آقای مقصودلو و دست اندرکاران انتخاب و پخش این فیلم در برنامه آپارات. بسیار لذت بردم.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات:

aparat@bbc.co.uk

زمان پخش برنامه آپارات
به وقت تهران به وقت کابل به وقت دوشنبه به وقت گرینویچ
پنجشنبه ۲۱:۰۰ ۲۲:۰۰ ۲۲:۳۰ ۱۶:۳۰
تکرار جمعه ۱۱:۰۰ ۱۲:۰۰ ۱۲:۳۰ ۰۶:۳۰
تکرار شنبه ۱۳:۰۰ ۱۴:۰۰ ۱۴:۳۰ ۰۸:۳۰
تکرار چهارشنبه ۲۴:۰۰ ۰۱:۰۰ ۰۱:۳۰ ۱۹:۳۰
تکرارپنج شنبه ۱۶:۰۰ ۱۷:۰۰ ۱۷:۳۰ ۱۱:۳۰

مطالب مرتبط