'جدایی نادر از سیمین'؛ پیوند سینمای ایران با جهان

حق نشر عکس ISNA

فیلم ایرانی "جدایی نادر از سیمین" به کارگردانی و نویسندگی اصغر فرهادی اولین جایزه گلدن گلوب را برای سینمای ایران به ارمغان آورد و چند قدم به اسکار نزدیک تر شد. به نظر می رسد آقای فرهادی حالا دیگر فقط جوایز بفتا و اسکار را در کارنامه خود کم دارد.

با اینکه فیلم آرتیست بیشترین جوایز این مراسم را از آن خود کرد، دل های ایرانیان در اولین ساعات صبح امروز، هر کجا که بودند زمانی تپید که نوبت به اهدای جایزه فیلم های خارجی رسید. نفس های ایرانیان زمانی در سینه حبس شد که مدونا، خواننده آمریکایی نام نامزدهای دریافت جایزه بهترین فیلم انگلیسی زبان را اعلام کرد. و این نگرانی ها زمانی به اشک شوق و خنده و شادی بدل شد که مدونا این جایزه را در دستان اصغر فرهادی گذاشت.

اصغر فرهادی و پیمان معادی بازیگر فیلم جدایی نادر از سیمین در ساعات نخستین بامداد امروز دوشنبه، ۱۶ ژانویه در میان سینماگران مطرح و سر شناس دنیا چون‌ آلمادوار، اسکورسیزی، دی کاپریو، جورج کلونی، براد پیت به روی صحنه رفتند. آقای فرهادی بعد از دریافت جایزه اش گفت:"داشتم فکر می کردم که اگر جایزه را گرفتم از کی تشکر کنم، از مادرم، از پدرم، از همسر مهربانم، از دوستان عزیزم؟ از گروه فیلمم؟ اما حالا می خواهم از مردمم بگویم . آنها مردمی دوست داشتنی و صلح دوست هستند ... متشکرم!"

اصغر فرهادی در پایان مراسم اهدای جوایز گلدن گلوب در پاسخ به سئوال بی بی سی فارسی در باره اینکه چه احساسی دارد گفت که خوشحال است چون می داند مردم ایران خوشحالند و شادی مردم به او حس خیلی خوبی می دهد. آقای فرهادی گفت که این موفقیت داستان یک فیلم و یک فیلم ساز نیست بلکه داستان سینمایی است که توانسته با آدم های معمولی و غیر سینمایی ارتباط برقرار کند.

اصغر فرهادی همچنین گفت خوشحال است که که این جوایز را از منتقدان می گیرد چون منتقدها "آدم های سختگیری" هستند و انتخاب آنها تبلیغ خوبی است برای اینکه فیلم منتخب شان در دنیا تماشاگر بیشتری پیدا کند.

جوایز گلدن گلوب که یکی از معتبر ترین و مهمترین جوایز سینمایی جهان محسوب می شود از سال ۱۹۴۴ هرسال در آمریکا توسط انجمن مطبوعات خارجی هالیوود به بهترین تولیدات سینمایی و تلویزیونی اهدا می شود.

جایزه‌های دیگر

جدایی نادر از سیمین جایزه خرس طلایی بهترین فیلم شصت و یکمین دوره جشنواره بین المللی فیلم برلین را نیز دریافت کرده است. این فیلم سینمایی علاوه بر دریافت جایزه خرس طلایی، ۲ جایزه خرس نقره ای بهترین بازیگر زن و بهترین بازیگر مرد این جشنواره آلمانی را نیز به خود اختصاص داده است.

این فیلم به تازگی نامزد دریافت جایزه بفتا در بخش بهترین فیلم غیر انگلیسی نیز شده است.

حلقه منتقدان لندن، آمریکا، کانادا، ونکوور، لس آنجلس و نیویورک هم این فیلم را به عنوان بهترین فیلم غیر انگلیسی زبان خود برگزیده اند.

فیلم جدایی نادر از سیمین علاوه بر اینکه در ایران مورد توجه تماشاگران قرار گرفت در اکران خود در آمریکا و اروپا نیز با استقبال خوبی مواجه شد و این نشان می دهد که آقای فرهادی در انتقال پیام خود به مردم، فارغ از زبان و ملیت آنها موفق بوده است.

فیلمی که فرهادی 'نجات' داد

آقای فرهادی در حالی این به این موفقیت نایل شد که روز گذشته هدف انتقاد شدید سایت های نزدیک به محافظه کاران و خبرگزاری نزدیک به سپاه پاسداران ایران قرار گرفته بود.

این سایت های خبری با انتشار عکسی از آقای فرهادی در حال دست دادن با آنجلینا جولی، بازیگر سینمای هالیوود در مراسم هفدهمین دوره جوایز سالانه منتقدان آمریکایی، کانادایی از این کار او به شدت انتقاد کردند.

خبرگزاری فارس در این باره نوشت: "فرهادی با این اقدام - که البته در گذشته هم در جشنواره فیلم برلین صورت گرفته بود - نشان داد چیزی از عرف دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران نمی‌داند و مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم این روابط را به او یاد نداده‌اند."

حق نشر عکس AFP
Image caption خبرگزاری فارس از دست دادن آقای فرهادی با آنجلینا جولی انتقاد کرد

همین خبرگزاری بعد از مراسم گلدن گلوب در خبر خود از برندگان این جوایز نوشت: "از نکات قابل توجه در حاشیه این مراسم توجه فرهادی به واکنش افکارعمومی و جامعه هنری ایران در مواجهه با رفتار گذشته خود بود. وی در این مراسم و هنگام دریافت جایزه خود از دست دادن با محری زن مراسم خودداری کرد."

اصغر فرهادی برای ساخت فیلم جدایی نادر از سیمین موانع دشواری را پشت سر گذاشت که مهم ترین آن، لغو مجوز ساخت این فیلم در نیمه راه فیلمبرداری از سوی وزارت ارشاد بود.

در گزارش هایی که از مراسم جشن خانه سینما که در شهریورماه ۸۹ در تهران منتشر شد، آقای فرهادی هنگام دریافت جایزه بهترین کارگردانی برای فیلم درباره الی، آرزو کرده بود که شرایطی پیش بیاید که گلشیفته فراهانی به ایران برگردد، و بهرام بیضایی، امیر نادری، محسن مخملباف و جعفر پناهی بتوانند در ایران فیلم بسازند.

چند روز بعد از این مراسم، جواد شمقدری، معاونت سینمایی وزارت ارشاد اعلام کرد که مجوز ساخت فیلم جدایی نادر از سیمین که کارگردانی آن را آقای فرهادی به عهده دارد، به دلیل سخنان او لغو شده است.

اما اصغر فرهادی بعدتر با بیان اینکه "فقط می خواهم این فیلم را نجات دهم"، اعلام کرده بود که سخنانش "هم بد نقل قول شده، هم بد تعبیر شده."

سرانجام حمیدرضا دیبایی، مدیر روابط عمومی معاونت سینمایی در برنامه "هفت" از صدور مجوز ساخت ادامه این فیلم به دلیل "عذرخواهی اصغر فرهادی" خبر داد و فیلمبرداری این فیلم از سر گرفته شد.

در راه اسکار

اگر این فیلم به جمع ۵ فیلم منتخب بخش خارجی اسکار راه پیدا کند، نخستین نامزد ایران برای دریافت این جایزه پس از فیلم سینمایی "بچه های آسمان" به کارگردانی مجید مجیدی خواهد بود که در سال ۱۹۹۹ برای دریافت جایزه اسکار نامزد شد.

جدایی نادر از سیمین در ایران نیز ۴ سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری (محمود سماک باشی)، بهترین فیلمبرداری (محمود کلاری)، بهترین فیلمنامه (اصغر فرهادی) و بهترین کارگردانی (اصغر فرهادی) را از بیست و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر دریافت کرده است.

این فیلم حدود چهار ماه پیش بعد از انتشار خبرهای متناقض درباره انتخاب نماینده سینمای ایران برای شرکت در هشتاد و چهارمین مراسم اسکار، به این آکادمی معرفی شد.

سینمای ایران در سال ۱۳۵۶، یعنی ۳۴ سال پیش توانست با معرفی دایره مینا به کارگردانی داریوش مهرجویی برای حضور در اسکار در حد و اندازه های جهانی و یک جشنواره بزرگ بین المللی عرض اندام کند.

شاید بتوان عنوان درخشان ترین سال حضور ایران در اسکار را به ۱۳۷۷ اطلاق کرد که فیلم "بچه های آسمان" به کارگردانی مجید مجیدی به ورطه رقابت با زندگی زیباست روبرتو بنینی افتاد و از ادامه راه باز ماند.

تا کنون فیلم های دایره مینا، زیر درختان زیتون، بادکنک سفید، گبه، بچه های آسمان، رنگ خدا، زمانی برای مستی اسبها، باران، من ترانه ۱۵ سال دارم، نفس عمیق، لاک پشت ها پرواز می کنند، خیلی دور خیلی نزدیک، کافه ترانزیت، میم مثل مادر، آواز گنجشک ها، درباره الی و بدرود بغداد از ایران راهی اسکار شده اند.

بهروز وثوقی: احتمال موفقیت فیلم فرهادی در اسکار زیاد است

دست اندرکاران سینمای ایران و تشکل های مرتبط امروز دوشنبه ۲۶ دی ماه موفقیت فیلم جدایی نادر از سیمین را مایه افتخار و خوشحالی دانستند. عباس کیارستمی کارگردان ایرانی در گفتگو با آسوشیتدپرس دریافت این جایزه را موفقیتی بی‌نظیر خواند و گفت که امیدوار است این موفقیت روحیه جامعه هنرمندان ایران را پس از انحلال خانه سینما توسط دولت ایران، بهبود ببخشد.

بهروز وثوقی، بازیگر هم در گفتگو به بی بی سی فارسی ضمن ابراز خوشحالی از این موفقیت، گفت بزرگترین افتخار برای هر ایرانی این است که ایرانی دیگری برنده شود. این بازیگر سینمای ایران ضمن اشاره به اینکه که فیلم ساختار خیلی خوب و داستان بسیار روانی دارد گفت این چیزی است که در همه دنیا روی آن حساب می کنند.

آقای وثوقی همچنین با تاکید بر اینکه احتمال موفقیت جدایی نادر از سیمین در اسکار هم زیاد است گفت: "کارگردان در این فیلم نشان می دهد که چقدر خوب از همه در این فیلم استفاده درست کرده و آنطوری که داستانش حکم می کرده همان بازی مطلوب را از بازیگرانش گرفته و زیبائی داستان همینجاست."

شاهرخ گلستان، فیلمساز درباره این فیلم به بی بی سی فارسی گفت: "وقتی اولین بار جدایی نادر از سیمین را دیدم گفتم که این فیلم تمام آثار سینمایی ۱۰۰ سال گذشته ایران را به زباله دانی ریخته است."

آقای گلستان با تاکید بر بازی خوب شهاب حسینی در این فیلم، گفت: "همه در این فیلم خوب بازی می کنند، رهبری هنرپیشه ها فوق العاده است، ساختار فیلم عالیست، حس سینمایی که در این فیلم وجود دارد در هیچ فیلم دیگری نیست."

امیر اسفندیاری، مدیر بخش بین الملل بنیاد سینمایی فارابی هم ضمن تبریک این موفقیت گفت که امیدوار است این فیلم بتواند اسکار را هم به مجموعه جوایز سینمای ایران اضافه کند.

او این موفقیت را در دریافت جایزه اسکار موثر دانست و گفت که مطمئن است این جایزه "خیر و برکت" زیادی برای سینمای ایران به همراه خواهد داشت.

Image caption عکس‌ها و ویدیو های منتشر شده در اینترنت نشان می دهد که بسیاری از ایرانی ها با شنیدن این خبر در خانه های خود شادمانی کردند

انجمن بازیگران هم این موفقیت را با انتشار پیامی تبریک گفته و ابراز خوشحالی کرده است.

واکنش جبهه مشارکت

اما این ابراز خوشحالی ها به سینماگران و نهادهای سینمایی و هنری محدود نماند. جبهه مشارکت که یک تشکل سیاسی است امروز در واکنش به موفقیت فیلم جدایی نادر از سیمین در کسب جایزه گلدن گلوب اطلاعیه ای صادر کرد. در این اطلاعیه موفقیت فیلم آقای فرهادی "افتخاری بزرگ" برای علاقمندان به فرهنگ و هنر ایران خوانده شده است. در بخش دیگری از این اطلاعیه نسبت به انحلال خانه سینما به شدت انتقاد شده و به کسانی که "سرهنگان اداره کننده" ایران نامیده شده اند، هشدار داده شده و نوشته: "جبهه مشارکت ایران اسلامی با انذار به مجموعه سرهنگان اداره کننده فرهنگ کشور، آنان را نسبت به سرانجام و بارتاب چنین برخوردهای حذفی و قهرآمیز با اهالی فرهنگ و هنر به تامل دعوت نموده و امیدوار است از راه رفته بازگردند و در مدار رفتار قانونی و عقلانی قرار گیرند."

وزارت ارشاد ایران روز ۱۴ دی ماه با ارسال نامه ای به خانه سینما این نهاد صنفی را منحل اعلام کرد و با وجود اعتراض سینماگران اعلام کرد که این تصمیم به قوت خود باقی است.

مطالب مرتبط