هنر مهاجرت در نمایشگاه هایی در لندن

به روز شده:  14:56 گرينويچ - شنبه 24 مارس 2012 - 05 فروردین 1391

تیت بریتانیا و موزه لندن، از پربیننده‌ترین موزه‌های شهر لندن که هر دو به تاریخ فرهنگ و هنر بریتانیا می‌پردازند، این بار مهاجرت را موضوع اصلی‌ نمایشگاه‌های موقت خود قرار داده‌اند.

در حالی‌ که دولت کنونی بریتانیا سیاست‌های خاصی برای محدود کردن مهاجرت در پیش گرفته است، بعضی فعالان فرهنگی‌ در این کشور معتقدند تنگ کردن مرز‌ها لطمهٔ قابل‌توجهی به عرصهٔ فرهنگی‌ این کشور وارد خواهد کرد.

رویدادهای هنری و فرهنگی‌ در بریتانیا به ویژه در لندن به یمن ماهیت چند-فرهنگی این جامعه از تنوع خاصی‌ برخوردار است، اما از وقتی‌ که سال گذشته دیوید کامرون نخست وزیر بریتانیا اعلام کرد که سیاست چندفرهنگی در این کشور با شکست مواجه شده، شماری از فعالان عرصهٔ فرهنگی‌ و هنری به تکاپو افتاده‌اند تا با ارائه مفهوم متفاوتی از چند فرهنگی بودن، احتمال وضع محدودیت‌های بیشتر را کاهش دهند. این فعالان به طور عمده به جای تأکید بر دگرباشی فرهنگ‌های قومی مهاجر، بر تبادلات و تاثیرات متقابل فرهنگی‌ تاکید دارند. آنها به نوعی می‌کوشند «هنرمند» را از حباب قومی یا ملیتی خود خارج کنند و تاثیرات کار و تجربیات او را بر فرهنگ و هنر بریتانیا برجسته کنند.

از اواخر ماه ژانویه امسال، دو نمایشگاه بزرگ با محتوایی متفاوت اما به لحاظ مفهومی همپوشان در لندن برپا شده است که هر دو به تاثیرات مهاجرت بر هنر بریتانیا می‌پردازند. تیت بریتانیا تاریخچهٔ مهاجرت در هنر بریتانیا را از پانصد سال پیش تا به امروز بررسی می‌کند و موزهٔ لندن آثار پنج هنرمند جوان را که اخیرا به انگلستان مهاجرت کرده‌اند در معرض تماشا گذاشته است.

مهاجرت در تیت

"نمایشگاه «خیابانهایی از طلا»، که تا ۱۵ آوریل ادامه دارد، آثار هنرمندانی از ایران، نیوزلند، باربادوس، صربستان و رومانی را دربرمی‌گیرد"

نمایشگاه "مهاجرت" در تیت بریتانیا به ترتیب تاریخی‌ چیده شده است، ترتیبی که کمک می‌کند موج‌های مختلف مهاجرت و تأثیر هر کدام بر هنر مقاطع مختلف زمانی‌ روشن‌تر شود.

این نمایشگاه با قرن شانزدهم میلادی و هنرمندان هلندی شروع می‌کند که سبک جدیدی از نقاشی پرتره را همراه خود به بریتانیا آوردند، سپس به ژانر‌هایی‌ همچون نقاشی از مناظر طبیعی و دریانوردی که توسط هنرمندان اروپایی‌ در قرن هفدهم به بریتانیا آورده شد می‌رسد. ایتالیا و تاثیر نئوکلاسیسیسم در قرن هجدهم میلادی، و تقابلات و تعاملات فرهنگی‌ بین بریتانیا، فرانسه و آمریکا در قرن نوزده میلادی در ادامهٔ نمایشگاه قرار دارد، تا به مهاجرت یهودیان در قرن بیستم و همچنین پناهندگان از اروپای نازی می‌رسد.

از نیمه دوم قرن بیستم به بعد با کار هنرمندانی مواجه هستیم که به دنبال یک زبان بین‌المللی برای تعامل با مدرنیسم به بریتانیا مهاجرت کردند ولی‌ اغلب مؤسسات هنری با در نظر گرفتن تفاوتهای قومیتی و ملی‌ آثار این هنرمندان را صرفاً بی‌تفاوت نظاره میکردند و جدی نمی‌گرفتند. این نوع نگاه نهادهای رسمی هنر، این هنرمندان را به چالش مدرنیسم واداشت که در نتیجهٔ آن کارهایی خلق شد که معنای جدیدی به مدرنیسم می‌دادند. از بین این هنرمندان نسل می‌شود به رشید آرائین هنرمند پاکستانی الاصل اشاره کرد. قسمتهای آخر نمایشگاه «صدای جدید مهاجرت» آثاری را از دهه ۱۹۸۰ به همراه چند ویدئو- چیدمان تشکیل می‌دهد – آثاری که به نوعی وجه غم انگیزتری از مهاجرت را به نمایش می‌گذارند.

این نمایشگاه که به گفته گردانندگان آن می‌توانست بسیار عظیم‌تر از آنچه هست باشد، کارهایی‌ از هنرمندانی چون آنتونی ون دایک، جیمز اببت مکنیل ویسلر، پیت موندریان، رشید آرائین و فرانسیس الیس را دربردارد.

خیابان هایی از طلا

و اما کمی‌ پیش از گشایش نمایشگاه «مهاجرت» در تیت بریتانیا، موزهٔ لندن نمایشگاهی را افتتاح کرد که میزبان هنرمندان جوانی است که به تازگی به این شهر مهاجرت کرده‌اند. نمایشگاه «خیابانهایی از طلا»، که تا ۱۵ آوریل ادامه دارد، آثار هنرمندانی از ایران، نیوزلند، باربادوس، صربستان و رومانی را دربرمی‌گیرد و با همکاری موسسه هنری موتی روتی برگزار شده است – موسسه‌ای که مشخصا به همکاری با هنرمندانی می‌پردازد که به گونه‌ای مهاجرت را تجربه کرده‌اند.

به عقیده دانیل سال، مدیر فرهنگی‌ این نمایشگاه، «لندن تنها میزبان فرهنگ‌های متفاوت نیست، بلکه خود این فرهنگ‌هاست. این فرهنگ‌ها مفهوم لندن را تشکیل می‌دهند و مهاجرین مرتبا لندن را تعریف و بازتعریف می‌کنند.» این نمایشگاه تلاشی است برای نشان دادن لندن از چشم کسانی‌ که به تازگی به آن مهاجرت کرده‌اند.

برای برگزاری این نمایشگاه به پنج هنرمند سفارش داده شده تا با تعمق در تاریخ لندن آثاری را خلق کنند. آنها از گنجینه عظیم موزهٔ لندن بهره برده‌اند تا روایت یا شخصیتی خودشان را پیدا کنند - روایتی که می‌تواند بازتاب داستان زندگی‌ خود هنرمند نیز باشد. هر کدام از چیدمان‌های نمایش داده شده در این نمایشگاه از سه‌ لایه تشکیل شده است. لایه اول متشکل از قطعه یا قطعاتی است که هنرمند از گنجینهٔ موزه انتخاب کرده است. لایه دوم پاسخ یا واکنش هنری هنرمند به این قطعه است و در مرحلهٔ سوم وجه معاصر شهر لندن و ارتباط هنرمند با آن را می‌بینیم.

بخشی از چیدمان اثر گلبانو مقدس

برای تصویر بزرگتر کلیک کنید

در میان چیدمان‌های این نمایشگاه اثر هنرمند جوان ایرانی‌، گلبانو مقدس، توجه‌های زیادی را جلب کرده است. این چیدمان پانورامایی است متشکل از تصویرسازی‌هایی‌ بسیار ظریف و شاعرانه که سفر هنرمند از شرق به غرب را بیان می‌کند. خانم مقدس برای این چیدمان از پانورامای مشهور قرن هجدهم به نام «لندن از سقف کارخانه‌‌ انگلیس» و همچنین اشعار ویلیام بلیک الهام گرفته است. او ارتباط نزدیکی‌ بین اشعار ویلیام بلیک و شاعران ایرانی از جمله خیام می‌بیند.به علاوه انتخاب پانورامای «لندن از سقف کارخانه‌‌ انگلیس» شاید به گونه‌ای تجربیات مشابه دو ملت مختلف انگلیس و ایران را هم در دو مقطع مختلف تاریخی‌ تداعی می‌کند.

ویلیام بلیک که از مخالفان سر سخت این کارخانه و به طور کلی‌ انقلاب صنعتی که در آن زمان به سرعت رخ می‌داد بود، از این کارخانه به عنوان «کارخانهٔ تاریک شیطانی» نام می‌برد. بنا به روایت‌های مختلف تاریخی‌ هنگامی که کارخانه به دلیل نامشخصی‌ آتش گرفت، کارگرها فقط به تماشا کردن بسنده کردند و فردای آن روز از بین رفتن این کارخانه را جشن گرفتند.

در اثر گلبانو مقدس می‌شود لحظات دشوار رها کردن تمام تعلقات احساسی‌ تا پیدا کردن خود در جایگاهی جدید در شهر لندن با تعلقات جدید را نظاره کرد. به عقیده دانیل سال این چیدمان درونی‌ترین و شاعرانه‌ترین چیدمان این نمایشگاه است.

گرچه تیت بریتانیا و موزهٔ لندن رویکردهای کاملا متفاوتی را برای پرداختن به موضوع مهاجرت انتخاب کرده‌اند، اما هر دو بر اهمیت مهاجرت در ساختار فرهنگ و هنر بریتانیا تاکید می‌کنند. با این حال آینده هنری این کشور با توجه به سیاستهای جدید دولت، هزینهٔ بالای زندگی‌ و همچنین محبوبیت پیدا کردن شهرای دیگر اروپا همچون برلین، چندان معلوم نیست.

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.