کنسرت لیدی گاگا لغو شد؛ آیا اندونزی متعصب‌ می‌شود؟

حق نشر عکس AFP

پوتری نوریانی، مدیر ۲۸ ساله تدارکات تور لیدی گاگا در اندونزی به شدت ناراحت و سرخورده است. او مدت ها بود که دعا می کرد لیدی گاگا، ستاره پاپ آمریکا، طبق برنامه قبلی، بتواند در اندونزی کنسرت برگزار کند.

ولی کنسرت این خواننده، روز یکشنبه، به دلیل نگرانی های امنیتی لغو شد چرا که گروه های تندرو اسلامی تهدید کرده بودند که اگر لیدی گاگا پا به این کشور بگذارد، آرام نخواهند نشست و همه چیز را به هم خواهند ریخت.

پوتری می گوید که نمی فهمد چرا گروه های اسلامگرا این قدر با لیدی گاگا مخالفند.

او با انرژی زیاد می گوید: "من خودم مسلمانم. ولی نمی فهمم حرف آنها چیست. با عقل جور در نمی آید. آیا لیدی گاگا می خواهد روی صحنه، عشقبازی کند؟ نه، او فقط می خواهد برنامه اجرا کند. مسخره است."

ولی "افی"، و پسر ۹ ساله اش، "اید"، چنین احساسی ندارند.

در اعتراضات ضد لیدی گاگا که گروه های محافظه کار اسلامگرا ترتیب داده اند، "اید" کم سن و سال، پوستری تقریبا همقد خودش را در دست گرفته که روی آن نوشته است: "لیدی گاگای شیطان را طرد کنید!"

مادر جوانش با افتخار می گوید: "از وقتی که او در شکم من بوده، او را به این قبیل اعتراضات آورده ام. به عنوان یک کودک مسلمان، خوب است که برای ایمانش ایستادگی کند."

از او می پرسم که چرا این قدر از دست یک ستاره پاپ خشمگین است؟ می پرسم مگر نه اینکه اگر موسیقی او را دوست نداشته باشد، مجبور نیست که به کنسرتش برود؟ چرا اجازه نمی دهد که دیگر اندونزیایی ها از این برنامه لذت ببرند؟

Image caption مادر جوان می گوید:"از وقتی که او در شکم من بوده، او را به این قبیل اعتراضات آورده ام."

او با قاطعیت می گوید: "همیشه همه می گویند که مسلمانان اندونزی خیلی اهل مدارا هستند. ما همین طوریم، ولی دیگر نمی خواهیم که کسی ما را زیر پا بگذارد. ما باید برای اسلام ایستادگی کنیم."

تعصب یا رواداری

اعتراض به سفر لیدی گاگا به اندونزی و لغو کنسرت او تازه ترین واقعه از سلسله رخدادهایی است که به گفته ناظران، نشان دهنده روند فزاینده تعصب و عدم رواداری مذهبی در اندونزی است.

اندونزی بیش از هر کشور دیگری در دنیا مسلمان دارد ولی کشوری سکولار است.

این کشور، پیشینه ای دیرپا از رواداری مذهبی دارد که در قانون اساسی اش هم مورد تاکید قرار گرفته و غرب نیز از آن به عنوان طرحی دموکراتیک برای دیگر کشورهای مسلمان خاور میانه یاد می کند.

ولی به تازگی گروه های کوچکی از اسلامگرایان تندرو در اندونزی، صدای اعتراض های خود را صراحتا بلند کرده اند- و نگرانی هایی وجود دارد مبنی بر اینکه دولت اندونزی برای متوقف کردن آنها، اقدام کافی را انجام نمی دهد.

ارشاد میناج، فمینیست و اصلاح طلب مسلمان می گوید که نگرانی اصلی این است که اندونزی جایگاه روادارانه خود را از دست بدهد و به دست تندروها بیفتد.

او و همکارانش در جریان رونمایی از تازه ترین کتابش، "الله، آزادی و عشق"، در اندونزی، مورد حمله گروه های تندرو اسلامی قرار گرفتند. یکی از همکارهای او، از ناحیه دست مجروح شد و کارش به بیمارستان کشید.

ارشاد می گوید: "آنها [اسلامرگرایان تندرو] با کلاه و ماسک هایی که صورت هاشان را پوشانده بود سر رسیدند، با میله های آهنی و باتون. آنها نه تنها اموال را تخریب کردند، بلکه عده ای را هم چنان کتک زدند که کار خیلی از آنها، از جمله همکار من، به بیمارستان کشید."

ارشاد، که به وضوح خشمگین است، می گوید: "هیچ کمکی از مقام های رسمی دریافت نکردیم. خیلی از مردم اندونزی به من گفته اند که حس می کنند که نمی توانند ارعاب و اوباشگری ها را گزارش بدهند چون که هیچ کس، تا عالی ترین سطح، هیچ کاری درباره اش نمی کند."

او می گوید: "اگر آن را گزارش بدهند، آن وقت خودشان هدف خشونت قرار خواهند گرفت. اگر هم نه، آن وقت خشونت ادامه پیدا خواهد کرد. برای همین، به صراحت می گویم که کشوری که بنا بوده و هست که یک دولت پلورالیست باشد، بیشتر به سوی پاکستان می رود تا اینکه به سوی یک دموکراسی واقعی باشد."

Image caption ارشاد میناج یک مسلمان اصلاح طلب و فمینیست است

بسیاری از ناظران سیاست اندونزی نیز همین نگرانی را دارند.

"در اوت سال ۲۰۱۱ سه کلیسا در سواماترا به آتش کشیده شد." این را اندراس هارسونو، از "دیده بان حقوق بشر"، در تازه ترین سرمقاله خود در نیویورک تایمز با عنوان "این مدلی برای دموکراسی مسلمانان نیست" نوشته است.

او نوشته است: "هیچ کس بابتش متهم نشد... در مرگبارترین حمله در فوریه گذشته، سه نفر از پیروان فرقه احمدیه کشته شدند. سرانجام در دادگاه، ۱۲ نظامی برای این جنایت تحت پیگرد قرار گرفتند. ولی فقط به حکم های ناچیز چهار یا شش ماه حبس محکوم شدند."

گروه های حقوق بشر نگرانند که تعصب مذهبی در اندونزی مهار نشود.

بونار نایپوسپوس، پژوهشگر موسسه ستاره می گوید: "تقریبا هر روز در اندونزی یک مورد مرتبط با تعصب مذهبی رخ می دهد."

او می گوید: "در دهه اخیر، به وضوح افزایش در زمینه نارواداری و تعصب مشاهده می شود. دولت دراین باره کاری نمی کند چون که می ترسد رای و حمایت مسلمان ها را از دست بدهد. اکثریت مسلمانان اندونزی، میانه رو هستند، ولی آنها اکثریت خاموش هستند. اگر ما این مساله را حل نکنیم، ممکن است از یک کشور میانه رو تبدیل شویم به کشوری که افراطی ها آن را اداره می کنند."

ولی دولت اندونزی این انتقاد را نمی پذیرد.

مارتی ناتالگاوا، وزیر امور خارجه اندونزی، در گفت و گویی با بی بی سی به شدت از جایگاه دولتش دفاع کرد.

او به من گفت: "چنین رخدادی، یکی اش هم خیلی زیاد است، ... ولی مجموعا اوضاع، چنان که شما توصیف کردید، نیست. اندونزی در حال حاضر یک جامعه خیلی دموکراتیک و باز است... ما با قدرت کامل، به ترویج رواداری مذهبی ادامه می دهیم."

او می گوید: "درباره اتفاقی که اشاره کردید، به صراحت می گویم که این جور اقدام ها هیچ جایی ندارند و ما آن را کاملا و صددرصد محکوم می کنیم."

با این حال، منتقدان می گویند که این محکوم کردن زبانی، کارایی و تاثیر کافی ندارد.

اندونزی روی یک فلسفه پلورالیستی بنا شده است. شعار ملی اندونزی این است: "وحدت در تکثر است."

ولی عدم اقدام دولت به این معناست که این کشور که زمانی شاخص رواداری در مذهب بوده است- در این خطر قرار گیرد که اعتبار خود را از دست بدهد و در حال خراب کردن پایه هایی باشد که بر آن بنا شده است.

حق نشر عکس AFP

مطالب مرتبط