حمایت پارلمان و چهره‌های فرهنگی آلمان از شاهین نجفی

شاهین نجفی حق نشر عکس shahinnajafimusic.com
Image caption شاهین نجفی گفته که قصد توهین به امامان شیعه را نداشته است

کمیسیون حقوق بشر پارلمان آلمان در یک "پیام همبستگی"، حمایت خود را از شاهین نجفی، خواننده ایرانی اعلام داشت. پنجاه تن از نویسندگان و هنرمندان آلمان از جمله گونترگراس نیز در بیانیه مشترکی از این خواننده ایرانی حمایت کردند.

اعضای "کمیسیون دفاع از حقوق بشر و امور انسانی" وابسته به پارلمان آلمان در بیانیه‌ای که روز جمعه (۱۵ ژوئن) منتشر شد، به اعلام حکم قتل برای شاهین نجفی، از سوی برخی از مراجع ایرانی، اعتراض کردند و حمایت خود را از این خواننده ابراز داشتند.

ترانه "نقی" اثر شاهین نجفی که نقدی هجوآمیز از اوضاع اجتماعی و سیاسی ایران است، اوایل ماه مه منتشر شد و بلافاصله واکنش تند محافل سیاسی و دینی ایران را برانگیخت.

شاهین نجفی در پی واکنش‌ها به این ترانه، به بی بی سی فارسی گفت که قصد توهین به امامان شیعه را نداشته و فقط اسم آنان را دستمایه کاری هنری قرار داده است.

در پیام اعضای کمیسیون دفاع از حقوق بشر و امور انسانی آمده است: «هنر باید آزاد باشد و حق انتقاد داشته باشد؛ اما از آنجا که برخی از مراجع افراطی ایران، به این اصل اعتقادی ندارند، امروز شاهین نجفی در آلمان باید به خاطر جان خود بیم داشته باشد.»

بیانیه می‌افزاید: «آزادی بیان معیاری اساسی برای هر نوع جامعۀ چندصدایی و دموکراتیک است. نقض این آزادی همواره به نابودی سایر موازین حقوق بشر منجر می‌شود، به همین خاطر شهروندان باید همواره نسبت به هرگونه تعرض به آزادی بیان هشیار و حساس باشند.»

بیانیه چنین پایان می‌یابد: «ما برای شهامت شاهین نجفی احترام فراوان قائل هستیم. این هنرمند با وجود فتوای قتلی که علیه او صادر شده، سر تسلیم فرو نیاورده و به آزادی بیان و حقوق انسانی خود وفادار مانده است. ما در نبرد با دشمنان آزادی بیان و آزادی مذهب، در کنار او هستیم: از دولت تا همه مردم آلمان.»

کمیسیون حقوق بشر پارلمان آلمان، در این پیام همبستگی به اظهارات اخیر شاهین نجفی، اشاره دارد. خواننده ۳۱ ساله در گفت‌وگویی با خبرگزاری آلمان گفته است که در آینده نیز آهنگ‌ها و ترانه‌های انتقادی منتشر خواهد کرد.

رسانه‌های جمعی آلمان با نشر وسیع این پیام گفته‌اند که آقای نجفی هم اکنون در مکان نامعلومی زیر مراقبت پلیس آلمان زندگی می‌کند.

حمایت روشنفکران آلمان

کمابیش همزمان با بیانیه کمیسیون حقوق بشر پارلمان آلمان، بیانیه‌ای از جانب نویسندگان و هنرمندان آلمانی در حمایت از شاهین نجفی منتشر شد.

در این بیانیه بیش از ۵۰ هنرمند و نویسنده سرشناس، خواهان حمایت سراسری دولت و مردم آلمان از شاهین نجفی شده اند. متن بیانیه شامگاه جمعه (۱۵ ژوئن) در تارنمای "آکادمی هنرهای آلمان" منتشر شد.

در بیانیه نویسندگان و هنرمندان آمده است: «شاهین نجفی، خواننده و نوازنده ایرانی که از سال ۲۰۰۵ به حال تبعید در آلمان زندگی می‌کند، تهدید به مرگ شده است، زیرا در ترانه‌ای از امام دهم شیعیان که در سال ۸۶۹ درگذشته است، می‌خواهد تا به دنیا برگردد و مردم را نجات دهد.»

بیانیه می‌افزاید: «درونمایه این ترانه انتقاد به حکومت دیکتاتوری ایران است. برخی از مراجع حاکم نجفی را کافر خوانده، او را به مرگ محکوم کرده و برای سر او جایزه صد هزار دلاری تعیین کرده‌اند.»

بیانیه با این کلمات پایان یافته است: «ما عزم شاهین نجفی، مبنی بر ادامه کار هنری را می‌ستاییم و همبستگی خود را با او ابراز می‌کنیم. ما از محافل اجتماعی و سیاستمداران می‌خواهیم که به هر شکل ممکن از این همکار ما حمایت کنند و در تأمین امنیت بکوشند.»

این بیانیه را برخی از نامی‌ترین چهره‌های فرهنگی امضا کرده‌اند: گونترگراس، نویسنده و برنده جایزه ادبی نوبل، الفریده یلینک، نویسنده اتریشی و برنده جایزه ادبی نوبل، هانس گایسندورفر (سینماگر)، گونتر والراف (نویسنده و روزنامه‌نگار)، دوریس دوریه (سینماگر)، کنستانتین وکر (شاعر و خواننده)، فولکر شلوندورف (سینماگر) و اودو لیندبرگ، خواننده مشهور راک.

"انتقاد اجتماعی و نه توهین به مذهب"

پس از انتشار ترانه "نقی"، سایت‌های گوناگون وابسته به حاکمیت، با دستاویز قرار دادن فتوایی از آیت‌الله صافی گلپایگانی، که حدود دو هفته پیش از پخش این ترانه منتشر شده بود، ترانه شاهین نجفی را مصداق "ارتداد" خوانده، او را شایسته قتل دانستند.

گروهی موسوم به "افسران جنگ نرم" با استناد به فتوای مزبور، خواستار قتل شاهین نجفی شدند و برای عامل آن جایزه تعیین کردند.

برخی از مراجع تقلید شیعه مانند جعفر سبحانی تبریزی، لطف‌الله صافی تبریزی، محمدعلی علوی گرگانی، ناصر مکارم شیرازی، مسلم ملکوتی و حسین نوری همدانی نیز به طور ضمنی یا صراحتا حکم به ارتداد این خواننده دادند.

از سوی دیگر برخی از چهره‌های فرهنگی و فعالان سیاسی ایرانی به انتقاد از "رأی به ارتداد و حکم قتل" سراینده و خواننده ترانه "نقی" دست زدند. از جمله چهار تن از نواندیشان مسلمان از صدور حکم "ارتداد" برای شاهین نجفی ابراز تأسف کردند.

این نویسندگان، شامل عبدالعلی بازرگان، محسن کدیور، صدیقه وسمقی و حسن یوسفی اشکوری در نامه‌ای مشترک نوشتند: «باید به باورهای دینی و اعتقادات مذهبی که برای پیروان آنها مقدس است، احترام گذاشت. آزادی بیان نیز اقتضا می‌کند که انتقاد از هر امری ولو مقدسات دینی مجاز باشد و به‌هیچ‌وجه از نقد علمی امور دینی ممانعت نشود. اما متاسفانه از هر دو سو شاهد افراط‌ هستیم.»

همچنین عبدالکریم سروش، نظریه پرداز ایرانی در مقاله‌ای هم از "مضمون توهین‌آمیز" ترانه "نقی" و هم کارزار تکفیر علیه آن انتقاد کرد که نظرات گوناگون موافق و مخالفی را به دنبال داشت.

شاهین نجفی در گفت‌وگو با رسانه‌های جمعی گفته است که هدف او از تصنیف و اجرای ترانه "نقی" نه انتقاد از دین یا توهین به مقدسات، بلکه طرح معضلات اجتماعی بوده است.

مطالب مرتبط