«ششمین سالگرد حرفهای شش من یک غاز!»

به روز شده:  08:16 گرينويچ - شنبه 20 اکتبر 2012 - 29 مهر 1391
اسحق نیوتون

اسحاق نیوتنِ انگلیسی زبان دنیای بشریت

اینجا لندن است، گهوارۀ علم وُ صنعت وُ فکر وُ فلسفه وُ اخلاق وُ خیلی چیزهای دیگرِ مغرب زمین در عصر جدید. چهل سال پیش که آمدیم اینجا ماندگار شدیم، در دو سه سال اوّل، غیر از چیزهای ناخوشایندی که کم یا بیش در همه جای دنیا پیدا می شود، چیزهایی هم می دیدیم که خوشایند بود، چیزهایی که در خیلی جاهای دنیا کمش هم پیدا نمی شود.

راستی، این را بگویم که امروز، جمعه، نوزدهم اکتبر ۲۰۱۲، مصادف با ششمین سالگرد «نامه ای از لندن» است، یعنی این بندۀ حقّ تا حالا در سیصد و یازده هفتۀ گذشته، هر هفته یک نامه برای چشمهای «تیز بین» و گوشهای «ریز شنو» شما فارسی زبانهای هموطن و همسایه نوشته ام، بدون اینکه انتظار داشته باشم حتّی از یک نفرتان، یک جواب شیرین یا تلخ دریافت کنم.

بله، اینجا لندن است، پایتخت همان مملکتی که در حدود ۲۸۶ سال پیش، یکی از «شهروند»هاش که آدمی بود «اهل تفکّر در کشفِ رازهایِ عالمِ هستی»، وقتی پای یک درخت سیب نشسته بود که لابد بعد از پیاده روی روزانه اش، استراحتی بکند، سیب رسیده ای از شاخه کنده شد و افتاد روی سرش، و او رفت توی فکر که بفهمد چرا سیب توی فضا به سمت چپ، یا به سمت راست، یا به سمت بالا نرفت و یکراست افتاد پایین، و آنوقت فکر کرد و کرد و کرد تا «قانون جاذبۀ عمومی» را برای تمام مردم دنیا از هر قومیت و مذهب و عقیده ای کشف کرد و شد «اسحاق نیوتُنِ انگلیسی زبان دنیای بشریت».

برگ سبزی است، در سیب سرخی، تحفۀ نیوتن، در نامه ای از لندن

راستی، این را هم بگویم که درست در حوالی همان سالها در ایران، «شاه سلطان حسین صفوی» داشت استخاره می کرد که ببیند تاج سلطنت را باید تحویل دشمن بدهد، یا برای دفع دشمن، که قشونش داشت شهر را محاصره می کرد، دستور مقابله صادر کند، امّا البتّه از این غافل نبود که بزرگترین علاّمۀ عصر او به این نتیجه رسیده است که مؤمن در رعایت آدابِ سبک کردن سرِ باید با پای چپ وارد «بیت الفراغ» شود و با پای راست از آن بیرون آید.

بله، اینجا لندن است و متأسّفانه دیگر آن لندن ۲۸۶ سال پیش که هیچ، همان لندن چهل سال پیش هم نیست. چهل سال پیش انگلستان هنوز از لحاظ اخلاق و اصول انسانیت از میراث می خورد و اقتصادی داشت که «اقتصاد سرمایه داری» بود، همراه با رفاه حال جامعه.

«رونمایی!» دیوان کاملِ اشعار استاد زشکی خراسانی در «آنلاین فارسی بی بی سی» و سفارش چلو کباب برگ. جای همه تان خالی

از حدود سی سال پیش «اقتصاد سرمایه داری» این مملکت تبدیل شد به «اقتصاد سرمایه داران» و دولت کم کم رشتۀ تمام امور خدماتی و تسهیلات شهری را که دولتی و غیر انتفاعی بود، داد به دست بخش خصوصی و همه اش انتفاعی شد. مثلاً شما دو نفر بودید، هر سه ماه حد اکثر بیست پوند، به «تومن» امروز هشتاد هزار تومن، پول گاز می دادید، و حالا باید چیزی در حدود چهار صد پوند، یعنی یک میلیون و ششصدهزار تومن بسلفید!

راستی، امروز، جمعه، نوزدهم اکتبر ۲۰۱۲، برابر با آغاز سال هفتم «نامه ای از لندن» است، و این رفیق شفیق درست پیمانم، استاد مصلح الدین زشکی خراسانی، بر عکس پارسال که در همچین روزی، با یک دسته گل، یک کیک، و یک بطری شربت ناب سکنجبین فرنگی، سرزده آمد به خانۀ من، از هفتۀ پیش از من دعوت کرده است که به مناسبت «رونمایی!» دیوان کاملِ اشعارش در «آنلاین فارسی بی بی سی» به خانه اش بروم و ناهار به «رستوران کاخ پارسی» سفارش بدهد چلو کباب برگ بیاورند در خانه تحویل بدهند. جای همه تان خالی!

بله؟ می پرسید: «اقتصاد انگلستان که از اقتصاد سرمایه داری، تبدیل شده بود به اقتصاد سرمایه داران، حالا به چی تبدیل شده است؟»

سربسته عرض کنم، به «اقتصاد سرمایه خواران»!

در این زمینه بیشتر بخوانید

برنامه های قبلی

  • «صورت، آیینۀ شخصیت انسان»
  • «ارمنیهای ایران»
  • «با شعر جور در نمی آید!»
  • «در دادگاه عدل طبیعت»
  • «بورژوا و شبه بورژوا»
  • «حرفهای ساده و حرفهای حکیمانه»
  • «روانشناسی نفرین و فحش»
  • «قرّة العیون ربّة النّوع تجارت»
  • «بیچاره کلمۀ فلسفه!»
  • «ادب از که آموختی؟»
  • «قضیۀ پدر بزرگ و نوه»
  • «اَلعاقِلُ یَکفیهِ الاِشارَه»
  • «اندر معنی لغت کانیبالیسم»
  • «خدا ترس و پرهیزگار»
  • نامه ای از لندن: جزیره جذامیها
  • «آسمان خراش»
  • «قضیۀ تشکّر بی پاداش»
  • «در ایستگاه تشنگی، منتظر اتوبوس آبشخور»
  • «مزدورهای شیطان»
  • «اندر ترجمۀ فکر به واقعیت»
  • «اندر معرّفی یک کتاب لا نَظیرَ لَه»
  • «بلای دوگانگی زبان»

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.