نواهای جاز در لندن

به روز شده:  17:37 گرينويچ - دوشنبه 12 نوامبر 2012 - 22 آبان 1391
لوسیندا ویلیامز

مجله تایم در سال ۲۰۰۲، لوسیندا ویلیامز را "بهترین آهنگساز آمریکا" لقب داد.

شهر لندن که روح آن با موسیقی جاز عجین است، این روزها، محل برگزاری فستیوال موسیقی جاز است. این فستیوال که روز نهم نوامبر، با برنامه "صدای جاز" در مرکز باربیکن لندن گشایش یافت، در طی ده روز، میزبان تعداد زیادی از آهنگسازان، نوازندگان و خوانندگان موسیقی جاز از سراسر جهان است.

در برنامه شب افتتاحیه این فستیوال خوانندگانی چون ایملدا می، پتی آستین، جولیت رابرتز، کلر مارتین، گوئینت هربرتز، و ناتالی دانکن، با اجرای برخی از آهنگ های قدیمی و جدید جاز، به همراه ارکستری که گای بارکر آن را رهبری می کرد، یک قرن پیدایش موسیقی جاز را گرامی داشتند.

فستیوال موسیقی جاز لندن، که همه ساله در ماه نوامبر در شهر لندن برگزار می شود، نه تنها مهم ترین رویداد موسیقی بریتانیاست بلکه از بزرگ ترین فستیوال های موسیقی جاز در جهان محسوب می شود که در معرفی و تحول برخی ژانرهای مهم و پرطرفدار این نوع موسیقی، سهم زیادی داشته است.

این فستیوال در واقع ادامه دهنده راه "فستیوال جاز کمدن" است که در دهه هفتاد به مدت یک هفته در منطقه کمدن لندن برگزار می شد و در دهه نود جای خود را به فستیوال جاز لندن داد که بسیار وسیع تر و معتبرتر از آن بود.

نام های بزرگ جاز

"امسال چهره های برجسته و شناخته شده ای چون سانی رولینز، چیک کوریا، پاکو دلوسیا، لوسیندا ویلیامز، شیلا جردن و کورت الینگ، پیتر کینگ، جان مک لاگلین، بیل فریزل، جیم هال، جان سرمن، مارکوس رابرتز، هربی هنکاک و یان گاربارک در فستیوال جاز لندن شرکت دارند."

امسال چهره های برجسته و شناخته شده ای چون سانی رولینز، چیک کوریا، پاکو دلوسیا، لوسیندا ویلیامز، شیلا جردن و کورت الینگ، پیتر کینگ، جان مک لاگلین، بیل فریزل، جیم هال، جان سرمن، مارکوس رابرتز، هربی هنکاک و یان گاربارک در فستیوال جاز لندن شرکت دارند.

شب شنبه دهم نوامبر، سالن رویال فستیوال هال ساوث بنک، شاهد اجرای زنده و دینامیک لوسیندا ویلیامز، خواننده و آهنگساز ۶۰ ساله آمریکایی بود. در این اجرا، ویلیامز با گروه سه نفره اش، ابتدا با چند ترانه آرام کانتری و گیتار اکوستیک شروع کرد و به تدریج به سمت آهنگ های راک تند و پرهیجان که با گیتار الکترونیک، درامز و بیس اجرا می شد، رفت. آهنگ Tryin' To Get To Heaven از ساخته های باب دیلن و آهنگ Something Wicked This Way Comes که لوسیندا، عنوانش را از رمان ری برادبری، نویسنده انگلیسی داستان های علمی تخیلی، گرفته است، از بهترین آهنگ هایی بود که وی به صورت زنده اجرا کرد.

لوسیندا ویلیامز، در سبک ها و ژانرهای مختلف موسیقی کانتری، بلوز، جاز، فوک (folk) و راک کار کرده است. او از دهه هشتاد با آهنگ های کانتری شروع کرد و در سال ۱۹۹۴ برنده جایزه گِرَمی (مهم ترین جایزه دنیای موسیقی) برای بهترین آهنگ کانتری شد.

ویلیامز، بعدها، از موسیقی سنتی کانتری و بلوز فاصله گرفت و با ترکیب این نوع موسیقی با موسیقی راک، سبک ویژه ای را برای خود پیدا کرد که بیش از همه در آلبوم " چرخ های اتومبیل روی جاده شنی" منعکس شده که جایزه گِرَمی دیگری را به عنوان بهترین آلبوم موسیقی فوک برای او به ارمغان آورد و با استقبال وسیعی مواجه شد.

نجواگر اسب

رابرت ردفورد، از یکی از ترانه های ویلیامز را با عنوان " هنوز بوسه ترا می خواهم"، در فیلم "نجواگر اسب" استفاده کرد

رابرت ردفورد، از یکی از ترانه های این آلبوم با عنوان " هنوز بوسه ترا می خواهم"، در فیلم "نجواگر اسب" استفاده کرده است. مجله تایم در سال ۲۰۰۲، لوسیندا ویلیامز را "بهترین آهنگساز آمریکا" لقب داد.

در همان شب، مارا کارلایل، خواننده و آهنگساز اسکاتلندی که اخیرا آلبوم فلوریت از او منتشر شده، به همراه جان اسنو، روزنامه نگار و گوینده خبر کانال چهار، برایان کلاک پیانیست اسکاتلندی و رابرت فارکاس ویولونیست مجار، در پرسل روم ساوث بنک روی صحنه رفت.

آنها قطعاتی از موسیقی کلاسیک جاز تا ملودی های کولی های اروپای شرقی را اجرا کردند. کارلایل در مرکز افق های جدید جوانان لندن، مرکزی که جان اسنو رئیس آن است کار می کند و با جوانان بی خانمان و آسیب دیده از نظر روانی همکاری دارد.

پیتر کینگ، آهنگساز، ساکسیفونیست و کلارینت نواز برجسته انگلیسی نیز روز دهم نوامبر در کلوپ جاز ۶۰۶ برنامه اجرا کرد. برخی او را وارث چارلی پارکر و ادامه دهنده سبک و شیوه نوازندگی او می دانند. او در آهنگسازی، تحت تاثیر بلا بارتوک، آهنگساز بزرگ مجار بوده است.

سانی رولینز، از نسل موسیقی دانان بزرگ جاز که در سال ۲۰۰۹ نیز در فستیوال جاز لندن شرکت داشت، امسال نیز به لندن خواهد آمد و روز ۱۶ نوامبر در مرکز باربیکن اجرا خواهد داشت. رولینز، از چهره های افسانه ای موسیقی جاز است. او ساکسیفون نواز برجسته ای است که با هنرمندانی چون کولمن هاوکینز، اورنت کولمن، جان کولترین و لستر یانگ همکاری داشته و در این فستیوال برخی از کارهای گذشته اش را به صورت بداهه اجرا می کند.

از میان خوانندگان جاز کلاسیک که در این فستیوال شرکت کرده اند، شیلا جردن، هنرمندی که از دهه چهل تا امروز فعال است، مقام ویژه ای دارد. او که خود تحت تاثیر موسیقی چارلی پارکر بوده، بر نسل جوان آهنگسازان و خوانندگان جاز معاصر تاثیر زیادی گذاشته است. شیلا جردن به همراه کورت الینگ در کویین الیزابت هال روی صحنه می رود. کورت الینگ با صدایی شبیه فرانک سیناترا، از خوانندگان مطرح موسیقی جاز امروز است.

چیک کوریا، نیز از چهره های سرشناس و تاثیرگذار موسیقی جاز دنیاست که در فستیوال امسال لندن برنامه اجرا می کند. کوریا، پیانیست برجسته ای است و در واقع به نوعی جاز دهه شصت آمریکا (جاز بعد از جان کولترین) را نمایندگی می کند. او از نوازندگان گروه مایلز دیویس بود و ۱۸ بار برنده جایزه گِرَمی شده است. در فستیوال لندن، چیک کوریا، همراه با کریستین مک براید، نوازه بیس (همکار سانی رولینز) و برایان بلید، نوازنده درامز، به اجرای برنامه، خواهد پرداخت.

چارلز مک فرسون، نوازنده برجسته ساکسیفون که او را از حواریون چارلی پارکر می خوانند، در کلوپ جاز پیتزا اکسپرس، برنامه اجرا می کند

بایرون والن یکی از مبتکرترین و خلاق ترین ترومپت نوازهای زنده جهان است که به همراه اورن مارشال نوازنده پیشگام شیپور الکترونیک و اکوستیک، در برلینگتون هاوس پیکادلی کنسرت خواهد داشت.

او همان نوازنده ای است که در فیلم "آقای ریپلی با استعداد" آنتونی مینگلا، ترومپت می نوازد و صدای شیپور او در فیلم "تروا" نیز شنیده می شود.

کلوپ جاز ۶۰۶ چلسی، در روزهای آینده، میزبان جری برگونزی، یکی از برجسته ترین نوازندگان ساکسیفون تنور آمریکایی خواهد بود که با چهره های بزرگ موسیقی جاز مثل گیل ایونز، دیو بروبک، بیل ایونز و جان ابرکروبی، همکاری کرده است. برگونزی، همچنین در کنسرواتوار موسیقی نیو انگلند شهر بوستون تدریس می کند.

جک دو ژانه فرانسوی از برجسته ترین نوازنده های درامز است که بیش از نیم قرن در موسیقی جاز فعال بوده و امسال به مناسبت هفتادمین سال تولدش، در کوئین الیزابت هال لندن روی صحنه می رود. دو ژانه از دهه شصت تا امروز، فعال بوده و با چهره هایی چون مایلز دیویس، اورنت کولمن و جان کولترن، برنامه اجرا کرده است.

ترنس بلانچارد، آهنگساز و ترومپت نواز اهل نیواورلئان که پنج بار برنده جایزه گرَمی شد، از چهره های سرشناس دیگری است که علاقمندان جاز، صدای ترومپت او را در لندن خواهند شنید. بلانچارد، یکی از اعضای گروه "آرت بلیکی و رسولان جاز" (Art Blakey and Jazz Messengers) آمریکا بود که در دهه هشتاد فعال بود. وی در ساختن موسیقی ۵۰ فیلم از جمله فیلم "ساعت بیست و پنجم " اسپایک لی، "مالکوم ایکس" و "با من حرف بزن" (ساخته کیسی لمونز)، همکاری داشته است.

چارلز مک فرسون، نوازنده برجسته ساکسیفون که او را از حواریون چارلی پارکر می خوانند، در کلوپ جاز پیتزا اکسپرس، برنامه اجرا می کند. او در موسیقی فیلم "بِرد" درباره زندگی چارلی پارکر، با کلینت ایستوود همکاری کرده است.

جان سرمن نیز، آهنگ هایی از آلبوم جدیدش "زنگ های سالتاش" را اجرا می کند. او از چهره های نامدار موسیقی جاز بریتانیا از دهه شصت تا امروز بوده و علاوه بر آهنگسازی، نوازنده سازهای مختلف از جمله ساکسیفون، کلارینت و سینتی سایزر است.

جاز بر پرده سینما

نمایش فیلم های مستند و داستانی درباره موسیقی جاز و آهنگسازان آن، یکی از برنامه های پرطرفدار فستیوال جاز لندن است. یکی از این فیلم ها، فیلم مستندی است که مایکل دیب درباره باربارا تامپسن، آهنگساز و ساکسیفون نواز بزرگ اروپایی ساخته که در آن فیلمساز، زندگی هنری خلاقانه باربارا و مبارزه او با بیماری پارکینسن را به تصویر کشیده است.

فیلم "سالی رولینز: ورای نت ها" ساخته دیک فانتین و باربارا تامپسن (برای برنامه ارینا بی بی سی)، نیز مستندی است که درباره یکی از بزرگترین موسیقی دانان جاز ساخته شده است.

دیک فانتین، که چهل سال قبل، سالی رولینز را هنگام اجرایی دونفره روی پل ویلیامزبرگ منهاتان نیویورک، فیلمبرداری کرده بود، در سال ۲۰۱۰، به سراغ این بازمانده نسل بزرگان موسیقی جاز می رود تا اجازه ساختن فیلمی مستند درباره او و فیلمبرداری از کنسرت او در نیویورک را که به مناسبت هشتاد سالگی او اجرا می شد، بگیرد. به گفته فانتین، رولینز تنها با حضور یک دوربین در سالن کنسرت موافقت می کند و او نیز موفق می شود با همان دوربین، این اجرای زنده و بسیار جذاب را هرچند به شکل محدود ثبت کند. برنامه ای که در آن رولینز هشتاد ساله، با مهارت و قدرت شگفت انگیزی، به همراه نوازندگان بزرگی چون روی هینز، سامی فیگوئرا، جیم هال و ارنت کُلمن روی صحنه رفت و برخی از بهترین قطعات عمرش را اجرا کرد.

فانتین، بخش هایی از این اجرای زنده را با نماهای گفتگو با رولینز در دوره های مختلف و همکاران نوازنده اش، و نماهای آرشیوی منحصر به فرد از اجراهای قدیمی تر او، ترکیب کرده و تصویری به یاد ماندنی و روشن از این غول بزرگ دنیای جاز ارائه کرده است. سانی رولینز در صحنه ای از این فیلم می گوید: "موسیقی جاز، موسیقی آزادی است، کسی نمی تواند آن را بکشد."

فیلم صامت "شرلوک جونیور" باستر کیتون نیز از فیلم های دیگر فستیوال جاز لندن است که باستر برچ به صورت زنده، برای آن موسیقی اجرا می کند.

تقدیر از بزرگان جاز

بزرگداشت جیل ایونز، آهنگساز و نوازنده کانادایی تبار، به مناست صد سالگی اش از برنامه های فستیوال جاز امسال لندن است

فستیوال جاز لندن، در کنار برنامه های عادی اش، برنامه های ویژه ای نیز در تقدیر و ستایش از برخی چهره های سرشناس و کلاسیک موسیقی جاز که در سال های اخیر، از دنیا رفتند، تدارک دیده است.

بزرگداشت جیل ایونز، آهنگساز و نوازنده برجسته پیانو کانادایی تبار، به مناست صد سالگی اش (ایونز در سال ۱۹۸۸ درگذشت)، از برنامه های فستیوال جاز امسال لندن است. ایونز همکاری بسیار موثری با مایلز دیویس داشته و نقش مهمی در تحول ژانرهای مختلف موسیقی جاز مثل "فری جز"، "کول جز"، و "جز فیوژن" داشته است. جیل ایونز، خود نیز نخستین بار در سال ۱۹۷۸ در ساوث بنک لندن کنسرت داده بود و ارتباط خلاقه ای با موسیقی جاز بریتانیایی داشت.

در برنامه بزرگداشت او که روز یکشنبه یازدهم نوامبر در سالن کویین الیزابت هال، برگزار شد، مارک لاکهارت، رهبر ارکستر "بیگ بند" ترینیتی کالج آو میوزیک، مرکب از چند ساکسیفون، چند ترومپت، توبیا (شیپور بزرگ)، بیس، گیتارهای الکتریک و اکوستیک، برخی از آثار ایونز به ویژه در دهه های هفتاد و هشتاد را در دو قسمت اجرا کرد. قسمت اول این برنامه، بیشتر حالت جاز کلاسیک را داشت اما بخش دوم آن در مایه فیوژن و راک بود.

بزرگداشت مایکل گاریک، غول جاز بریتانیا در دهه شصت که سال قبل درگذشت، از برنامه های دیگر این بخش از فستیوال است. در این برنامه گابریل و کریس گاریک، فرزندان مایکل گاریک، یاد پدرشان را گرامی می دارند. آنها افرادی چون دیو گرین، آرت تمن و جیم رابسن (ترانه سرا) را که در سال های دهه شصت همکار پدر آنها بوده؛ به فستیوال آورده اند.

گروه "بیگ بند" بی بی سی، نیز برنامه ای را در بزرگداشت گراهام کولیر، از چهره های سرشناس جاز بریتانیا در دهه شصت که سال گذشته از دنیا رفت، اجرا می کند.

سانی رولینز، از نسل موسیقی دانان بزرگ جاز امسال نیز به لندن خواهد آمد و روز ۱۶ نوامبر در مرکز باربیکن اجرا خواهد داشت

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.