در کتابخانه؛ حاصل یک سال دیکنزخوانی

به روز شده:  12:49 گرينويچ - دوشنبه 24 دسامبر 2012 - 04 دی 1391

نزدیک به یک سال پیش، تصمیم گرفتم پروژه جدیدی برای خودم تعریف کنم؛ قرار شد تمام رمان‌های چارلز دیکنز را در سال ۲۰۱۲ بخوانم و پیشرفتم در این روند را هر روز با نقل‌قول‌هایی برای مجله بی‌بی‌سی انگلیسی ثبت کنم.

خب! الان بعد از ۱۲ ماه و پشت سر گذاشتن حدود ۴ میلیون کلمه، می‌توانید بپرسید که آیا می‌ارزید چنین زمانی را صرف دیکنز کرد؟ آیا کار مشابهی را توصیه می‌کنم؟

(اگر کتاب های دیکنز را نخوانده‌اید و قرار است سراغشان بروید، این مطلب را نخوانید، چون ماجرای بعضی‌هایشان لو رفته است)

حساب-کتاب‌های من نشان می‌دهد که روزانه تقریبا ۳۶ دقیقه صرف این پروژه کرده‌ام.

سرعت خواندنم تقریبا حدود ۳۰۰ کلمه در دقیقه بود که در کل حدود ۱۳ هزار و ۳۳۳ دقیقه، یا ۲۲۲ ساعت، یا به عبارتی تقریبا ۹ روز و یک چهارم روز می‌شود.

ایده این کار با جشن دویستمین سالروز تولد دیکنز به ذهنم رسید و با صرفنظر از طرح‌های اولیه دیکنز از زندگی در لندن، خواندن رمان‌هایش را به ترتیب زمانی چاپ آنها شروع کردم؛ ابتدا نوبت آقای پیکویک بود.

طول این یک سال، من با چهار دهه خلاقیت بی‌پایان روبه‌رو بودم که در نهایت، با خواندن کاری نیمه‌تمام از دیکنز تمام شد: رمان اسرار ادوین درود که با مرگ دیکنز در سال ۱۸۷۹ میلادی ناتمام ماند.

مجموعه رمان‌های دیکنز نشانگر روندی از تکامل در سبک، فلسفه و تخیل او در طول زندگی است

فهرست طولانی کتاب‌ها این بود:

  • آقای پیکویک (۱۸۳۶)
  • الیور تویست (۱۸۳۷)
  • ماجراهای نیکلاس نیکلبی (۱۸۳۸)
  • مغازه عتیقه‌فروشی (۱۸۴۰)
  • بارنابی روج (۱۸۴۱)
  • زندگی و ماجراجویی‌های مارتین چوزلویت (۱۸۴۳)
  • دامبی و پسر (۱۸۴۶)
  • دیوید کاپرفیلد (۱۸۴۹)
  • خانه غم‌زده (۱۸۵۲)
  • دوران مشقت (۱۸۵۴)
  • دوریت کوچک (۱۸۵۵)
  • داستان دو شهر (۱۸۵۹)
  • آرزوهای بزرگ (۱۸۶۰)
  • دوست مشترکمان (۱۸۶۴)
  • اسرار ادوین درود (۱۸۷۰)

البته چند کتاب و داستان کوتاه مثل سرود کریسمس (۱۸۴۳) و ناقوس ها (۱۸۴۴) هم بود که پروژه‌ام را با آنها به پایان بردم.

تمام این کتاب‌ها نشانگر روندی از تکامل در سبک، فلسفه و تخیل دیکنز در طول زندگی بود؛ دنیایی از اراده‌های فراموش، ثروت‌های از دست رفته، مرگ‌های تلخ، زنان فدایی پاکدامن، بینوایان نجیب و آدم‌های خسیس، دسیسه‌باز و شریر.

هیچ نقل قول یا خلاصه و اشاره‌ای از کتاب‌های دیکنز نمی‌تواند انصاف و واقعیت را در قبال غنا و تنوع داستانسرایی عمیق، شخصیت‌های زنده و تفسیرهای اجتماعی و طنزآمیز او به جا آورد و تقریبا هر روز احساس می‌کردم که با جواهراتی واقعی سروکار دارم.

شخصا بخشی از الیور تویست را بیشتر دوست داشتم که می‌گفت: اسقف و خادم کلیسا بدون لباس‌هایشان چه هستند؟ انسان. انسان‌های محض. شأن و مقام و حتی تقدس آدم‌ها گاهی وقت‌ها بیش از حدی که اغلب تصور می‌شود، از لباسی که به تن آنهاست، می‌آید.

طعنه اجتماعی دیکنز در توصیفش از خانواده ونرینگ در رمان دوست مشترکمان هم قابل ارزش‌گذاری نیست: آقا و خانم ونرینگ آدم‌های کاملا جدیدی بودند، در خانه‌ای کاملا جدید، در منطقه‌ای کاملا جدید از لندن. همه‌چیز درباره ونرینگ‌ها تازه و نو بود. اثاث خانه‌شان و تمام دوستانشان تازه بودند... ."

در دیوید کاپرفیلد هم بخش جالب توجه جاییست که طوفان به پا می‌شود و با مرگ هم پگتی به پایان می‌رسد.

الیور بیشتر می‌خواهد

در عین حال، آنچه به دنبالش نبودم ولی در طول این پروژه حاصل شد، شناختی بود که از شرایط زندگی در عصر ویکتوریا به دست آوردم.

اما آیا هنوز می‌خواهید بدانید که با تجربه‌ای که در این سال داشتم، خواندن کتاب‌های دیکنز را در عصر امروز مفید می‌دانم؟

کلیر تومالین، نویسنده یکی از آخرین زندگینامه‌های چارلز دیکنز، برای فراهم کردن مقدمات نوشتن کتابش تمام ۱۲ جلد مکاتبات و نوشته‌های دیکنز در طول زندگیش را خوانده، از آنها یادداشت برداشته و دوباره بازنویسی‌شان کرده است. او می‌گوید: "این که چرا هنوز آثار دیکنز خوانده می‌شود و این که آیا نوشته‌های او به درد عصر امروز می‌خورد یا نه، دو موضوع جدا از هم است."

"او شخصیت‌هایی خیره‌کننده خلق می‌کند. شخصیت‌هایی که گفتارهایشان به ذهن می‌نشیند و نمی‌توانید فراموششان کنید. برای همین، در طول زندگی دوباره سراغشان می‌روید. البته در عین حال، کتاب‌هایی هستند که ماجراهایشان با دید امروزین، عجیب و غریب است."

تومالین می‌گوید که دیکنز درباره چیزی صحبت می‌کند که برای جامعه‌مان اهمیت دارد.

برای مثال، شرایط در دوره کمبود غذا در دهه ۱۸۴۰ میلادی را که به بحرانی گسترده در چندین کشور اروپایی منجر شد، می‌توان در سرود کریسمس درک کرد. یا داستان ناقوس‌ها در دوره رکود، بیکاری و گرسنگی رخ می‌دهد و برای این که بتوانید چنان شرایطی را به وضعیت عصر معاصر ربط دهید، چندان به زحمت نمی‌افتید.

صرفنظر از دلیجان‌ها، کالسکه‌ها و کلاه‌های بامزه‌ای که در داستان‌های دیکنز به وفور حضور دارند، چیزهای زیادی را می‌توان در آثار او دید که محدودیت زمانی شامل حالشان نمی‌شود. عشق و هجران، حرص و آز، از خودگذشتگی، غرور، ترحم و جلال و شکوه. هیچ‌یک از اینها را نمی‌توان در عصر امروز نادیده گرفت.

مجلس رقص آقای فزی‌ویگ در سرود کریسمس

با در نظر داشتن تمام این دلایل، می‌توانم بگویم که خواندن آثار دیکنز در ماه‌های آینده چندان برایتان دلسردکننده نخواهد بود.

با اطمینان می‌توانم روش خودم را توصیه کنم: هر بار یک کتاب از آثارش را در دست بگیرید و بعد از تمام شدنش به سراغ کتاب دیگر بروید تا در نهایت، در آخر یک سالی که پیش رو دارید، رضایت خاطر بیشتری از پیشرفت و حاصل کارتان داشته باشید.

البته این کار را می‌توانید با آثار هر نویسنده دیگری بکنید؛ کتاب‌های شکسپیر می‌تواند شروع دیگری برای یک سال کتابخوانی باشد.

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.