سیاست، زن و اسلام؛ گفت و گو با شیرین نشاط

به روز شده:  18:05 گرينويچ - شنبه 02 فوريه 2013 - 14 بهمن 1391

تصویری از مجموعه "زنان الله"

موزه لوور در پاریس که مشهورترین موزه جهان محسوب می شود، برنامه ویژه ای را به شیرین نشاط، هنرمند ایرانی ساکن آمریکا اختصاص داده که روز سوم فوریه برگزار خواهد شد. این برنامه «شیرین نشاط؛ پرتره زنان» نام دارد.

این گفت و گو در مورد این برنامه و آثار تازه شیرین نشاط است.

چند و چون این برنامه در موزه لوور چیست؟

همان گونه که می دانید بخش جدید هنر اسلامی در موزه لوور باز شده که در پائیز افتتاح شد و برای آن سخنرانی ها و برنامه های مختلف برنامه ریزی کرده اند که یکی از آنها من هستم. یک سخنرانی مفصل است که در آن بخشی از کارهایم را نشان می دهند و درباره آن صحبت می کنیم و بعد سئوال و جواب با تماشاگران خواهد بود.

معمولاً در فرانسه موزه ژرژ پمپیدو به هنر معاصر می پردازد و موزه لوور به هنر کلاسیک علاقه نشان می دهد....

بله، اما این بخش جدیدی است که سعی دارد هنر کلاسیک را با هنر معاصر در هنر اسلامی پیوند دهد. در موزه متروپلیتن هم همین اتفاق افتاده و اتاق کوچکی هست که یک کار کوچک من هم آنجاست. برای تشویق نسل جوان تر و ترغیب کسانی که به دنبال هنر معاصر هستند، اینها را به هم ربط داده اند که به نظر من خیلی جالب است. اما درست می گوئید، معمولا در موزه لوور آدم انتظار آثار کلاسیک را دارد. اما لااقل در مورد فیلم و سخنرانی دارند یک رشته کارهای جدیدی را شروع می کنند که به نظر من نشان می دهد که می خواهند آدم های جوان تر را جذب کنند.

یک هنرمند فلسطینی ساکن پاریس هم یک روز پیش از شما برنامه دارد، به نام مجید اختاری. شناختی از این هنرمند دارید.

راست اش را بخواهید نه. تعجب کردم که نمی شناسم اش. اما برنامه مان کاملاً جداگانه است و با هم برنامه نخواهیم داشت. ولی حتماً در برنامه ایشان هم شرکت خواهم کرد.

در اطلاعیه موزه لوور از شما دو نفر به عنوان کسانی که اسلام را در هنر معاصر تصویر کردید یاد شده. فکر می کنید اسلام یکی از مایه های کار شماست؟

به هر حال برای هنرمندان ایرانی و عرب یک حالت دسته بندی بوجود می آورند و به هنر اسلامی ربط اش می دهند برای آسان کردن آن برای تماشاگر غربی. البته کارهای من تحت تاثیر آثار کلاسیک اسلامی و حتی مینیاتور ایرانی هست و این ها چیزهایی است که من با آن بزرگ شده ام.

به علاوه این که همان طور که خودتان می دانید کارهایم یک حالت سیاسی- اجتماعی هم دارد که برمی گردد به چیزهایی که ما طی این سال ها گذرانده ایم. در نتیجه نمی توانم ادعا کنم که اصلاً کارهایم به اسلام ربطی ندارد. البته کار من یک کار شعاری نیست و کاری شاعرانه است و شخصی، بنابر نمی شود تنها از منظر سیاسی یا مذهبی به آن نگاه کرد. اما من ایرانی هستم و اصلم مسلمان است و در فضایی بزرگ شده ام که از هر نظر بر من اثر گذاشته و این ها برمی گردد به گذشته خود من.

"من خودم را مثل یک کولی می بینم که همه اش در حرکت ام، همه اش از جایی می پرم به جای دیگر. انگار که شخصیت ام به بخشی از کارم بدل شده. من نمی توانم فقط با یک مدیوم کار کنم و راضی باشم. باید مرتب خودم را امتحان کنم .هر وقت یک مدیوم جدیدی را شروع می کنم برای من یک چالش بزرگی است."

شیرین نشاط

عنوان یکی از معروف ترین مجموعه عکس هایتان «زنان الله» است. چرا این اسم را انتخاب کردید؟

از اولین کارهایی بود که من کردم و ربط داشت به انقلاب اسلامی و مساله شهادت و کنجکاوی من بود به عنوان زن ایرانی که در خارج زندگی می کرد و تاثیر این مساله بر او و این که به خاطر ایمان به مذهب یا عشق به خدا پیش می آید. این یک چیز عجیبی بود برایم. یک مقدار عکس العمل من بود به مساله ایران و مساله تبعید. مساله مذهب هست، مساله سیاست هست و زن بودن و بدن زن که در کشورهای اسلامی خیلی مشکل دارد.

عکس هایی که در سخنرانی تان نشان خواهید داد، ظاهراً از همین مجموعه است...

یک مقدار عکس هایم را آماده کرده ام که نشان بدهم تا مخاطب در جریان تغییراتی که در کارهای من بوده قرار بگیرد؛ از عکاسی سیاه و سفید پرتره و ویدئو به سینما و برگشت تازه من به عکاسی دوباره که باز سیاه و سفید هستند... شاید برایشان جالب باشد که یک هنرمند چطور در عرض ده پانزده سال در مدیوم های مختلف کار کرده. درباره کارهای جدیدترم توضیح خواهم داد.

اشاره جالبی کردید به کار کردن در حیطه های مختلف که اتفاقاً سوال بعدی ام بود... شما هم عکاسی کردید، هم ویدئو آرت کار کردید ، هم فیلم سینمایی ساختید و حتی اخیراً یک اجرای نمایشی داشتید. چه ارتباطی بین آنها می بینید و چه زمانی کدام یک از آنها را برای کار انتخاب می کنید؟

من خودم را مثل یک کولی می بینم که همه اش در حرکت ام، همه اش از جایی می پرم به جای دیگر. انگار که شخصیت ام به بخشی از کارم بدل شده. من نمی توانم فقط با یک مدیوم کار کنم و راضی باشم. باید مرتب خودم را امتحان کنم .هر وقت یک مدیوم جدیدی را شروع می کنم برای من یک چالش بزرگی است.

یک نوع کار کردن برایم پس از مدتی خسته کننده و تکراری می شود و احتیاج پیدا می کنم که کار دیگری بکنم که کاملا متفاوت باشد. حتی شاید در یک روز همه این کارها را می کنم؛ عکس می گیرم، بعد روی ویدئو کار می کنم و بعد تلفن می کنم برای فیلم بعدی.

بعد از موفقیت شما در جشنواره ونیز با فیلم زنان بدون مردان، به نظر می رسید که بیشتر روی فیلم متمرکز خواهید شد. پروژه فیلم تازه ای از شما در کار هست؟

بله. من و شوهرم شجاع آذری دو سال و نیم است که مشغول نوشتن فیلمنامه ای درباره زندگی و موسیقی ام کلثوم در مصر هستیم و مرتب به مصر می رویم و برمی گردیم و اگر شانس بیاوریم اواخر پائیز سال ۲۰۱۳ فیلمبرداری را شروع خواهیم کرد. اولین کار من خارج از مساله ایران و فرهنگ ایران است.

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.